II GSK 868/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Krystyna Anna Stec po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej E. M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 16 czerwca 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 1388/14 w sprawie ze skargi E. M. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 16 czerwca 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 1388/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił skargę E. M. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2014 r. w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie w sprawie na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., Sąd I instancji wskazał, że pismem z 7 maja 2014 r. przesłał skarżącej odpis zarządzenia z 24 kwietnia 2014 r., którym wezwano ją do uzupełnienia braku skargi, poprzez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 200 złotych, w terminie 7 dni od daty otrzymania odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Pismo to zostało doręczone w dniu 16 maja 2014 r. Biorąc powyższe pod uwagę WSA uznał, że skarżąca, obowiązana była uiścić wymagany wpis w wyznaczonym siedmiodniowym terminie, którego pierwszym dniem był 17 maja 2014 r., a ostatnim 23 maja 2014 r. Z notatki służbowej sporządzonej przez pracownika Sądu w dniu 12 czerwca 2014 r., po sprawdzeniu w dokumentach księgowych dotyczących opłat sądowych WSA wywiódł zaś, że do dnia 10 czerwca 2014 r. wymagany wpis nie został uiszczony, a zatem skarga podlegała odrzuceniu. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniosła E. M. zaskarżając to orzeczenie w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w W. Wyrokowi zarzuciła naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 220 § 3 p.p.s.a. przez nietrafne zastosowanie i odrzucenie prawidłowo opłaconej skargi, w wyniku uznania, że braki fiskalne skargi nie zostały uzupełnione w wyznaczonym terminie, w sytuacji, gdy wpis od skargi został uiszczony w dniu 20 maja 2014 r., a więc w terminie otwartym dla wniesienia tej skargi (termin upływał w dniu 23 maja 2014 r.), co miało istotny wpływ na wynik sprawy , ponieważ w rezultacie tego naruszenia doszło do nieuzasadnionego odrzucenia skargi opłaconej należycie przez skarżącą zgodnie z treścią zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego z dnia 24 kwietnia 2014 r. Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z załączonego dokumentu w postaci wydruku potwierdzenia uiszczenia przez skarżącą wpisu od skargi w terminie otwartym do dokonania tej czynności, tj. w dniu 20 maja 2014 r. Ponadto skarżącą wniosła o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, a także o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które nie zostały zapłacone w całości ani w części. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Z zastrzeżeniem wypadków wymienionych w jego § 2 i § 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Przepis § 3 stanowi, że skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania podlegają odrzuceniu, jeżeli pomimo wezwania nie zostanie uiszczony należny wpis. Zgodnie zaś z art. 219 § 1 p.p.s.a., opłatę sądową należy uiścić przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie, z kolei art. 219 § 2 stanowi, że opłatę sądową uiszcza się gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego lub na rachunek bankowy właściwego sądu. Natomiast stosownie do § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), przy uiszczaniu wpisu – zarówno gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego, jak i na rachunek bankowy tego sądu – należy wskazać tytuł wpłaty, rodzaj pisma, od którego wpis jest uiszczany, oraz sygnaturę akt sądowych. Z treści powyższych przepisów wynika, że wpis uiszczony oznacza wpis uiszczony bezpośrednio w kasie sądu lub wpis uiszczony na rachunek bankowy sądu. W sprawie nie jest sporne, że zarządzenie z dnia 24 kwietnia 2014 r. wzywające skarżącą do uiszczenia wpisu zostało jej doręczone w dniu 16 maja 2014 r. Został w nim zakreślony siedmiodniowy termin na jego uiszczenie. Ze znajdujących się w aktach sądowych: kserokopii polecenia przelewu (karta 29) oraz potwierdzenia wpisu do rejestru Opłat Sądowych WSA w Warszawie (karta 33) wynika, że w dniu 20 maja 2014 r. dokonano przelewu 200 zł na rachunek WSA w W. tytułem wpisu sądowego. Jako wpłacającego oznaczono E. M. (w Potwierdzeniu Wpisu do rejestru Opłat Sądowych omyłkowo oznaczoną jako E. M.), zaś wpis, zgodnie z ww. rejestrem dotyczy sprawy o sygn. akt VI SA/Wa 1388/14. Skoro zatem skarżąca w dniu 20 maja 2014 r., a więc w terminie otwartym do skutecznego uiszczenia wpisu od skargi, dokonała tej czynności, uznać należy, że zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. odrzucające jej skargę z uwagi na nieuiszczenie wpisu uznać należało za nieuzasadnione. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 182 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. Odnosząc się do wniosku strony wnoszącej skargę kasacyjną o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 4 lutego 2008 r. o sygn. akt I OPS 4/07 (publ. ONSAiWSA 2008, nr 2, poz. 23) wyjaśnił, iż przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie. Do wspomnianej kategorii należy postanowienie o odrzuceniu skargi. Obowiązek respektowania przytoczonego stanowiska przez Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej sprawie wynika z ogólnie wiążącej mocy uchwał (art. 269 § 1 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpatruje wniosku pełnomocnika ustanowionego z urzędu o przyznanie wynagrodzenia z tytułu udzielonej pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym, gdyż orzeka o tym w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, w drodze odrębnego postanowienia, wydanego na posiedzeniu niejawnym, referendarz sądowy (art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a.) albo sąd w składzie jednego sędziego (art. 16 § 2 p.p.s.a). Na postanowienie wydane w przedmiocie wynagrodzenia pełnomocnika ustanowionego z urzędu przysługuje odpowiednio sprzeciw (art. 259 § 1 i 2 p.p.s.a.) lub zażalenie (art. 227 p.p.s.a.). W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny jest uprawniony do orzekania w przedmiocie wynagrodzenia dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu, w sprawach należących do właściwości wojewódzkich sądów administracyjnych, w ramach kontroli instancyjnej postanowień rozstrzygających wspomnianą kwestię (patrz: postanowienie NSA z dnia 10 lutego 2014 r., sygn. akt I FPS 3/13).