V SA/Wa 850/14
WyrokWSA w Warszawie2014-08-13
Skład orzekający: Dorota Mydłowska, Joanna Zabłocka, Jarosław Stopczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy powiat może domagać się zwrotu środków, które zostały błędnie odprowadzone do budżetu państwa w większej wysokości niż wynikało to z ustawowego potrącenia, po upływie terminów określonych w art. 255 ustawy o finansach publicznych?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że przepisy ustawy o finansach publicznych nie przewidują możliwości stwierdzenia nadpłaty ani zwrotu środków, które zostały odprowadzone do budżetu państwa w latach ubiegłych, po upływie terminów określonych w art. 255 u.f.p. Sąd podzielił pogląd Sądu Najwyższego co do publicznoprawnego charakteru tych środków, ale nie zgodził się z możliwością zastosowania przepisów Ordynacji podatkowej do domagania się zwrotu "nadpłaconych" środków, wskazując na brak podstawy prawnej do wydania decyzji administracyjnej w tym zakresie.Stan faktyczny
Powiat Z. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty dochodów wynikającej z mylnie potrąconych 5% zamiast 25% środków z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności za lata 2006-2012. Organ pierwszej instancji (Wojewoda) odmówił stwierdzenia nadpłaty, a Minister Finansów utrzymał tę decyzję w mocy. Powiat zaskarżył decyzję Ministra Finansów, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących finansów publicznych, gospodarki nieruchomościami oraz przekształcenia prawa użytkowania wieczystego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. - Agnieszka Małyszko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi Powiatu Z. na decyzję Ministra Finansów z dnia ...stycznia 2014 r. nr ... w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty dochodów powiatu uzyskanych w związku z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej; oddala skargę.
Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez P.Z. od decyzji W. [...] z dnia [...] listopada 2013 r. sygn. [...] wydanej w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w wysokości [...] zł wynikającej z mylnie potrąconych na rzecz Powiatu dochodów w wysokości 5% zamiast 25% uzyskanych z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności za okres od dnia 1 stycznia 2006 r. do dnia 31 grudnia 2012 r. i zwrotu Powiatowi Z. kwoty [...] zł Minister Finansów decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu własnej decyzji organ odwoławczy przywołał m.in. następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. reprezentujący P.Z. Starosta wystąpił z wnioskiem w sprawie stwierdzenia nadpłaty dochodów wynikającej z mylnie potrąconych na rzecz Powiatu dochodów w wysokości 5% zamiast 25% uzyskanych z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności za okres od dnia 1 stycznia 2006 r. do dnia 31 grudnia 2012 r. i zwrotu Powiatowi Z. kwoty [...] zł.
Wskazano, że powiat ma prawo potrącania 25% środków zgromadzonych z tytułu przekształcenia prawa użytkowania przysługującego osobom fizycznym w prawo własności na podstawie art. 4 ust. 14 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w związku z art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Wyjaśniono jednocześnie, że z uwagi na mylną interpretację ww. przepisów, w latach 2006-2012 P.Z. z uzyskanych dochodów dokonywał potrącenia 5% dochodów zamiast 25%.
Po rozpatrzeniu powyższego wniosku, decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nadpłaty.
Powołując się na art. 162 pkt 1 i art. 255 ust. 1 i 2 ustawy o finansach publicznych, wyjaśnił, że wymienione przepisy wskazują zarówno terminy przekazywania pobranych dochodów na rachunek dochodów budżetu państwa, jak i możliwości pomniejszania przez jednostkę samorządu terytorialnego dochodów z tytułu realizacji zadań z zakresu administracji rządowej. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie wyjaśniono również, że podstawą gospodarki finansowej państwa w danym roku budżetowym jest ustawa budżetowa uchwalona na okres roku budżetowego, a podstawą gospodarki finansowej jednostki samorządu terytorialnego jest uchwała budżetowa na rok budżetowy.
Uznając trafność powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy w pierwszej kolejności zacytował treść art. 60 ustawy o finansach publicznych, a następnie wskazał, że w myśl art. 67 i art. 60 pkt 8 ustawy o finansach publicznych, przepisy ustawy – Ordynacja podatkowa mają zastosowanie do pobranych przez jednostkę samorządu terytorialnego dochodów związanych z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami i jednocześnie nieodprowadzonych na rachunek dochodów budżetu państwa.
Wśród dochodów określonych w art. 60 ustawy o finansach publicznych nie wskazano jednak np. kwot dotacji celowych co do zasady niepodlegających zwrotowi w przypadkach określonych w niniejszej ustawie, ani też pobranych przez jednostkę samorządu terytorialnego dochodów związanych z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami i odprowadzonych na rachunek dochodów budżetu państwa. Organ podkreślił, że w art. 60 ustawy o finansach publicznych mowa jest wyłącznie o środkach publicznych stanowiących niepodatkowe należności budżetowe. Z odwołania Strony wynika natomiast, że określone kwoty zostały przekazane do budżetu nienależnie, w związku z niedokonaniem prawidłowego pomniejszenia wynikającego z art. 255 ust. 1 ustawy o finansach publicznych w związku z art. 23 ustawy o gospodarce nieruchomościami i art. 4 ust. 14 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Co do zasady zatem nie można tych kwot uznać za środki publiczne stanowiące należności budżetowe, o których mowa w art. 60 ustawy o finansach publicznych. Poza tym precyzując (na podstawie art. 67 ustawy o finansach publicznych) zakres spraw, w których znajdują odpowiednie zastosowanie przepisy działu III ustawy – Ordynacja podatkowa, ustawodawca nie odwołał się do zapisów innych przepisów ustawy o finansach publicznych, (np. do art. 5 lub do art. 111 ustawy o finansach publicznych). Organ zauważył, że powołany w sprawie art. 162 pkt 1 ustawy o finansach publicznych, określający zasady prowadzenia gospodarki finansowej stanowi, że ustalenie, pobieranie i odprowadzanie dochodów budżetu państwa następuje na zasadach i w terminach wynikających z obowiązujących przepisów.
Takim przepisem dla jednostek samorządu terytorialnego jest regulacja zawarta w art. 255 ust. 1 i 2 ustawy o finansach publicznych, zgodnie z którym, zarząd jednostki samorządu terytorialnego przekazuje pobrane dochody budżetowe związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostce samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami, pomniejszone o określone w odrębnych ustawach dochody budżetowe przysługujące jednostce samorządu terytorialnego z tytułu wykonywania tych zadań, na rachunek bieżący dochodów dysponenta części budżetowej przekazującego dotację celową, według stanu środków określonego na:
1) 10 dzień miesiąca - w terminie do 15 dnia danego miesiąca;
2) 20 dzień miesiąca - w terminie do 25 dnia danego miesiąca.
Pobrane do dnia 31 grudnia i nieprzekazane w terminach, o których mowa w ust. 1, dochody budżetowe związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostce samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami są przekazywane odpowiednio przez zarząd jednostki samorządu terytorialnego na rachunek bieżący dochodów dysponenta części budżetowej przekazującego dotację celową - w terminie do dnia 8 stycznia roku następującego po roku budżetowym, a gdy ten dzień jest dniem wolnym od pracy - do pierwszego dnia roboczego po tym terminie. Organ przypomniał, że zgodnie z art. 4 ust. 14 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, do wpływów osiąganych z opłat z tytułu przekształcenia stosuje się odpowiednio przepis art. 23 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie natomiast z art. 23 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, od wpływów osiąganych ze sprzedaży, opłat z tytułu trwałego zarządu, użytkowania, czynszu dzierżawnego i najmu - nieruchomości Skarbu Państwa, o których mowa w ust. 1, a także od wpływów osiąganych z opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa oddanych w użytkowanie wieczyste, oraz od odsetek za nieterminowe wnoszenie tych należności potrąca się 25% środków, które stanowią dochód powiatu, na obszarze którego położone są te nieruchomości. Art. 255 ust. 1 ustawy o finansach publicznych stanowi o realizacji tego prawa jedynie poprzez pomniejszenie, przy przekazywaniu na właściwy rachunek bieżący dochodów dysponenta części budżetowej, pobranych dochodów budżetowych o określone procentowo kwoty należne powiatowi. Tym samym potrącenia 25% wskazanych środków można dokonać wyłącznie na podstawie art. 255 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, czyli wyłącznie przy przekazywaniu dochodów (nie później). Przepisy ustawy o finansach publicznych nie przewidują jednocześnie możliwości przywrócenia terminu do dokonania stosownego pomniejszenia (potrącenia).
Organ odwoławczy zauważył również, że zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] wypowiedział się w zakresie braku podstaw do stwierdzenia nadpłaty i dokonania zwrotu nadpłaconej kwoty na podstawie przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa, nie stwierdził zaś, że pomniejszenie dochodów przekazywanych do budżetu państwa o 5% (zamiast 25%) było prawidłowe (orzekający w sprawie Wojewoda [...] związany był granicami złożonego wniosku i nie mógł wyjść poza granice sprawy).
Zdaniem organu II instancji nie zasługuje na uwzględnienie w sprawie, stanowisko Strony, w którym dowodzi, że zgodnie z utrwalonymi poglądami doktryny przepisy art. 255 ust. 1 i 2 ustawy o finansach publicznych stanowią jedynie "techniczną dyspozycję" co do sposobu przekazywania pobranych dochodów i nie zachodziła potrzeba nadawania im rangi ustawowej. Niewątpliwie art. 255 ustawy o finansach publicznych jest przepisem rangi ustawowej i zawiera obowiązującą, wiążącą regulację. Okoliczność czy przepis taki powinien znaleźć się w ustawie czy też nie, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Minister Finansów nie podziela również stanowiska, że zaskarżona decyzja pozbawia P.Z. dochodów, które z mocy prawa, zgodnie z art. 23 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami mu przysługują, doprowadzając do sytuacji, w której Skarb Państwa pobiera bezpodstawnie zawyżone świadczenia kosztem jednostki samorządu terytorialnego. Ewentualne przekazanie dochodów w zawyżonej wysokości nie było efektem działań W. [...]. Organ ten, działający na podstawie i w granicach prawa, nie ma natomiast możliwości dokonania zwrotu wskazanej kwoty. Wydana w sprawie decyzja nie posiada charakteru uznaniowego. W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji nie naruszył art. 4 ust. 14 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oraz art. 23 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepisy te nie stanowią bowiem podstawy prawnej do stwierdzenia nadpłaty. W tym zakresie nie naruszono również art. 162 pkt 1 w związku z art. 255 ust. 1 i 2 ustawy o finansach publicznych.
Decyzję organu odwoławczego zaskarżył P.Z. zarzucając jej:
1) naruszenie art. 60 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych polegające na jego błędnej wykładni i w konsekwencji nieprawidłowym przyjęciu, że kwoty wynikające z mylnie potrąconych na rzecz Powiatu dochodów w wysokości 5 % zamiast 25% uzyskanych z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nie są środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym,
2) naruszenie art. 4 ust. 14 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oraz art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami polegające na ich błędnej wykładni i w konsekwencji nieprawidłowym stwierdzeniu, iż przepisy te nie stanowią podstawy prawnej do stwierdzenia nadpłaty wynikającej z mylnie potrąconych na rzecz Powiatu dochodów w wysokości 5% zamiast 25% uzyskanych z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności za okres od 1 stycznia 2006 r. do 31 grudnia 2012 r. i zwrotu Powiatowi Z. kwoty 181.272,39 zł.
3) naruszenie art. 255 ust. 1 i 2 ustawy o finansach publicznych, polegające na ich błędnej wykładni i w konsekwencji nieprawidłowym zastosowaniu poprzez stwierdzenie, iż brak jest podstaw prawnych do stwierdzenia nadpłaty wynikającej z mylnie potrąconych na rzecz Powiatu dochodów w wysokości 5% zamiast 25 % uzyskanych z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności po upływie terminów określonych w art. 255 ustawy o finansach publicznych.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez stwierdzenie nadpłaty wynikającej z mylnie potrąconych na rzecz Powiatu Z. dochodów w wysokości 5% zamiast 25% uzyskanych z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności za okres od stycznia 2006 r. do 31 grudnia 2012 r. i zwrot Powiatowi Z. kwoty [...] zł ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa radcowskiego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Sąd zważył co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Na wstępie przypomnieć jednak należy, że zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami zasobem nieruchomości Skarbu Państwa gospodarują, z zastrzeżeniem art. 43 ust. 2 i 4, art. 51, art. 57 ust. 1, art. 58-60 oraz art. 60a, starostowie, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej. Do zadań tych należy m.in. pobieranie i dochodzenie należności z tytułu wynajmu, sprzedaży tych nieruchomości, a także pobieranie opłat z tytułu użytkowania wieczystego. Stosownie do treści art. 23 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami od wpływów osiąganych ze sprzedaży, opłat z tytułu trwałego zarządu, użytkowania, czynszu dzierżawnego i najmu - nieruchomości Skarbu Państwa, o których mowa w ust. 1, a także od wpływów osiąganych z opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa oddanych w użytkowanie wieczyste, oraz od odsetek za nieterminowe wnoszenie tych należności potrąca się 25% środków, które stanowią dochód powiatu, na obszarze którego położone są te nieruchomości. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego osoba na rzecz której zostało przekształcone prawo użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, jest obowiązana do uiszczenia dotychczasowemu właścicielowi opłaty z tytułu tego przekształcenia, z zastrzeżeniem art. 5. Do wpływów osiąganych z opłat z tytułu przekształcenia stosuje się odpowiednio przepis art. 23 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami (art. 4 ust. 14 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego).
Tryb przekazywania ww. wpływów do budżetu reguluje art. 255 u.f.p., który w ust. 1 stanowi, że zarząd jednostki samorządu terytorialnego przekazuje pobrane dochody budżetowe związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostce samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami, pomniejszone o określone w odrębnych ustawach dochody budżetowe przysługujące jednostce samorządu terytorialnego z tytułu wykonywania tych zadań, na rachunek bieżący dochodów dysponenta części budżetowej przekazującego dotacje celową, według stanu środków określonego na:
1) 10 dzień miesiąca - w terminie do 15 dnia danego miesiąca;
2) 20 dzień miesiąca - w terminie do 25 dnia danego miesiąca.
Pobrane do dnia 31 grudnia i nieprzekazane w terminach, o których mowa w ust. 1, dochody budżetowe związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostce samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami są przekazywane odpowiednio przez zarząd jednostki samorządu terytorialnego na rachunek bieżący dochodów dysponenta części budżetowej przekazującego dotację celową - w terminie do dnia 8 stycznia roku następującego po roku budżetowym, a gdy ten dzień jest dniem wolnym od pracy - do pierwszego dnia roboczego po tym terminie (art. 255 ust. 2 u.f.p.).
Kwestia możliwości dochodzenia kwot, których jednostka samorządu terytorialnego nie potrąciła w wysokości wynikającej z art. 23 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami była przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego, który uchwałą z dnia 13 lipca 2011 r. w sprawie o sygn. akt III CZP 35/11, w odpowiedzi na pytanie Sądu Okręgowego w Olsztynie, stwierdził niedopuszczalność drogi sądowej.
Sąd Najwyższy wyjaśnił, iż środki stanowiące na podstawie art. 23 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami dochód powiatu były, według art. 5 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz.U. Nr 249, poz. 2104 ze zm.), środkami publicznymi, a według obowiązującej ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych są środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym (art. 60 pkt 8). To, że przychody powiatu stanowią w istocie świadczenia, których źródłem są stosunki cywilnoprawne, nie zmienia ich publicznoprawnego charakteru w ramach sektora finansów publicznych. Przysługują one powiatowi od Skarbu Państwa, a nie od strony stosunku cywilnoprawnego, która jest zobowiązana uiszczać opłaty na rzecz Skarbu Państwa.
Do przekazywania należności przewidzianych w art. 23 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, określonego w ustawie jako "potrącenie", nie mają zastosowania przepisy art. 498 i nast. k.c i w takiej sytuacji brak podstaw do przyjęcia, aby podmioty w sektorze finansów w związku z przekazywaniem tych należności były jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami oraz że każdy z nich mógłby potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiego. Artykuł 23 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami przyznaje staroście jedynie prawo do żądania przekazania 25% środków uzyskiwanych przez Skarb Państwa z tytułu opłat tam wskazanych.
Zdaniem SN kwestie związane z gromadzeniem środków publicznych oraz ich dysponowaniem pozostają poza sferą stosunków cywilnoprawnych i są rozstrzygane na podstawie przepisów prawa publicznego w ramach systemu finansów publicznych. Stosunki prawne związane ze świadczeniami będącymi niepodatkowymi należnościami budżetowymi o charakterze publicznym pomiędzy organami władzy publicznej, w tym organami administracji rządowej, a jednostką samorządu terytorialnego, nie są stosunkami prawnymi o równorzędnym charakterze. Do kompetencji organów administracyjnych wymienionych w art. 61 ustawy o finansach publicznych należą wszelkie sprawy dotyczące należności, o których mowa w art. 60 ustawy o finansach publicznych, w tym także dotyczące niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym. Z art. 3 ustawy o finansach publicznych wynika, że finanse publiczne obejmują procesy związane z gromadzeniem środków publicznych oraz ich rozdysponowaniem. W tej dziedzinie prawa występuje zawsze publiczny podmiot uprawniony do jednostronnego określania sytuacji prawnej drugiego podmiotu stosunku prawnofinansowego. Stosunki prawne zarówno w zakresie obowiązku przekazywania do budżetu państwa należności określonych w art. 23 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jak i w zakresie obowiązku ich zwrotu mają charakter publicznoprawny (administracyjnoprawny). Obowiązek zwrotu świadczenia ma także źródło w stosunku administracyjnym, o którym w pierwszej instancji rozstrzyga organ wskazany w art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansach publicznych.
Dalej SN wskazał, że ustawa o finansach publicznych nie reguluje wprawdzie wprost trybu zwrotu należności odprowadzonej na rachunek budżetu państwa stanowiącej dochód jednostki samorządu terytorialnego, to jednak według jednoznacznego art. 67 tej ustawy, do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, a zatem także dotyczących pobieranych przez jednostkę samorządu terytorialnego dochodów związanych z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej zleconych odrębnymi ustawami i nieodprowadzonych na rachunek dochodów budżetu państwa, nieuregulowanych tą ustawą, stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy ordynacja podatkowa. W ten sposób został w dalszym ciągu przewidziany administracyjny tryb postępowania do rozstrzygania spraw dotyczących niepodatkowych należności budżetowych stanowiących dochód budżetów jednostek samorządu terytorialnego, w tym także do rozstrzygania o zwrocie przekazanych nienależnie do budżetu Skarbu Państwa kwot stanowiących na podstawie art. 23 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami dochód powiatu. Artykuł 67 u.f.p. wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2010 r. W związku z treścią art. 115 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz.U. Nr 157, poz. 1241 ze zm.) ma on zastosowanie do spraw wszczętych od dnia 1 stycznia 2010 r., a tylko do spraw wszczętych i niezakończonych przed tym dniem decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe. Oznacza to utrzymanie administracyjnej drogi do rozstrzygania sporów dotyczących zwrotu przekazanych do budżetu państwa kwot stanowiących na podstawie art. 23 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami dochód powiatu. Z mocy jednoznacznego postanowienia art. 67 u.f.p. do tych spraw, wszczętych od dnia 1 stycznia 2010 r., mają odpowiednie zastosowanie przepisy działu III ordynacji podatkowej, w którym uregulowane zostały także kwestie związane ze zwrotem nienależnie zapłaconego podatku (art. 75 w związku z art. 73 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej), jak również przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.
Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd Sądu Najwyższego co do publicznoprawnego charakteru środków przekazywanych przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie art. 23 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie podziela jednak poglądu wyrażonego w uchwale co do możliwości zastosowania do domagania się przez powiat zwrotu "nadpłaconych" środków (przekazanych nienależnie do budżetu państwa) przepisów działu III Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 67 u.f.p. do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.). Wśród należności wymienionych w art. 60 nie ma środków stanowiących wynagrodzenie jednostek samorządu terytorialnego za wykonywanie zadań zleconych z zakresu administracji rządowej i odprowadzonych na rachunek dochodów budżetu państwa. Art. 60 pkt 8 u.f.p. w poczet środków publicznych stanowiących niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym zalicza pobrane przez jednostkę samorządu terytorialnego dochody związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami i nieodprowadzone na rachunek dochodów budżetu państwa. Art. 60 powyższej ustawy nie zawiera zamkniętego katalogu środków publicznych, gdyż używa słów "w szczególności". Trudno jednak uznać, wobec brzmienia art. 60 pkt 8 u.f.p., że katalog ten może być rozszerzony o dochody już odprowadzone do budżetu państwa. W ocenie Sądu sprzeciwia się takiemu rozszerzeniu wyraźne zaznaczenie, że chodzi o środki nieodprowadzone do budżetu państwa. Wobec powyższego tryb przewidziany w dziale III Ordynacji podatkowej, związany z postępowaniem w przypadku nadpłaty w podatku, nie może być w sprawie niniejszej zastosowany.
Nie powinno przy tym ulegać wątpliwości, że sporne należności zostały odprowadzone do budżetu państwa jako dochody związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej, nie zaś jako dochody jednostki.
Zdaniem Sądu, jedyny tryb na skorygowanie "nadpłaty" to tryb wynikający z art. 255 u.f.p.
Uwzględniając fakt, że sprawa dotyczy zwrotu środków przekazanych do budżetu państwa w latach ubiegłych należy stwierdzić, że w obowiązujących przepisach nie można znaleźć podstawy prawnej do wydania decyzji orzekającej o zwrocie na rzecz powiatu nadpłaconych środków. Z konstytucyjnej zasady działania organów władzy publicznej "na podstawie i w granicach prawa’’ (art. 7 Konstytucji RP) i z zasady ogólnej ustanowionej w art. 6 wynika, że nie można domniemywać stosowania władczej i jednostronnej formy działania, jaką jest decyzja administracyjna, tylko z okoliczności sprawy lub z samego przepisu art. 104 lecz podstawę do jej wydania trzeba wyprowadzić z powszechnie obowiązujących przepisów prawa materialnego.
Mając powyższe na względzie Sąd skargę oddalił uznając tym samym, iż żaden z zarzutów sformułowanych przez stronę skarżącą nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawą wyroku jest art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło