II GZ 711/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Krystyna Anna Stec po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "F." Spółki z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 18 maja 2015 r., sygn. akt I SA/Gd 618/15 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi "F." Spółki z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach o niskich wygranych bez zezwolenia postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 18 maja 2015 r., sygn. akt I SA/Gd 618/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w G., działając na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), odmówił "F." Spółce z o.o. z siedzibą w W. wstrzymania wykonania zaskarżonej przez tę spółkę decyzji Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia [...] marca 2015 r., w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach o niskich wygranych bez zezwolenia. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji stwierdził, że w skardze spółka wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca wskazała, że mimo zamknięcia roku 2013 z zyskiem w wysokości 5.911.500,12 zł, jej sytuacja finansowa ulega pogorszeniu, albowiem najważniejszym segmentem jej działalności gospodarczej są gry na automatach o niskich wygranych (79%) oraz gry na automatach w salonach gier (18%), a zezwolenia na prowadzenie tych gier wygasną w latach 2014-2015. Sąd I instancji uznał, że wniosek spółki o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługiwał na uwzględnienie, bowiem skarżąca nie wykazała, że istotnie zaistniały okoliczności świadczące o możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W szczególności Sąd zwrócił uwagę na to, że spółka odniosła się do swojej kondycji finansowej według stanu na koniec 2013 roku. W aktach brak jest natomiast danych dotyczących jej bieżącej sytuacji finansowej. W istocie jedyna informacja odnosząca się do obecnego stanu finansów skarżącej polega na wskazaniu, że przychody spółki w latach 2014-2015 mogą ulec znaczącemu zmniejszeniu, wskutek wygaśnięcia zezwoleń na prowadzoną działalność gospodarczą w zakresie gier na automatach o niskich wygranych i w salonach gier. Taką informację Sąd uznał jednak za zbyt ogólnikową i niewystarczającą do oceny sytuacji skarżącej. Do oceny zasadności wniosku Sąd uznał za konieczne dysponowanie aktualnymi i pełnymi danymi o stanie majątkowym spółki, to jest z uwzględnieniem szczegółowych informacji o jej sytuacji majątkowej (posiadanym majątku ruchomym i nieruchomym), wysokości środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych, kwotach posiadanych wierzytelności, wysokości uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatków. Takich pełnych i aktualnych danych spółka nie przedłożyła. Tym samym WSA uznał, że nie można zweryfikować, czy skarżąca rzeczywiście nie dysponuje środkami umożliwiającymi pokrycie należności orzeczonej zarówno zaskarżoną decyzją jak również należności wynikających z innych rozstrzygnięć organów. Zażalenie na wskazane postanowienie Sądu I instancji złożyła "F." Spółka z o.o. Zaskarżyła to orzeczenie w całości. Strona wnosząca zażalenie zarzuciła orzeczeniu Sądu I instancji naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego błędną interpretację i tym samym niewłaściwe zastosowanie, wyrażające się w bezpodstawnej odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, jak również przyjęcie, że w realiach przedmiotowej sprawy wykonanie zaskarżonej decyzji nie spowoduje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, podczas gdy skarżąca w dostateczny sposób wykazała (przedkładając stosowną dokumentację), że zarówno ta jednostkowa kara pieniężna, jak również zbiorcza ich liczba (wobec spółki prowadzonych jest bowiem szereg postępowań w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej) stanowi kwotę, której zapłata wykraczałaby poza możliwości płatnicze strony w realiach gospodarczej kondycji wyznaczonej przedmiotem jej działalności, w związku z czym wniosek spółki zasługiwał na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie nałożenia na skarżącą spółkę kary pieniężnej w wysokości 80.833 zł. W zaskarżonym postanowieniu Sąd I instancji uzasadniając odmowę wstrzymania wykonania decyzji stwierdził, że w aktach brak jest danych dotyczących bieżącej sytuacji finansowej spółki, natomiast zweryfikowanie tego, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku skarżącej skutkującym powstaniem znacznej szkody, bądź spowoduje trudne do odwrócenia skutki, musi się odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o sytuacji majątkowej spółki. Z uzasadnienia postanowienia Sądu I instancji wynika przy tym, że WSA miał świadomość łącznej kwoty kar pieniężnych nałożonych na skarżącą (11.502.517 zł), która wynikała ze złożonych dokumentów. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, ocena dokonana przez Sąd I instancji jest prawidłowa i należy ją podzielić. Zasadne jest bowiem przyjęcie, że dopiero zestawienie stosownych dokumentów wykazujących aktualną sytuację majątkową spółki, z dokumentami wykazującymi jej obciążenie – takimi jak już złożone do akt odpisy decyzji o nałożeniu kary, postanowień o wszczęciu kolejnych postępowań w tym przedmiocie oraz upomnień – oraz z wyjaśnieniami i uzasadnieniem wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, pozwalałoby Sądowi na dokonanie oceny, czy wobec skarżącej istnieją podstawy do zastosowania tej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Oczywistą konsekwencją braków w złożonych dokumentach było negatywne rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku o skorzystanie z dobrodziejstwa wstrzymania wykonania decyzji. Sąd kasacyjny miał przy tym na uwadze, że dopiero w zażaleniu z dnia 17 sierpnia 2015 r. (k. 698 akt WSA – tj. na postanowienie z dnia 29 lipca 2015 r. odmawiające zmiany obecnie kontrolowanego postanowienia z dnia 18 maja 2015 r.), Spółka wskazała informacje dotyczące jej kondycji w 2014 i 2015 r. Z informacji tych wynika, że skarżąca funkcjonuje nadal, a 2014 r. miał zakończyć się dla niej zyskiem w wysokości 436.227,28 zł, zaś pierwszy kwartał 2015 r. – stratą w wysokości 1.893.031,61 zł. Przy czym skarżąca kolejny raz podkreśliła fakt systematycznego wygaszania zezwoleń na punkty gier na automatach oraz salony gier na automatach. Jednak do tej pory - mimo świadomości powodów oddalenia jej wniosku w niniejszej sprawie - nie poparła ww. informacji o swoim stanie majątkowym żadnymi dokumentami. Tym samym, nawet przy uwzględnieniu twierdzeń zażalenia z dnia 17 sierpnia 2015 r. na etapie rozpoznawania niniejszego zażalenia, nie można uznać skuteczności argumentów skarżącej jako niepopartych rzetelnymi dokumentami, które spółka – dążąc do uzyskania rozstrzygnięcia zgodnego z jej oczekiwaniami - powinna była do złożyć do akt. Trzeba mieć przy tym również na uwadze, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji został złożony w marcu 2015 r., a zażalenie w niniejszej sprawie nosi datę 29 maja 2015 r. Stąd argumentację Sądu o braku wykazania aktualnej sytuacji finansowej spółki w sytuacji przedłożenia dokumentów finansowych za najdalej koniec 2013 r., trzeba uznać za usprawiedliwioną. Jeszcze raz bowiem należy podkreślić, że strona ubiegająca się o wstrzymanie wykonania decyzji, jako potencjalnie czerpiąca korzyść z tej instytucji, ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (postanowienie NSA z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 585/06). W tym stanie sprawy za zasadne należy uznać rozstrzygnięcie Sądu I instancji. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a.