II GZ 670/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Zielińska po rozpoznaniu w dniu 24 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. A. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 lipca 2014 r. sygn. akt I SA/Gl 718/14 w zakresie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi K. A. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia oddalić zażalenie. Zarządzeniem z dnia 9 lipca 2014 r. (sygn. akt I SA/Gl 718/14) Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wezwał K. A. (skarżącego) do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł od skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] maja 2014 r. (nr [...]) w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Przewodniczący wskazał, że kwotę tę należy uiścić w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Jako podstawę prawną zarządzenia wskazano art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") oraz § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). K. A. złożył zażalenie na powyższe zarządzenie. Wniósł o uchylenie tego zarządzenia. Wskazał, że kwota wpisu sądowego (100 zł) przewyższa wartość przedmiotu zaskarżenia (64,40 zł). Stwierdził ponadto, że nie jest w stanie ponieść kosztów wpisu sądowego, ponieważ jest osobą pozostającą od kilkunastu lat bez dochodów oraz bez majątku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Z uwagi na sposób sformułowania zażalenia należy wyjaśnić, że przedmiotem kontroli instancyjnej w niniejszym postępowaniu wpadkowym jest zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sadowego od skargi. W takim przypadku Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje, czy w danej sprawie były podstawy prawne do wzywania strony do uiszczenia wpisu sądowego, a jeśli tak - to czy zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu ma właściwą podstawę prawną i czy zawiera wszystkie przewidziane prawem elementy. W toku takiego postępowania Naczelny Sąd Administracyjny nie bada, czy strona posiada środki finansowe na uiszczenie wpisu sądowego. Taka kwestia może być przedmiotem rozważań w odrębnym postępowaniu wpadkowym zainicjowanym złożonym przez stronę wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. W niniejszej sprawie skarżący - poza zażaleniem na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego - złożył również wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek ten został rozpoznany przez referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach, który postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2014 r. o sygn. akt I SA/Gl 718/14 omówił przyznania skarżącemu prawa pomocy. Z akt sprawy wynika, że postanowienie to nie zostało przez skarżącego zaskarżone. Zażalenie wniesione w niniejszej sprawie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Z treści art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a. wynika, że od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały, przy czym jednym z tego rodzaju pism jest skarga. Oznacza to, że w chwili wniesienia pisma wszczynającego postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji (m.in. skargi) powstaje obowiązek uiszczenia wpisu sądowego. Strona skarżąca ma obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od każdej wnoszonej skargi, chyba że z obowiązku tego została zwolniona na mocy przepisu prawa (zob. art. 239 pkt 1 - 3 i art. 240 p.p.s.a.), bądź postanowienia referendarza sądowego lub sądu, przyznającego jej prawo pomocy w tym zakresie (zob. art. 239 pkt 4 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie żadna z okoliczności zwalniających skarżącego z obowiązku poniesienia kosztów sądowych nie wystąpiła. Zgodnie ze wskazanym w zaskarżonym zarządzeniu art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W sytuacji, gdy opłata taka nie została uiszczona, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo do jej uiszczenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach prawidłowo zatem wezwał skarżącego do uiszczenia w terminie 7 dni wpisu sądowego od wniesionej skargi, pod rygorem jej odrzucenia. Wspomniany rygor wynika z kolei z treści art. 220 § 3 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Zgodnie z art. 231 p.p.s.a. wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, zaś w innych sprawach pobiera się wpis stały. Wysokość wpisów sądowych została określona w wydanym na podstawie art. 233 p.p.s.a. rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Przedmiotem zaskarżenia w przedmiotowej sprawie (zainicjowanej skargą K. A.) jest rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] maja 2014 r. wydane w toku postępowania egzekucyjnego m.in. na podstawie art. 17 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.) i mające formę postanowienia. Zatem skoro zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności wynosi 100 zł w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, to zasadnie Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, powołując się na wspomniany przepis rozporządzenia Rady Ministrów, wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł. Powyższe oznacza, że zaskarżone zarządzenie odpowiada prawu i dlatego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. PG