III SA/Łd 125/14
WyrokWSA w Łodzi2014-08-19
Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Ewa Alberciak, Irena Krzemieniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo rozpoznał wniosek strony o zawieszenie postępowania odwoławczego, jeśli wydał postanowienie o odmowie zawieszenia, na które strona wniosła zażalenie, mimo że zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego zażalenie na takie postanowienie nie przysługuje?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie zastosował się do wytycznych sądu, wydając merytoryczne rozstrzygnięcie bez należytego rozpoznania wniosku o zawieszenie postępowania. Dodatkowo, organ błędnie dopuścił możliwość wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania, co jest sprzeczne z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, a następnie rozpoznał to zażalenie merytorycznie. W konsekwencji, organ nie wykonał należycie wytycznych sądu i nie powinien był wydawać merytorycznego rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Skarżący H.W. złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2009. Po odmowie przyznania płatności przez organ I instancji i utrzymaniu jej w mocy przez organ II instancji, skarżący wniósł skargę do WSA. WSA uchylił poprzednią decyzję organu II instancji, wskazując na błędy proceduralne, w tym nierozpoznanie wniosku o zawieszenie postępowania. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organy, Dyrektor ARiMR ponownie utrzymał w mocy decyzję odmawiającą przyznania płatności. Skarżący wniósł kolejną skargę do WSA, zarzucając m.in. nieprawidłowe rozpoznanie wniosku o zawieszenie postępowania.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 19 sierpnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), , Protokolant Sekretarz sądowy – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2014 roku sprawy ze skargi H.W. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2009 uchyla zaskarżoną decyzję.
Decyzją z dnia [...] nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2005 r., nr 64, poz. 565), art. 1 ust 1 pkt 3 oraz art. 3 ust. 2 pkt 1, art. 5 ust 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. z 2007 r., Nr 64, poz. 427), § 1 ust. 2 pkt 4 i ust 3-4, § 2 ust. 1 pkt 1-3 i ust. 2 i 3, § 3 ust. 1 pkt 1, § 11 ust. 1-2 i 5 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2010 Nr 31, poz. 158), art. 2, art. 23-24, art. 50 ust. 3, art. 51 ust. 1, art. 68 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. (WE) z 30 kwietnia 2004 r., Nr L 141, str. 18-58, ze zm.), art. 66-68, art. 70, art. 71 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz. Urz. (WE), Nr L 153, z 30 kwietnia 2004, str. 30-83, ze zm.), art. 64 rozporządzenia komisji (WE) Nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. (WE), Nr L 368, z 23 grudnia 2006, str. 15-73, ze zm.) art. 86 akapit 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE z 2 grudnia 2009 r., Nr L 316, str. 65) art. 15 ust. 1, art. 17, art. 124, art. 146 ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE z 31 stycznia 2009 r., Nr L 030, str. 16-99), Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego w [...] nr [...] z dnia [...], odmawiającą H. W. przyznania płatności rolnośrodowiskowej za 2009 rok.
Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym:
W dniu [...] H. W. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w [...] wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, deklarując do płatności działki rolne o łącznej powierzchni 8,23 ha. Do wniosku załączył materiał graficzny.
Pismem z dna [...] Kierownik Biura Powiatowego wezwał stronę oraz drugiego producenta rolnego – Z. W. do złożenia wyjaśnień odnośnie błędu kontroli krzyżowej na działkach ew. nr 148 i 149.
W odpowiedzi Z. W. stawiła się w Biurze Powiatowym w [...] i złożyła oświadczenie, w którym podtrzymała deklarację działki nr 148 oraz przedstawiła prawomocne orzeczenie Sądu Rejonowego w [...] o dziale spadku. Natomiast H. W. stawił się w Biurze Powiatowym w [...] w dniu [...] i złożył oświadczenie, w treści którego podtrzymał dotychczasową deklarację działek rolnych na działkach ewidencyjnych o nr 148 i 149. W tym samym dniu producent rolny złożył wniosek o zawieszenie postępowania z uwagi na toczące się postępowanie w sprawie działu spadku.
W dniu [...] Kierownik Biura Powiatowego w [...] postanowieniem nr [...] zawiesił postępowania w sprawie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt. Pismem z dnia [...] H. W. zwrócił się z prośbą o nadanie biegu służbowego wnioskowi o przyznanie płatności na rok 2009. W związku z powyższym postępowanie zostało podjęte postanowieniem nr [...] z dnia [...].
Następnie postanowieniem z dnia [...] organ I instancji dołączył do sprawy pismo złożone przez Z. W. w dniu [...] wraz z załącznikami:
postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] Wydział Cywilny z dnia [...], z nadana klauzulą wykonalności,
protokołem z dnia [...] sporządzonym przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...], z wydania nieruchomości,
protokołem z dnia [...] sporządzonym przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...], z wprowadzenia w posiadanie.
W dniu [...] Kierownik Biura Powiatowego w [...] wydał decyzję nr [...] odmawiającą H. W. przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2009. Organ I instancji uzasadnił odmowę przyznania płatności koniecznością wyłączenia z płatności działki ew. o nr 148, z uwagi na utratę posiadania działki, zgodnie z protokołem Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] w dniu [...]. Organ podkreślił, że H. W. nie skorzystał z możliwości zapoznania się z aktami sprawy nie zgłosił też nowych żądań.
Od powyższej decyzji H. W. złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie decyzji Kierownika Biura Powiatowego i przyznanie płatności na rok 2009. Podniósł ponadto, że organ winien zawiesić postępowanie do czasu rozstrzygnięcia sporu przez Trybunał.
W dniu [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wydał decyzję o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.
Na powyższą decyzję H. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Następnie wyrokiem z dnia 11 stycznia 2013 roku sygn. akt III SA/Łd 671/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że organ nie rozpatrzył kolejnego wniosku skarżącego o zawieszenie postępowania, zawartego w odwołaniu od decyzji organu I instancji zgodnie z art. 101 § 3 k.p.a. Niezasadnie również potraktowano pismo skarżącego z dnia 7 listopada 2011 r. jako wniosek o podjęcie zawieszonego postepowania w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowych, nie dokonując jego dokładnej analizy, czym naruszono art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.
Wykonując zalecenia WSA w Łodzi organ odwoławczy rozstrzygnął wniosek o zawieszenie postępowania zawarty w odwołaniu, poprzez odmowę zawieszenia postępowania postanowieniem z dnia [...].
W dniu [...] skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie. W dniu [...] Prezes ARiMR utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Następnie w dniu [...] organ odwoławczy wydał decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...].
Przed przejściem do merytorycznego rozpatrzenia sprawy organ odniósł się do wniosku strony o zawieszenie postępowania odwoławczego rozstrzygniętego postanowieniem z dnia [...], następnie utrzymanego w mocy postanowieniem Prezesa ARiMR z dnia [...].
Wskazał, iż zawieszenie postępowania w rozpoznawanej sprawie zagrażałoby interesowi społecznemu w postaci zasad budżetowania i rozliczania środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej określone głownie w rozporządzeniu Rady (WE) NR 1290/2005 z dnia 21 czerwca 2005 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (Dz.U. L 209 z 11.8.2005, str. 1) oraz Rozporządzeniem Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z 18 grudnia 1995 r., w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U.L 312 z 23.12.1995). Płatności przyznawane są na dany rok, a ich rozliczenie tzn. zarezerwowanie środków, przekazanie beneficjentowi i dokonanie sprawozdania z wydatkowania Komisji również dokonywane jest w ujęciu rocznym, stąd wstrzymywanie postępowania utrudnia prawidłowe rozliczanie rachunków pomiędzy agencją płatniczą (ARiMR) a Komisją (WE). Organ zwrócił również uwagę na art. 30 Rozporządzenia Rady (WE) NR 1290/2005 z dnia 21 czerwca 2005 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (przepis ten odpowiada art. 7 rozporządzenia 1258/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej).
Organ podkreślił, że wydanie w określonym terminie decyzji administracyjnej pozwala zarezerwować środki w budżecie do wypłaty. Postanowienie o zawieszeniu postępowania zostało utrzymane w mocy ostatecznym postanowieniem Prezesa ARiMR, wobec czego w ocenie organu odwoławczego można rozstrzygnąć sprawę przyznania płatności PRŚ na 2009.
Następnie przechodząc do rozpatrywania sprawy organ powołał brzmienie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U z 2004 r. nr 213 poz. 2160).
Organ zauważył, iż składając wniosek rolnik wskazuje powierzchnię, w stosunku do której ubiega się o przyznanie płatności na dany rok. Powierzchnia ta jest w dalszej kolejności weryfikowana przez organ I instancji w toku postępowania administracyjnego i dopiero tak ustalony obszar użytkowany rolniczo oraz sposób jego zagospodarowania stanowi podstawę przyznania płatności. Odnosząc się do treści odwołania organ wyjaśnił, iż narzędziem służącym weryfikacji podanych przez stronę w treści wniosku informacji są kontrole administracyjne i kontrole na miejscu.
Wskazał sposób przeprowadzenia kontroli uregulowany w prawie wspólnotowym - art. 66, 67 i 68 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 817/2004 oraz art. 15 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009. Organ szczegółowo opisał System Identyfikacji Działek Rolnych (LPIS).
Organ odwoławczy zauważył, że Kierownik Biura Powiatowego błędnie ustalił powierzchnię stwierdzoną dla działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych o nr 98 i 127. Jednak w ocenie organu ustalenie to nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia, gdyż płatność zostałaby odmówiona nawet w przypadku prawidłowego wyznaczenia powierzchni dla w/w działek przez Kierownika Biura Powiatowego. Powodem odmówienia płatności jest bowiem przedeklarowanie powierzchni powyżej 20 %, w skutek wyłączenia z płatności działki rolnej położonej na działce ewidencyjnej o nr 148. Przeprowadzona przez organ I instancji kontrola administracyjna wniosku H. W. wykazała, że o płatności do zgłoszonej we wniosku działki ewidencyjnej nr 148, ubiega się dwóch producentów rolnych tj. H. W. oraz Z. W.
Organ wskazał, że udowodnienie komu przysługuje prawo własności deklarowanych działek ewidencyjnych jest bez wpływu na spełnienie warunków do przyznania płatności, gdyż zasadnicze znaczenie ma posiadanie gruntów, które wyraża się poprzez faktyczne rolnicze użytkowanie gruntów i utrzymywanie ich w dobrej kulturze rolnej.
Organ zwrócił uwagę na oświadczenie Z. W. z dnia [...], w treści którego podnosi ona, że w dniu [...] została prowadzona w posiadanie spornych działek przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...], czego potwierdzeniem są kopie protokołów z dnia [...]. Działki zostały wydane bez siedliska, które jednak zostało wydane w [...]. Z. W. okoliczność powyższą potwierdziła, w treści oświadczenia z dnia [...], które złożyła w odpowiedzi na wezwanie do złożenia wyjaśnień.
Organ powołał brzmienie art. 75 § 1, art. 77 § 1 k.p.a. Wskazał, iż H. W. w toku postępowania nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie swojej tezy o użytkowaniu rolniczym spornych działek w roku gospodarczym 2009, nie przedstawił świadków, czy dokumentów potwierdzających przeprowadzanie zabiegów agrotechnicznych na spornych działkach np. rachunków czy faktur. Wobec powyższego organ odwoławczy uznał za nieudowodnioną okoliczność posiadania przez stronę działek na dzień [...], zważywszy na to, że Z. W. przedstawiła dokumenty przeciwne.
Organ podkreślił, że dla przyznania płatności zasadnicze znaczenie ma fakt posiadania gruntów na dzień wydawania decyzji o przyznaniu pomocy. Jednocześnie z uwagi na fakt, że płatności rolnośrodowiskowe ustalane są w relacji do roku kalendarzowego, to stan posiadania powinien trwać przez cały rok kalendarzowy.
Na podstawie zgromadzonych dokumentów organ odwoławczy ustalił, że H. W. utracił posiadanie [...] tj. wprowadzenia w posiadanie wierzyciela Z. W. Organ podkreślił ponadto, że nie jest uprawniony do rozstrzygania o podstawie prawnej posiadania.
Organ powołał § 17 rozporządzenia, w którym uregulowana jest sytuacja zmniejszenia powierzchni gruntów, na których prowadzony jest program.
Organ wskazał, iż przystąpienie do programu rolnośrodowiskowego nastąpiło na podstawie wniosku złożonego w roku 2007, a rozpatrywana sprawa jest sprawą kontynuacyjną. Odniósł się również należy do brzmienia przepisu art. art. 50 ust. 7 oraz 72 rozporządzenia nr 796/2004. Wskazał, iż o sile wyższej i wyjątkowych okolicznościach beneficjent zobowiązany jest powiadomić organ w terminie 10 dni roboczych od ustania tych okoliczności. W rozpatrywanej sprawie żadna z wymienionych okoliczności nie miała miejsca. W ocenie organu wiedząc o prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym i dokonywanych czynnościach przez komornika (vide: protokoły komornicze) strona mogła dokonać wycofania części wniosku dotyczących spornych działek rolnych położonych na działce ewidencyjnej o nr 148 zgodnie z § 11 ust. 5 rozporządzenia.
Reasumując organ wskazał, iż w niniejszej sprawie płatność w roku 2009 z uwagi na okoliczność, iż stwierdzona różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną a stwierdzona w wyniku kontroli wyniosła 54,41 %, została odmówiona.
Na powyższą decyzję H. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie i zmianę w całości. W ocenie skarżącego termin zawieszenia sprawy upłynął, zatem podejmowanie czynności prawnych w sprawie jest słuszne i skuteczne. Wskazał, iż nadal trwa sprawa cywilna. Wniósł o przyznanie pięcioletniego programu rolno środowiskowego w całości, ponieważ zawarł taką umowę z ARiMR pod rygorem odszkodowania (100.000 zł).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powołując się na stanowisko oraz argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, choć z innych przyczyn , niż podaje w skardze skarżący.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. nr 270 t.j dalej p.p.s.a..), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
W przedmiotowej sprawie orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi.
Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. – ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.
W niniejszej sprawie Sąd uchylił decyzję wydaną w II instancji bowiem uznał, że organ pominął wniosek skarżącego o zawieszenie postępowania zawarty w odwołaniu i źle zinterpretował wniosek zawarty w piśmie z dnia [...] (potraktował jako wniosek o podjęcie postępowania), a tym samym niezasadnie podjął zawieszone w dniu [...] postępowanie (postanowieniem z dnia [...]). Tymczasem skarżący wcale nie wnosił o jego podjęcie tylko o kontynuowanie równolegle toczącego się postępowania.
Należy zatem ustalić, czy przed wydaniem merytorycznego rozstrzygnięcia organ wykonał wytyczne Sądu czyli:
Czy organ ustalił, którego postępowania wniosek zawarty w piśmie z dnia [...] faktycznie dotyczył? Czy wezwał stronę do złożenia wyjaśnień? Czy skarżący w ogóle złożył wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania w trybie art. 98 § 2 kpa? Czy organ rozpoznał w ustawowej formie wniosek skarżącego o zawieszenie postępowania zawarty w odwołaniu? Dopiero po podjęciu ww czynności organ mógł rozpoznawać sprawę merytorycznie.
Należy wskazać, że po wyroku WSA organ wydał postanowienie o odmowie zawieszenia mimo, że tak naprawdę wcale nie miał podstaw by je podjąć. Uczynił to mimo, że nie ustalił, o co wnosił skarżący w piśmie z [...]. De facto, jeżeli w istocie nie był to wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania, okazałoby się, że żadna ze stron takiego wniosku w toku postępowania nie złożyła.
Zgodnie z art. 98 § 1 kpa – organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu. Jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane (§ 2). W myśl zaś art. 101 § 3 kpa, na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania służy stronie zażalenie.
Z akt sprawy wynika, że przez całe postępowanie (aż do złożenia skargi) H. W. chciał zawieszenia postępowania, bo toczy się sprawa przed sądem cywilnym. To wynika ze złożonego zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania odwoławczego (w treści tego postanowienia błędnie pouczono skarżącego, że może on je kwestionować w drodze zażalenia, co uczynił).
Tymczasem w świetle powołanego art. 101 § 3 K.p.a. na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego zażalenie nie przysługuje. Natomiast w niniejszej sprawie takie zażalenie uznano za dopuszczalne i zostało ono merytorycznie ocenione przez organ drugiej instancji. Organ wydał bowiem postanowienie nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania pouczając skarżącego o prawie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
W dniu [...] H. W. wystosował do organu pismo w którym wskazał, że zaskarża ww. postanowienie w całości. Ponownie wniósł o zawieszenie postępowania. Organ pozostawił je bez rozpoznania uznając, że skarżący nie uzupełnił braków formalnych wniosku. Następnie skarżący złożył pismo w sprawie pozostawienia wniosku bez rozpoznania, w którym zwrócił uwagę na błędne pouczenie w decyzji i na treść 112 kpa. Wskazał również iż pismo to należy potraktować zgodnie z pouczeniem w postanowieniu nr [...] (o skardze do WSA).
W tym stanie rzeczy nie można uznać, że organ zastosował się do wytycznych Sądu. Odnosząc się do wniosku o zawieszenie postępowania rozstrzygnięcie odmowne uzasadnia jedynie względami ekonomicznymi. Organ nie zadał sobie trudu aby wrócić do początku i wyjaśnić, czy tak naprawdę skarżący chciał podjęcia zawieszonego postępowania mimo, że wyraźnie w zdecydowanej większości pism zaznacza on, że tego nie chce. Postępowanie zatem w ogóle formalnie nie powinno zostać podjęte . Kolejną kwestią jest brak możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania i jego merytorycznego rozpoznania.
Należy wskazać, że istotą nowelizacji art. 101 § 3 k.p.a. było pozostawienie środka zaskarżenia na postanowienia tamujące postępowanie administracyjne i jednocześnie wyłączenie możliwości zaskarżania postanowień, które nie wstrzymują biegu postępowania administracyjnego, a więc postanowienia o odmowie zawieszenia oraz o podjęciu zawieszonego postępowania administracyjnego.
Zgodnie z zasadą szybkości postępowania – wynikającą z art. 12 k.p.a. – organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Co do zasady więc postępowanie administracyjne powinno być zakończone w terminach określonych w art. 35 k.p.a. Uzasadnione jest zatem wyłączenie możliwości odrębnego zaskarżania postanowień, które nie tamują biegu postępowania administracyjnego. Trudno też przyjąć, że racjonalny ustawodawca z jednej strony wprowadza mechanizmy udrażniające przebieg postępowania, a z drugiej utrzymuje te, które mogą służyć jego przedłużeniu. Co równie ważne strona niezadowolona z postanowienia o podjęciu postępowania nie zostaje pozbawiona możliwości jego kontroli, gdyż – na podstawie art. 142 k.p.a. – może je kwestionować w odwołaniu od decyzji i ewentualnie w skardze do sądu administracyjnego na decyzję organu II instancji.
Tutaj z jednej strony organ podnosi kwestie ekonomiczne przemawiające przeciwko zawieszeniu postępowania, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, z drugiej zaś strony wbrew założeniu opisanemu powyżej prowadzi postępowanie w przedmiocie odmowy zawieszenia.
W tym stanie stwierdzić należy , że organ nie wykonał należycie wytycznych Sądu i nie powinien był wydać merytorycznego rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a orzekł jak w sentencji.
b.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło