I GZ 518/14
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2014-11-25
Skład orzekający: Gabriela Jyż
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka w likwidacji, która nie prowadzi działalności gospodarczej i której rachunki bankowe zostały zajęte, może zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeśli nie przedstawi pełnej dokumentacji swojej sytuacji majątkowej?Ratio decidendi
Spółka w likwidacji, ubiegająca się o prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), musi wykazać, że nie posiada dostatecznych środków na ich pokrycie. Samo złożenie oświadczeń nie jest wystarczające; ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, który powinien poprzeć twierdzenia dokumentami. Niewykazanie tej okoliczności poprzez przedłożenie wymaganych dokumentów, nawet jeśli część z nich zostanie złożona z opóźnieniem lub wraz z zażaleniem, skutkuje oddaleniem wniosku.Stan faktyczny
Spółka w likwidacji złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując brak środków z powodu zaprzestania działalności i zajęcia rachunków bankowych. Sąd I instancji odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że spółka nie wykazała swojej sytuacji majątkowej w sposób wystarczający. Spółka złożyła zażalenie, zarzucając błędne przyjęcie braku wykazania okoliczności uzasadniających zwolnienie od kosztów. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia H. Spółki z o.o. w likwidacji w Cz. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 8 września 2014 r. sygn. akt III SA/Gl 610/14 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. Spółki z o.o. w likwidacji Cz. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie
Postanowieniem z dnia 8 września 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. odmówił przyznania prawa pomocy H. spółce z o.o. w likwidacji w Cz. w sprawie ze skargi tej spółki na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] marca 2014 r. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w przedmiocie podatku akcyzowego.
Sąd I instancji wskazał, że skarżąca we wniosku o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie jej od kosztów sądowych podała, że uchwałą walnego zgromadzenia z dnia 23 lipca 2013 r. została postawiona w stan likwidacji. Skarżąca podała, że nie prowadzi obecnie działalności gospodarczej w związku z czym nie posiada środków do uiszczenia opłaty sądowej. Wezwana do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, skarżąca wniosła o przedłużenie jej terminu do złożenia dokumentów wymienionych w wezwaniu z uwagi na niemożność przedłożenia ich w zakreślonym terminie. Jednocześnie skarżąca podała, że nie posiada zeznania CIT – 8 za 2013 r., nie posiada żadnych środków finansowych w kasie gdyż nie prowadzi żadnych transakcji, nie posiada sprawozdania finansowego za ostatni rok obrotowy natomiast je rachunki bankowe zostały zajęte na wniosek Urzędu Celnego w Cz. i Urzędu Skarbowego w Cz.. W wykonaniu zarządzenia wnioskodawczyni nadesłał jedynie część z dokumentów do przedłożenia, których została zobowiązana. W śród nich było: zeznanie podatkowe CIT – 8 za 2013 r., kopia wydruku internetowego stanu konta prowadzonego w M. B. S.A. wskazujące na ujemne bieżące saldo rachunku i zestawienie blokad na rachunku bankowym prowadzonym w A. B. na dzień 1 lipca 2014 r.
Sąd I instancji stwierdził, że z materiałów do nadesłania, których skarżąca spółka została wezwana, przedłożyła jedynie zeznanie podatkowe CIT – 8 za 2013 r. nie przedkładając innych dokumentów obrazujących jej aktualną sytuacje majątkową. Nie przedłożyła ona bowiem ani deklaracji VAT – 7, ani raportów kasowych, jak również pominęła całkowicie ewidencję środków trwałych. Odnosząc się do kwestii wyciągów z rachunków bankowych skarżącej spółki, Sąd I instancji stwierdził, że nadesłane przez nią wydruki internetowe z kont wskazywały na ujemne saldo na jednym z rachunków zaś w odniesieniu do drugiego, na jego zajęcie przez komornika sądowego. Forma wyciągów nadesłanych przez skarżącą nie pozwoliła, zdaniem Sądu I instancji na dokonanie oceny wiarygodności oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie nieprowadzenie czynności gospodarczych i obciążeń finansowych spółki. Reasumując, Sąd I instancji stwierdził, że skarżąca nie wykazała istnienia przesłanek określonych w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), gdyż same oświadczenia zawarte we wniosku i składanych w toku sprawy pismach procesowych nie były wystarczające do tego, aby rozpoznać merytorycznie wniosek o przyznanie prawa pomocy.
H. spółka z o.o. w likwidacji w Cz., zażaleniem zaskarżyła postanowienie Sądu I instancji zarzucając mu błędne przyjęcie, że skarżąca nie wykazała okoliczności skutkujących uwzględnieniem jej wniosku w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych.
Podnosząc ten zarzut skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji z uwzględnieniem dokumentów dołączonych do zażalenia.
Naczelny Sąd administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.
Mając na uwadze stan sprawy, przede wszystkim treść wniosku skarżącej spółki o przyznanie jej praw pomocy, fakt wezwania jej do przedłożenia dodatkowych dokumentów obrazujących jej sytuacje majątkową oraz zakres, w jakim skarżąca wezwanie to wykonała, podzielić należy ocenę Sądu I instancji, że skarżąca spółka nie wykazała, aby spełnione zostały warunki określone w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. umożliwiające przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Powołany art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. stanowi bowiem, że osobie prawnej prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Użyte w tym przepisie określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej i finansowej, umożliwiający dokonanie oceny czy jest on w stanie partycypować w kosztach sprawy czy istotnie nie posiada środków wystarczających do poniesienia kosztów postępowania w pełnej wysokości. Istotnym jest również, że nie jest wystarczające złożenie odpowiednich oświadczeń czy wskazanie okoliczności powodujących w ocenie wnioskodawcy niemożność poniesienia kosztów postępowania w pełnej czy jakiejkolwiek wysokości. Oświadczenia oraz podniesione we wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczność powinny zostać poparte dokumentami lub dowodami przemawiającymi za zasadnością twierdzeń zawartych we wniosku.
Podniesione przez skarżącą spółkę we wniosku z dnia 8 kwietnia 2014 r. okoliczności, które w jej ocenie miały przemawiać za udzieleniem jej prawa pomocy w zakresie częściowym, pomimo wezwania jej zarządzeniem z dnia 10 czerwca 2014 r. do nadesłania dokumentów źródłowych obrazujących jej aktualną sytuację majątkową i zdolności płatnicze, nie zostały wykazane. Skarżąca uchyliła się bowiem, co trafnie stwierdził Sąd I instancji, od przedstawienia dokumentów mogących zobrazować jej aktualną kondycję finansową, w tym w zakresie podnoszonej przez skarżącą okoliczności zaprzestania prowadzenia działalności (deklaracje VAT - 7 i raporty kasowe), jak również w zakresie posiadanych środków trwałych. Nie przedstawiła ona również, poza wydrukami internetowymi z kont bankowych wskazującymi na ujemne saldo i zajęcie komornicze, wyciągów z rachunków bankowych obrazujących dokonywane na nich operacje finansowe. W takim stanie sprawy prawidłowo Sąd I instancji stwierdził, że nie można było dokonać merytorycznie oceny wniosku skarżącej.
Oceny tej nie zmienia okoliczności nadesłania przez skarżącą wraz z zażaleniem niektórych z dokumentów, na brak których zwrócił uwagę Sąd I instancji. Stwierdzić należy, że dokumenty te należało potraktować jako spóźnione. Skarżąca była bowiem wezwana do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku. Na jej wniosek termin do przedłożenia wskazanych w tym wezwaniu dokumentów został przedłużony o trzy tygodnie. Pomimo tego skarżąca nie przedłożyła większości z dokumentów, o jakich była mowa w wezwaniu, czym uniemożliwiał dokonanie oceny wystąpienia w stosunku do niej przesłanki określonej w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.
Analiza nadesłanych z zażaleniem dokumentów również nie uzasadnia uznania, że skarżąca nie dysponuje środkami dostatecznym do poniesienia kosztów postępowania, które na obecnym etapie sprawy sprowadzają się do wpisu od wniesionej przez spółkę skargi. Z deklaracji VAT – 7 za okres od stycznia do lipca 2014 r. wynikał bowiem, że w tym okresie istniała podstawa do opodatkowania spółki z tytułu dostaw towarów i usług na terytorium kraju zarówno opodatkowanych jak i zwolnionych z podatku. Stan taki sugeruje, że skarżąca spółka wbrew oświadczeniu złożonemu we wniosku o przyznanie prawa pomocy prowadzi działalności gospodarczą, a co najmniej poddaje w wątpliwość oświadczenie, że takowej działalności w ogóle nie prowadzi. Zestawienie środków trwałych wskazuje natomiast, że skarżąca środki takie posiada i choć część z nich jest zajęta przez komornika sądowego, to pozostała część tych środków jest w dyspozycji spółki. Przedłożony wydruk z rachunku bankowego prowadzonego w banki M., tak jak w dotychczasowym toku sprawy, nie wskazuje w jakimkolwiek zakresie na historię prowadzonych na nim operacji. Potwierdza wyłącznie istnienie na nim ujemnego salda i jego zajęcia komorniczego. Powyższa okoliczności oraz nie przedłożenie jakichkolwiek informacji dotyczących drugiego z rachunków bankowych, jakie skarżąca posiada - konto w A. B. - uniemożliwia ocenę zdolności płatniczych wnioskodawczyni w odniesieniu do wysokości środków finansowych i zakresu, w jaki może nimi dysponować.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia zażalenia i w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło