II SA/Gd 387/12

WyrokWSA w Gdańsku2012-11-13

Skład orzekający: Tamara Dziełakowska, Wanda Antończyk, Janina Guść

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przeniesieniu pozwolenia na budowę może zostać wydana po śmierci inwestora, na którego pierwotnie zostało wydane pozwolenie?
Ratio decidendi
Decyzja o przeniesieniu pozwolenia na budowę nie może zostać wydana po śmierci inwestora, na którego pierwotnie zostało wydane pozwolenie, ponieważ zgoda strony, na rzecz której decyzja została wydana, jest warunkiem koniecznym przeniesienia. W przypadku śmierci inwestora, jego prawa i obowiązki nie przechodzą z mocy prawa na spadkobierców, a zatem organ nie może wydać decyzji w trybie art. 40 Prawa budowlanego. W takiej sytuacji niezbędne jest wystąpienie o nowe pozwolenie na budowę lub stwierdzenie nieważności wadliwej decyzji o przeniesieniu pozwolenia.
Stan faktyczny
Skarżący J. K. wniósł skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i nałożyła na D. Ch. obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego z uwagi na istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. Skarżący, będący współwłaścicielem działki, zarzucił naruszenie prawa, w tym brak jego udziału w postępowaniu o przeniesienie pozwolenia na budowę oraz wadliwe wydanie decyzji po śmierci pierwotnego inwestora. Sąd uznał, że decyzja o przeniesieniu pozwolenia na budowę była wadliwa, ponieważ została wydana po śmierci inwestora, Z. Ch., bez jego zgody.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędzia WSA Janina Guść Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Małgorzata Kuba po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 24 października 2012 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia określonych obowiązków w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 maja 2011r., nr [...]; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasadza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego J. K. kwotę 500zł(pięćset zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNENIE Skarżący J. K. wniósł skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 czerwca 2012r. nr [...]. Zaskarżoną decyzją z dnia 11 czerwca 2012r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 maja 2011r. (pkt 1), oraz nałożył na D. Ch. obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie do dnia 31.10.2012r., projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, polegających na budowie ww. obiektu na działce nr [...] w W. z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego-w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem (pkt 2 decyzji). W decyzji z dnia 20 maja 2011r. organ I instancji powołując się na art. 51 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 51 ust. 7, art.80 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2006r., nr 156, poz. 1118 ze zm.) zw. dalej Prawem budowlanym - w związku z budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego niezgodnie z zatwierdzonym projektem i pozwoleniem na budowę na terenie działki nr [...] w W., nałożył na D. Ch. i Z. Ch. obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie do 30 października 2011r., projektu budowlanego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych w 4ch egzemplarzach wykonanego przez osobę mającą odpowiednie uprawnienia budowlane oraz należącą do właściwej izby samorządu zawodowego, w celu doprowadzenia wykonanych zmian do stanu zgodnego z prawem. Organ I instancji ustalił, że D. Ch. i Z. Ch. realizują budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na terenie działki nr [...] w W. na podstawie decyzji Wójta Gminy z dnia 29 grudnia 1994r o pozwoleniu na budowę, przeniesionej następnie decyzją z dnia 21 kwietnia 2006r. przez Starostę w związku ze zmianą inwestora z Z. Ch. na D. Ch. i Z. Ch.). Realizacja budynku jest wykonywana niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Zgodnie z protokołem w trakcie oględzin obiektu stwierdzono, że robót budowlanych nie zakończono oraz stwierdzono, że występują następujące istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu 1. zwiększono wysokość budynku o ok. 1m poprzez wykonanie ścianek kolankowych, co doprowadziło do zmiany kubatury budynku (art. 36a ust. 5 pkt 2Prawa budowlanego) , 2. zmieniono sposób użytkowania poddasza budynku z nieużytkowego na użytkowy ( art.36a ust. 5 pkt 6Prawa budowlanego). Wskazano, że w przypadku stwierdzenia, że roboty budowlane wykonywane są w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego tj. w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach organ zobowiązany jest na podstawie art. 51 ust. 1 w związku z art. 51 ust. 7 do wydania decyzji nakazującej zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, z określeniem terminu ich wykonania. W przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę organ nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz w razie potrzeby –wykonanie określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Organ I instancji ustalił, że istnieje możliwość doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 zobowiązał inwestora do wykonania nałożonych obowiązków, zgodnie z sentencją decyzji. Jednocześnie wskazano, że niewykonanie obowiązku przez inwestora obliguje organ do orzeczenia na podstawie art. 51 ust. 5 nakazu rozbiórki opisanych robót. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. K., podnosząc, że w decyzji pominięto, iż od dnia 21 października 2004r. i nadal, zgodnie z załączonym wypisem z kw nr [...] jest współwłaścicielem działki gruntu nr [...] położonej w W. Na działce tej wbrew jego woli i bez zgody D. Ch. i Z. Ch. realizują budowę domku jednorodzinnego. Skarżącemu nigdy nie doręczono decyzji o przeniesieniu pozwolenia na budowę. Powołując się na powyższe skarżący zarzucił, że budowa jest realizowana wbrew prawu, skarżący nigdy nie wyrażał i nadal nie wyraża zgody na przedmiotową budowę. W trakcie postępowania odwoławczego zmarł Z. Ch. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w W. z dnia 23 lutego 2012r, spadek po Z. Ch. zm. 24. 11. 2011r. nabyła w całości córka D. Ch. W zaskarżonej decyzji z dnia 11 czerwca 2012r. organ II instancji uznał, że uprawnione było wydanie przez Starostę decyzji o nałożeniu obowiązku opracowania i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego na tej podstawie, że inwestorzy dokonali istotnych odstępstw od projektu budowlanego. Jednakże z uwagi na zgon jednego z inwestorów- strony postępowania i wobec stwierdzenia nabycia spadku w całości przez D. Ch., organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji, nakładając opisany obowiązek na D. Ch. i wyznaczył nowy termin wykonania obowiązku Odnosząc się do zawartego w odwołaniu argumentu o współwłasności działki nr [...] organ stwierdził, że nie ma on znaczenia w sprawie, gdyż kwestie związane ze współwłasnością nieruchomości nie podlegają rozstrzygnięciu w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Spory z zakresu prawa wykonywania własności są regulowane normami z zakresu prawa cywilnego. Organ II instancji wskazał jednakże, że skarżący, który jest współwłaścicielem działki nr [...] od dnia 21 października 2004r. nie był nim w czasie, gdy inwestor uzyskał pozwolenie na budowę (29.12.1994r.). Natomiast stosownie do art. 40 ust. 3 Prawa budowlanego stronami w postępowaniu o przeniesienie decyzji o pozwoleniu na budowę lub o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych są jedynie podmioty, między którymi ma być dokonane przeniesienie decyzji. W skardze na powyższą decyzję J. K. rozstrzygnięciu organu odwoławczego zarzucił naruszenie art. 7 i 8 kpa oraz zasadę trwałości decyzji administracyjnych a także nie uwzględnienie całości materiału dowodowego, a w szczególności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 maja 2011r. w sprawie wstrzymania robót budowlanych, treści uzasadnienia decyzji Starosty z dnia 21 czerwca 2011r. dotyczącego uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę z uwagi na istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego oraz treści skargi wniesionej od rozstrzygnięcia organu I instancji i braku udziału w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji z dnia 21 kwietnia 2006r.Starosty o przeniesieniu pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że D. Ch. i Z. Ch. bez wiedzy i zgody skarżącego, na działce nr [...] w W., której skarżący jest współwłaścicielem od dnia 21 października 2004r. wybudowali na mocy decyzji Starosty z dnia 21 kwietnia 2006r. budynek mieszkalny jednorodzinny w sposób istotnie odbiegający od zatwierdzonego projektu budowlanego oraz decyzji o pozwoleniu na budowę. Skarżący wskazał, że postanowieniem z dnia 20 maja 2011r. wstrzymane zostały roboty wykonywane przy realizacji budynku, zaś inwestorzy zobowiązani zostali do wykonania opisanego w decyzji obowiązku w terminie do 30 października 2011r.. Obowiązek ten nie został wykonany ww. terminie. Brak było podstaw do zmiany tego terminu przez organ II instancji. Z. Ch. zmarł w dniu 25 listopada 2011r., a wiec po upływie terminu wyznaczonego przez organ I instancji. Z tej przyczyny nie było podstaw do zmiany tego terminu dla D. Ch. na dzień 31.10 21012r. Powołując się na powyższą okoliczność skarżący podniósł, że w takiej sytuacji, gdy zgon Z. Ch. nastąpił po upływie wyznaczonego terminu, zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo, tj. art. 138 par. 1 pkt 2 kpa. Istotą sprawy jest bowiem niedotrzymanie przez inwestorów terminu 30. 10. 2011r. na sporządzenie i przedstawienie projektu budowlanego zamiennego. Nadto skarżący podniósł, że w jego ocenie błędne jest stanowisko organu II instancji, że współwłaściciel nieruchomości nie musi być stroną w postępowaniu o przeniesienie decyzji o pozwoleniu na budowę. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu skarżonego rozstrzygnięcia. Nadto organ odwoławczy wskazał, że inwestor przedłożył projekt budowlany zamienny w trakcie postępowania odwoławczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w art. 1 § 1 ustawy sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej /§ 2/. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. ustawy– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że w granicach danej sprawy sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Na wstępie wskazać jednak należy, ze zarzut skarżącego dotyczący niezachowania terminu na złożenie projektu budowlanego zamiennego nie ma w sprawie znaczenia dla oceny zasadności skargi. Termin na jego złożenie jest terminem procesowym, a zatem jego niedotrzymanie nie może skutkować rozbiórką obiektu budowlanego ( w rozpoznawanej sprawie rozbiórką budynku mieszkalnego). Bezspornym w sprawie jest, że w dniu 29 grudnia 1994r. Wójt Gminy wydał decyzję udzielającą Z. Ch. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wg projektu typowego [...] na działce nr [...], w W. W dniu 16 września 2004r. Z. Ch. sprzedał J. i M. K. udział wynoszący ½ części we własności nie zabudowanej nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] o pow. 3000m². Z. Ch. zmarł w dniu 13 września 2005r. Spadek po zmarłym nabyli ojciec Z. Ch. i siostra D. Ch. (zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 23 listopada 2005r. sygn. akt [...]), którzy następnie wnioskiem z dnia 24 marca 2006r. wystąpili o przeniesienie na ich rzecz decyzji o pozwoleniu na budowę. Do wniosku załączyli oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością (działka nr [...]) na cele budowlane oraz ww. postanowienie Sądu. Decyzją z dnia 21 kwietnia 2006r. Starosta Powiatowy orzekł o przeniesieniu ostatecznej decyzji Wójta Gminy z dnia 29 grudnia 1994r. o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego na terenie działki nr [...] z inwestora Z. Ch. na nowych inwestorów D. Ch. i Z. Ch. Postanowieniem z dnia 20 maja 2011r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 50ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane wstrzymał roboty budowlane wykonywane przy realizacji budynku mieszkalnego zlokalizowanego na terenie działki nr [...] w sposób istotnie odbiegający od zatwierdzonego projektu budowlanego i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę oraz decyzją z dnia 20 maja 2012r. nałożył obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie do 30.10.2011r. projektu budowlanego zamiennego. W pierwszej kolejności wskazać należy, że adresatem decyzji z dnia 29 grudnia 1994r. o udzieleniu pozwolenia na budowę był Z. Ch., który zmarł w dniu 13 września 2005r. Tym samym nie było dopuszczalne wydanie decyzji o przeniesieniu pozwolenia na budowę w trybie art. 40 ust. 1 Prawa budowlanego. Zgodnie bowiem z art. 40 ust. 1 Prawa budowlanego organ, który wydał decyzję określoną w art. 28 (decyzję o pozwoleniu na budowę) jest obowiązany za zgodą strony, na rzecz której decyzja została wydana, do przeniesienia tej decyzji na rzecz innego podmiotu, jeżeli przyjmuje on wszystkie warunki zawarte w tej decyzji oraz złoży oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2. Zgodnie z art. 40 ust. 3 stronami w postępowaniu o przeniesieniu decyzji o pozwoleniu na budowę lub o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych są jedynie podmioty, między którymi ma być dokonane przeniesienie decyzji. Skoro stroną na rzecz, której decyzja została wydana był Z. Ch., który zmarł w dniu 13 września 2005r., to nie było możliwym wydanie w dniu 21 kwietnia 2006r. decyzji w trybie art. 40, wobec braku możliwości uzyskania zgody na przeniesienie tej decyzji od dotychczasowego inwestora (Z. Ch.) na rzecz innych podmiotów. W ocenie Sądu prawa i obowiązki wynikające z pozwolenia na budowę wydanego spadkodawcy nie przechodzą na spadkobierców z mocy prawa, a zatem z chwilą śmierci inwestora w jego miejsce nie wstąpili z mocy prawa jego następcy prawni (spadkobiercy) Z. Ch. i D. Ch. Niezbędnym było dla realizacji inwestycji wystąpienie przez osoby zainteresowane jej realizacją o wydanie decyzji o pozwolenia na budowę, jak również w konsekwencji powyższego niezbędnym było złożenie oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Inwestorzy o taką decyzję nie wystąpili, gdyż organ wydał decyzję z dnia 21 kwietnia 2006r. w oparciu, o którą realizowana była inwestycja. W rozpoznawanej sprawie postępowanie było zatem prowadzone w stosunku do robót zrealizowanych w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego z dnia 29 grudnia 1994r., mimo że nie doszło na mocy ww. decyzji z dnia 21 kwietnia 2006r. do przeniesieniu pozwolenia na budowę na rzecz nowych inwestorów. W konsekwencji stwierdzić należy, że decyzja z dnia 21 kwietnia 2006r. winna być wyeliminowana z obrotu prawnego, poprzez stwierdzenie jej nieważności. Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że skarżący nie posiadali prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane pochodzącego od skarżącego J. K., współwłaściciela nieruchomości. Organy nadzoru budowlanego w rozpoznawanej sprawie prawidłowo zastosowały tryb postępowania przewidziany przepisami art. 51 Prawa budowlanego. Stosując tryb uregulowany w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego winien zbadać czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W uchwale NSA z dnia 10 stycznia 2011r. II OPS 2/10 przyjął, że przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie stanowi podstawy do wydania decyzji nakładającej obowiązek złożenia przewidzianego w art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Nie oznacza to jednak, że organ administracji jest zwolniony od badania posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w inny sposób, czyli na podstawie dokumentów stwierdzających taki tytuł prawny do nieruchomości, z którego wynika uprawnienie do wykonywania robót budowlanych. Zatem ustaleniu podlega to czy inwestor dysponuje czy też nie dysponuje i nie dysponował prawem do nieruchomości, a nie to czy ma przedłożyć oświadczenie o posiadaniu takiego prawa. Ww. uchwale w części dotyczącej usunięcia z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę stwierdzono, że kwestia skutków usunięcia z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę i to niezależnie z jakich przyczyn, co obejmuje również sytuację, gdy inwestor nie złożył oświadczenia o prawie do terenu na cele budowlane lub też złożył takie oświadczenie, które okazało się wadliwe, jest uregulowana przepisem art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego. Przepis ten wskazuje, że w razie utraty bytu prawnego pozwolenia na budowę z tej przyczyny, iż inwestor nie złożył oświadczenia o prawie do terenu bądź okazało się ono nieprawdziwe, wydaje się decyzję o wznowieniu robót budowlanych, o której mowa w art. 51 ust. 4, przy czym z uwagi na to, że jej istotą jest pozwolenie na wykonywanie robót budowlanych, mając na uwadze zasadę określoną w art. 4 Prawa budowlanego oraz wymóg wynikający z art. 40 ust. 2, inwestor powinien przed wydaniem decyzji o wznowieniu robót budowlanych złożyć oświadczenie o prawie do terenu na cele budowlane. W konsekwencji stwierdzić należy, że w powoływanej uchwale NSA przyjął, że zawsze należy badać prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Innymi słowy wykluczona jest możliwość wydania decyzji, którą nałożono by obowiązek przedłożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane ale nie wyłącza to możliwości badania w postępowaniu naprawczym czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Badanie czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest kwestią z zakresu prawa budowlanego i prawa administracyjnego, a nie tylko prawa cywilnego. Nie oznacza to jednak, że organy administracji właściwe w sprawach uregulowanych w Prawie budowlanym są właściwe do rozstrzygania sporów dotyczących tego, kto posiada tytuł prawny do określonej nieruchomości. Jeżeli taki spór by się pojawił, to rozstrzygnąć o nim mógłby tylko sąd powszechny. Wówczas jednakże powstaje zagadnienie wstępne uzasadniające zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Zatem w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 51 Prawa budowlanego organ winien ustalić czy inwestor posiada prawo do dysponowania działką na cele budowlane. W ramach tych ustaleń organ powinien wyjaśnić czy inwestor może nabyć tytuł prawny, z którego takie prawo będzie wynikało. Inwestor, który wykonał roboty budowlane bez wymaganego prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i nadal tego prawa nie posiada może je nabyć w różny sposób. Może dojść do porozumienia z właścicielem nieruchomości i zawrzeć z nim odpowiednią umowę. Może też poszukiwać możliwości nabycia tego prawa poprzez odpowiednie roszczenie cywilnoprawne. Prawo cywilne przewiduje bowiem szereg sytuacji, w których wykonanie na cudzym gruncie obiektu budowlanego przez osobę nieuprawnioną rodzi stosowne roszczenia dla wykonawcy robót budowlanych lub dla właściciela gruntu, mające na celu prawne uregulowanie tej kwestii (art. 231k.c., art. 151k.c. oraz art. 305²k.c.). Jeżeli okazałoby się, że inwestor takiego prawa nie uzyskał , to organ nadzoru budowlanego byłby uprawniony do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 4 kpa i zobowiązania inwestora na podstawie art. 100 § 1 kpa do wystąpienia do sądu powszechnego ze stosownym powództwem. Jeżeli mimo tego inwestor nie uzyska prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane organ nadzoru będzie uprawniony do nakazania inwestorowi rozbiórki obiektu w zakresie, w jakim inwestor tego prawa nie uzyskał (zdanie odrębne do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lipca 2012r. w sprawie II OSK 801/11). Rozpoznając sprawę ponownie organy administracji winny w pierwszej kolejności uzyskać orzeczenie stwierdzające nieważność wydanej w sprawie decyzji Starosty Powiatowego z dnia 21 kwietnia 2006r.o przeniesieniu pozwolenia na budowę. Na okres trwania tego postępowania postępowanie w niniejszej sprawie winno być zawieszone. Następnie rozpoznając sprawę ponownie organy administracji organy winny zastosować procedurę legalizacyjną unormowaną przepisami art. 51 ust. 1-3 Prawa budowlanego, która winna być poprzedzona postępowaniem mającym na celu uzyskanie przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Mając zatem na uwadze wskazane wyżej uchybienia organu w kwestii oceny stanu faktycznego z punktu widzenia mających zastosowanie w sprawie przepisów, działając na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji. Na mocy art. 152 cytowanej ustawy Sąd określił w wyroku, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Wobec uwzględnienia skargi o kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o treść przepisu art. 200 wyżej powołanej ustawy, zasądzając na rzecz skarżącego tytułem kosztów postępowania kwotę 500zł, stanowiącej równowartość uiszczonego wpisu sądowego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło