II SA/Bk 414/14
WyrokWSA w Białymstoku2014-08-12
Skład orzekający: Mirosław Wincenciak, Paweł Janusz Lewkowicz, Andrzej Melezini
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za nieterminowe przekazanie sprawozdania o odbiorze odpadów komunalnych może być nałożona na przedsiębiorcę, który nie prowadził faktycznie działalności w danym okresie i nie odbierał odpadów od właścicieli nieruchomości?Ratio decidendi
Kara pieniężna za nieterminowe przekazanie sprawozdania o odbiorze odpadów komunalnych może być nałożona wyłącznie na przedsiębiorcę, który faktycznie odbiera odpady komunalne od właścicieli nieruchomości i jest zarejestrowany w odpowiednim rejestrze. Ustawa nie przewiduje obowiązku składania sprawozdań "zerowych" przez podmioty, które nie prowadziły działalności w danym okresie. W związku z tym, nałożenie kary na podmiot, który nie odbierał odpadów, stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego.Stan faktyczny
Burmistrz Miasta B. nałożył na PUK sp. z o.o. karę pieniężną za nieterminowe przekazanie sprawozdania za III kwartał 2013 r. Skarżący twierdził, że nie prowadził faktycznie działalności w tym okresie i nie odbierał odpadów, w związku z czym nie był zobowiązany do składania sprawozdań. Organ pierwszej instancji uznał, że sprawozdanie nie wpłynęło w terminie, mimo że skarżący wykazywał jego wysyłkę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta B. Stwierdził również, że decyzje te nie mogą być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), sędzia WSA Andrzej Melezini, Protokolant sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi P.U.K. Sp. z o.o. w H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za nieterminowe przekazanie sprawozdania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Burmistrza Miasta B. z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 357 (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.-
Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. Burmistrz Miasta B. nałożył na PUK sp. z o.o. z siedzibą w H. (dalej jako Skarżący) karę pieniężną, w wysokości 2000 zł, za przekazanie z dwudziestodniowym opóźnieniem wobec terminu ustawowego sprawozdania za III kwartał 2013 r. Zgodnie z wyjaśnieniami organu l instancji Skarżący posiada wpis do prowadzonego przez Burmistrza Miasta B. rejestru od [...] marca 2012 r. (numer rejestrowy [...]/2012). Organ l instancji wskazał, że do końca października 2013 r. Skarżący miał obowiązek złożenia sprawozdania podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości za II kwartał 2013 r. W dniu [...] listopada 2013 r. pismem (znak: [...]) Skarżący został poinformowany, przedmiotowe sprawozdanie nie wpłynęło do organu. Ustalono natomiast, że sprawozdanie wpłynęło do organu l instancji dniu [...] listopada 2013 r. Do sprawozdania dołączone było pismo wyjaśniające Kierownika Działu OOM PUK sp. z o.o., oraz wyciąg z "Księgi korespondencyjnej" firmy. Z dziennika wynikało, że sprawozdanie zostało wysłane w dniu [...] października 2013 r. listem zwykłym, tj. bez zwrotnego potwierdzenia odbioru przez odbiorcę, jednakże nie dotarło do adresata. Organ l instancji wyjaśnił, że z powodu nieskutecznego dostarczenia sprawozdania w ustawowym terminie, zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2013 r. (znak: [...]), powiadomiono Skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej oraz stosownie do art. 10 § 1 Kpa, o skompletowaniu akt sprawy i możliwości zapoznania z nimi strony w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma. Ustalenia te legły u podstaw uznania, że Skarżący nie dokonał w terminie obowiązku przedłożenia sprawozdania. W konsekwencji organ l instancji wydal decyzję nakładającą karę pieniężną. Od decyzji odwołanie wniósł Skarżący zarzucając wymierzeniu kary pieniężnej naruszenie art. 9x ust. 1 pkt. 5 i art. 9 n ust. 2 ustawy. Wskazano na naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 Kpa, poprzez niewyczerpujące zgromadzenie materiału dowodowego oraz naruszenie art. 80 Kpa, poprzez przyjęcie za udowodnioną okoliczność, że sprawozdanie nie zostało przez spółkę wysłane w terminie. Skarżący podniósł, że w okresie objętym sprawozdaniem na terenie miasta B. nie prowadził faktycznie działalności, w związku z czym nie był zobowiązany do składania sprawozdań. Literalna wykładania art. 9n ustawy wskazuje zaś, że tylko przedsiębiorca faktycznie odbierający odpady ma obowiązki sprawozdawcze. Sankcje można nałożyć tylko wtedy, gdy w sposób jednoznaczny wynika to z przepisów prawa. Przedsiębiorca podnosi również, że organ w sposób nieprawidłowy dokonał analizy zebranego materiału dowodowego - nie uznano dowodu w postaci "Księgi korespondencji wychodzącej". Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Z rozstrzygnięciem tym niezgodził się Skarżący wywodząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. W skardze zarzucił przedmiotowej decyzji naruszenie:
1) art. 9x ust. l pkt.5 ustawy polegające na wymierzeniu kary z naruszeniem tego przepisu;
2) art. 9c ust. l ustawy polegające na błędnej wykładni tego przepisu,,
3) art.7 i art. 77 §1 Kpa, poprzez rozpatrzenie w niewyczerpujący sposób zgromadzonego materiału dowodowego, polegające na braku dogłębnego zbadania, czy istnieją materialnoprawne przesłanki zawarte w przepisach ustawy stanowiące podstawę do wymierzenia kary pieniężnej,
4) art.80 Kpa, poprzez przyjęcie za udowodnioną okoliczność, że wystąpiły przesłanki do wymierzenia skarżącej Spółce kary pieniężnej za nieterminowe przekazanie sprawozdania.
Z uwagi na powyższe Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta B. i stwierdzenie, że decyzje te nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie pełnomocnik Skarżącego podtrzymał wnioski skargi oraz wniósł o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona.
Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, Sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub aktu następuje bowiem – m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania sytuacja taka niewątpliwie zachodzi.
Zgodnie z brzmieniem art. 9n ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 1399 – dalej jako u.o.p.c.), podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany do sporządzania kwartalnych sprawozdań. Na podst. art. 9n ust. 2 u.o.p.c., sprawozdanie jest przekazywane wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta w terminie do końca miesiąca następującego po kwartale, którego dotyczy.
Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 9c ust 1 ustawy, przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany do uzyskania wpisu do rejestru w gminie, na terenie której zamierza odbierać odpady komunalne od właścicieli nieruchomości. Już powyżej przedstawione przepisy wskazują, że ustawodawca odnosi pojęcie "przedsiębiorcy odbierającego odpady komunalne" do tego podmiotu, który jest zarejestrowany i dokonał wcześniejszej rejestracji zamierzając wykonywać działalność na terenie danej gminy i jednocześnie jest podmiotem faktycznie odbierającym odpady komunalne na terenie danej gminy. Wykładnia językowa tych przepisów prowadzi do prawidłowego, zdaniem Sądu rozpoznającego skargę, wniosku, iż chodzi w tej sytuacji wyłącznie o rejestrację podmiotu, i jednocześnie fakt fizycznego prowadzenia działalności na terenie gminy. W kontekście natomiast art. 9x u.o.p.c. stanowiącym o karach, przepisy te nie nabierają jeszcze większego znaczenia przede wszystkim ze względu na fakt, że występuje tu sankcja karna w postaci wymierzenia kary administracyjnej, a sankcja ta nie może być w żadnym względzie stosowana rozszerzająco. Oznacza to, że aby móc ją zastosować zgodnie z art. 9x ust. 1 pkt 5) u.o.p.c. musi zajść związek przyczynowo – skutkowy w danej sprawie, co oznacza, że przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od mieszkańców (fizycznie) nie składa sprawozdania z prowadzonej faktycznie działalności. Stanowisko to potwierdza także interpretacja art. 9n ust. 3 - 5 u.o.p.c., zgodnie z którym prawozdanie zawiera:
1) informacje o masie poszczególnych rodzajów odebranych odpadów komunalnych oraz sposobie ich zagospodarowania, wraz ze wskazaniem instalacji, do której zostały przekazane odebrane od właścicieli nieruchomości zmieszane odpady komunalne, odpady zielone oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania;
2) informacje o masie odpadów komunalnych ulegających biodegradacji:
a) przekazanych do składowania na składowisku odpadów,
b) nieprzekazanych do składowania na składowisku odpadów i sposobie ich zagospodarowania;
3) liczbę właścicieli nieruchomości, od których zostały odebrane odpady komunalne;
4) wskazanie właścicieli nieruchomości, którzy zbierają odpady komunalne w sposób niezgodny z regulaminem.
Zapis ten nie pozostawia wątpliwości, że chodzi tu o podmiot faktycznie odbierający odpady komunalne. Podmiot niewykonujący działalności odbioru odpadów nie mógłby prawidłowo wypełnić sprawozdania. Ustawa bowiem w żadnym miejscu nie zobowiązuje do składania tzw. sprawozdań "zerowych". Niezasadne jest w tym kontekście uzasadnienie organu, że przez brak sprawozdań organ nie może sporządzić swojego. W tej sytuacji organ brak takiego sprawozdania powinien potraktować właśnie jako "sprawozdanie zerowe", gdyż karę, jak wskazano powyżej można nałożyć tylko na podmiot uchylający się od składania sprawozdań, przy czym podmiot ten musi wykonywać usługi odbierania odpadów komunalnych.
Mając na uwadzę powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. skargę uwzględnił i uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję poprzedzającą. W kwestii wstrzymania jej wykonania Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a. Natomiast o kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło