I OSK 2544/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-08-26
Skład orzekający: Wiesław Morys, Joanna Runge-Lissowska, Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie w sprawie wygaszenia trwałego zarządu nieruchomością, wszczęte na podstawie ustawy o zasadach zbywania mieszkań, powinno być prowadzone na podstawie przepisów dotychczasowych (sprzed nowelizacji ustawy o ochronie przyrody), czy też należy uwzględnić zmiany wprowadzone nowelizacją, zgodnie z którą decyzje o trwałym zarządzie wygasają z mocy prawa, a nieruchomości przechodzą w użytkowanie wieczyste?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że postępowanie w sprawie wygaszenia trwałego zarządu, wszczęte na podstawie ustawy o zbywaniu mieszkań, powinno uwzględniać zmiany wprowadzone nowelizacją ustawy o ochronie przyrody. Zgodnie z nowymi przepisami, decyzje o trwałym zarządzie wygasły z mocy prawa z dniem wejścia w życie nowelizacji (1 stycznia 2012 r.), a nieruchomości przeszły w użytkowanie wieczyste. Przepis art. 14 ustawy nowelizującej, nakazujący stosowanie przepisów dotychczasowych do spraw wszczętych i niezakończonych, dotyczy spraw prowadzonych na podstawie ustawy o ochronie przyrody, a nie spraw toczących się na podstawie innych ustaw, takich jak ustawa o zbywaniu mieszkań. W związku z tym, postępowanie o wygaszenie trwałego zarządu stało się bezprzedmiotowe.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewody Podkarpackiego o wygaszeniu trwałego zarządu Bieszczadzkiego Parku Narodowego do nieruchomości, wydanej na podstawie ustawy o zasadach zbywania mieszkań, w związku z wnioskiem o zakup tych nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę Parku. Bieszczadzki Park Narodowy wniósł skargę kasacyjną, podnosząc, że z dniem 1 stycznia 2012 r. weszła w życie ustawa nowelizująca ustawę o ochronie przyrody, która spowodowała wygaśnięcie trwałego zarządu z mocy prawa i przejście nieruchomości w użytkowanie wieczyste, co czyniło postępowanie o wygaszenie trwałego zarządu bezprzedmiotowym.Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz decyzję Wojewody Podkarpackiego i zasądził od Wojewody na rzecz Bieszczadzkiego Parku Narodowego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wiesław Morys sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.) sędzia del. WSA Mirosław Gdesz Protokolant starszy asystent sędziego Rafał Kopania po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Bieszczadzkiego Parku Narodowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 23 maja 2012 r. sygn. akt II SA/Rz 221/12 w sprawie ze skargi Bieszczadzkiego Parku Narodowego na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie wygaszenia trwałego zarządu 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...], 2. zasądza od Wojewody Podkarpackiego na rzecz Bieszczadzkiego Parku Narodowego kwotę 760 (siedemset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wyrokiem z 23 maja 2012 r. sygn. akt II SA/Rz 221/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę Bieszczadzkiego Parku Narodowego na decyzję Wojewody Podkarpackiego z [...].01.2012 r. nr N.V-7782.13.2011.
Decyzją tą Wojewoda uchylił decyzję Starosty Bieszczadzkiego z [...] sierpnia 2011 r. nr GN.6844.3.2011, wydaną na podstawie art. 10 ust. 2a ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa (Dz.U. 2001 r. Nr 4, poz. 24 ze zm.), orzekającą o wygaszeniu trwałego zarządu Bieszczadzkiego Parku Narodowego do nieruchomości w B. o nr działek [...], [...] i [...], w związku z wnioskiem T. S. i E. B., w miejsce której wstąpił syn – J., o zakup tych nieruchomości, będących przedmiotem umów najmu, zawartych przez wnioskodawczynie z Parkiem – przekazując organowi pierwszej instancji sprawę do ponownego rozpoznania. Wojewoda wyjaśnił, że sprawa zawieszenia postępowania odwoławczego, o co wystąpił Park, została przez niego negatywnie rozstrzygnięta, że zachodzi konieczność wygaszenia trwałego zarządu wobec złożonych wniosków o zakup nieruchomości, jednak z akt sprawy nie wynika związek funkcjonalny pomieszczeń gospodarczych na działkach nr [...] i [...] z działką nr [...], zatem wygaszenie trwałego zarządu do wszystkich działek było przedwczesne, a nadto istnieje konieczność wyjaśnienia czy J. B. jest osobą uprawnioną do nabycia mieszkania, wobec braku ustalenia czy zamieszkiwał on z matką – E. B..
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Bieszczadzki Park Narodowy wskazał na fakt wejścia z dniem 1 stycznia 2012 r. ustawy z dnia z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 224, poz. 1337), której art. 7 ust. 1 pkt 2 stwierdzał, że decyzje o trwałym zarządzie parków wygasają z mocy prawa, co powinno skutkować umorzeniem postępowania, zaś art. 14 stanowiący, że do spraw wszczętych a niezakończonych stosuje się przepisy dotychczasowe, ma charakter procesowy, a nie materialny.
Oddalając skargę, Sąd wyjaśnił:
Stosownie do art. 10 ust. 2a cyt. wyżej ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o zasadach zbywania mieszkań (...) wniosek osoby uprawnionej obliguje organ do wygaszenia trwałego zarządu jednostki organizacyjnej do nieruchomości, jeżeli wniosek takiej nieruchomości dotyczy, jednak wygaszenie to powinno dotyczyć tylko takiej części nieruchomości, która jest konieczna do racjonalnego z niej korzystania, a ponieważ ustawa generalnie nie ma zastosowania do nabywania budynków gospodarczych słusznie Wojewoda uznał, że kwestia wygaszenia zarządu do działek nr [...] i [...] wymaga wyjaśnienia. To samo dotyczy uprawnienia J. B., które w postępowaniu nie zostało wykazane. Rozstrzygnięcie zatem Wojewody nie narusza prawa.
Natomiast co do zarzutów Bieszczadzkiego Parku dotyczących wejścia w życie ustawy o zmianie ustawy o ochronie przyrody, to niezależnie od regulacji jej art. 14, nakazującej do spraw wszczętych a niezakończonych stosowanie przepisów dotychczasowych (a więc przepisów ustaw zmienianych), to zgodnie z art. 7 ust. 4 tej ustawy, nabycie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oddanych w dotychczasowy trwały zarząd (art. 7 ust. 1 pkt 1) nie może naruszać praw osób trzecich, co odnosi się do praw nabytych przez te osoby na podstawie innych ustaw w zakresie w jakim nowe uregulowania ustawy o ochronie przyrody byłyby mniej korzystne (art. 104a i 104b dodane tą ustawą o sprzedaży budynków, mieszkań i. in.).
Reprezentowany przez radcę prawnego, Bieszczadzki Park Narodowy wniósł skargę kasacyjną od ww. wyroku, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania, ewentualnie, po uchyleniu wyroku, rozpoznanie skargi i zarzucając naruszenie prawa materialnego oraz procesowego:
1) naruszenie przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1–2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2011 r. Nr 224, poz. 1337), poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji jego niezastosowanie w tej sprawie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) i przyjęcie, iż pomimo wygaśnięcia trwałego zarządu wskutek wejścia w życie nowej ustawy z dniem 1 stycznia 2012 r. i równoczesnego powstania z mocy ustawy, prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz prawa własności budynków na nim posadowionych na rzecz państwowej osoby prawnej, a to Bieszczadzkiego Parku Narodowego, nadal dopuszczalne jest stwierdzenie wygaśnięcia tego trwałego zarządu, podczas gdy trwały zarząd wygasł już z mocy prawa, a w jego miejsce powstało inne prawo do nieruchomości, tj. prawo użytkowania wieczystego, a adresat decyzji nie może być już uprawnionym z tytułu wygaszanego prawa, gdyż nie jest państwową jednostką organizacyjną, lecz państwową osobą prawną;
2) naruszenie przepisu art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2011 r. Nr 224, poz. 1337), poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie w tej sprawie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), polegające na przyjęciu, iż:
a) przepis stanowiący, iż nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 2012 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz prawa własności budynków na nim posadowionych przez powstałą z tym dniem nową państwową osobę prawną, tj. park narodowy nie może naruszać praw osób trzecich, ma zastosowanie w tej sprawie, podczas gdy:
– przepis ten nie ma zastosowania w tej sprawie, gdyż dotyczy kolizji praw osób trzecich z nabyciem ex lege prawa nabycia użytkowania wieczystego gruntu i własności budynków przez park narodowy jako państwową osobę prawną (art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy zmieniającej), a nie dotyczy zaś wygaśnięcia prawa trwałego zarządu (art. 7 ust. 2 pkt. 2 ustawy zmieniającej), a tym samym powołanie się na ten przepis jest bezprzedmiotowe, albowiem nie dotyczy on materii objętej zaskarżoną decyzją, lecz zupełnie innej materii stwierdzenia nabycia z mocy prawa, prawa użytkowania wieczystego oraz prawa własności, która dopiero będzie przedmiotem deklaratoryjnej decyzji Wojewody, co w sumie spowodowało, iż niewłaściwe zastosowanie tego przepisu doprowadziło do błędnego orzeczenia Sądu, który zamiast uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie w przedmiocie wygaśnięcia trwałego zarządu, wobec jego wygaśnięcia w trakcie tego postępowania, tj. z dniem 1 stycznia 2012 r., lecz w oparciu o inną ustawową podstawę prawną, oddalił bezpodstawnie skargę,
– osobom, o których mowa w przepisie art. 10 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o niektórych zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa (Dz.U. z 2001 r. Nr 4, poz. 24 ze zm.) przysługuje prawo, podczas gdy osobom tym nie przysługuje żadne prawo, tj. ani prawo obligacyjne, ani prawo rzeczowe, za wyjątkiem uprawnienia wystąpienia z wnioskiem o dokonanie sprzedaży na ich rzecz zajmowanych przez nich lokali, bądź nieruchomości, które w zależności od decyzji właściciela może być wykonane, bądź nie, co oznacza, iż uprawnienie to ma wyłącznie charakter prawno kształtujący i jako takie nie podlega ochronie przewidzianej w powołanym przepisie,
b) pomimo wygaśnięcia trwałego zarządu wskutek wejścia w życie nowej ustawy z dniem 1 stycznia 2012 r. i równoczesnego powstania z mocy ustawy, prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz prawa własności budynków na nim posadowionych na rzecz państwowej osoby prawnej, a to Bieszczadzkiego Parku Narodowego, nadal dopuszczalne jest stwierdzenie wygaśnięcia tego trwałego zarządu, podczas gdy trwały zarząd wygasł już z mocy prawa, a w jego miejsce powstało inne prawo do nieruchomości, tj. prawo użytkowania wieczystego,
c) uprawnionym do nabycia mieszkania w rozumieniu art. 10 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o niektórych zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa (Dz.U. z 2001 r. Nr 4, poz. 24 ze zm.) z chwilą złożenia w terminie wniosku, o którym mowa w art. 10 ust. 2 tej ustawy, przysługuje prawo, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1–2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2011 r. Nr 224, poz. 1337), podczas gdy przepis art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o niektórych zasadach (...) daje jedynie uprawnienie o ubieganie się o wykup mieszkania, którego konsekwencją może być, ale nie musi decyzja w kwestii jego zbycia, która ma przecież charakter uznaniowy, co w przedmiotowej sprawie wobec braku zgody Bieszczadzkiego Parku Narodowego nie może zostać w żaden sposób zrealizowane na drodze przymusowej;
3) naruszenie przepisu art. 14 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2011 r. Nr 224, poz. 1337), poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe jego zastosowanie w tej sprawie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) i przyjęcie, iż przepis ten ma zastosowanie w sprawie, podczas gdy przepis ten ma charakter procesowy, a nie materialnoprawny, a nadto żaden przepis przejściowy nie może być interpretowany w ten sposób, iż po wejściu w życie nowej ustawy statuować będzie fikcję prawną, według której wobec wszczętego postępowania o stwierdzenie wygaśnięcia trwałego zarządu, ten trwały zarząd nadal będzie się utrzymywał na tym gruncie, a użytkowanie wieczyste nie powstanie;
4) naruszenie przepisu art. 10 ust. 2a ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa (Dz.U. z 2001 r. Nr 4, poz. 24 ze zm.) poprzez jego błędne zastosowanie, w sytuacji gdy przed wydaniem zaskarżonej decyzji trwały zarząd już wygasł w oparciu o przepis art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2011 r. Nr 224, poz. 1337), a w jego miejsce powstało prawo użytkowania wieczystego gruntu oraz prawo własności budynku, do którego wygaszenia z kolei powołany przez organ II instancji, przepis nie ma zastosowania;
5) art. 2 w zw. z art. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju (Dz.U. z 2001 r. Nr 97, poz. 1051 ze zm.) poprzez jego błędną wykładnię (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) i jego niezastosowanie, a tym samym usankcjonowanie tym samym podjęcia czynności zmierzających bezpośrednio do dokonania przekształceń własnościowych na terenie zasobów przyrodniczych parku narodowego jako strategicznego zasobu naturalnych kraju. "(...) oznacza to, że niezbędne jest uwzględnienie także uregulowania zawartego w art. 2 ustawy. Wykładnia tego przepisu może być różna, jednak z ustawy oraz uzasadnienia jej projektu wynika, że generalnym założeniem ustawodawcy było niedokonywanie zmian stosunków własnościowych w odniesieniu do strategicznych zasobów naturalnych kraju" (por. Wyrok Sądu Najwyższego z 5 października 2007 r., sygn. akt I CSK 223/07, OSNC-ZD 2008, nr 2, poz. 47);
6) naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c) p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) i nieuchylenie przez Sąd zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy istniały przesłanki do uwzględnienia skargi, a tym samym naruszenie przepisu art. 151 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie i nieuwzględnienie skargi w sytuacji, gdy istniały przesłanki do jej uwzględnienia, wobec naruszenia przepisu art. 6 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 in fine k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i wydanie zaskarżonej decyzji odwoławczej z nie uwzględnieniem zmiany stanu prawnego przed jej wydaniem, a to nieuwzględnienie, iż sporna nieruchomość z dniem 1 stycznia 2012 r. została ex lege oddana w użytkowanie wieczyste, a budynki przeszły na własność parku narodowego, stąd też bezprzedmiotowe było orzeczenie o stwierdzeniu wygaśnięcia trwałego zarządu wskutek decyzji uprawnionego organu, w sytuacji gdy trwały zarząd wygasł już wcześniej wskutek działania przepisu ustawy, a to uchybienie procesowe miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem utrzymują w mocy decyzję drugiej instancji pozostającą w sprzeczności z zmienionym stanem prawnym, odnoszącym się zarówno do adresata decyzji, jak i do wygaszanego prawa, tj. prawa trwałego zarządu, który w dacie zarówno decyzji organu drugiej instancji, jak i Sądu, adresatowi już nie przysługuje.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W sprawie istotne jest jaki wpływ na postępowanie toczące się na podstawie ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa (Dz.U. 2001 r. Nr 4, poz. 24 ze zm.), dalej: "ustawa o zbywaniu mieszkań", miała zmiana ustawy z dnia 6 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220 ze zm.), dalej: "ustawa o ochronie przyrody", dokonana ustawą z dnia 18 sierpnia 2011 r., o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 224, poz. 1337), dalej: "ustawa nowelizująca". Ustawa nowelizująca weszła w życie z dniem 1 stycznia 2012 r., zatem w czasie toczącego się postępowania z wniosku T. S. i E. B. o wykup mieszkań w budynku na nieruchomości położonej w B., działki nr [...], [...] i [...], do której służyło prawo zarządu Bieszczadzkiemu Parkowi Narodowemu, który to wniosek wszczął jednocześnie postępowanie o wygaszenie tegoż zarządu, stosownie do art. 10 ustawy o wykupie mieszkań. Wejście w życie ustawy nowelizującej miało miejsce już na etapie postępowania odwoławczego, wywołanego przez Bieszczadzki Park.
Skutkiem ustawy nowelizującej, z dniem jej wejścia w życie, Bieszczadzki Park Narodowy będący państwową jednostką budżetową stał się państwową osobą prawną – art. 5 pkt 4 i z tym samym dniem nabył z mocy prawa prawo użytkowania wieczystego nieruchomości oddanych dotychczas w trwały zarząd Parku – art. 7 ust. 1 pkt 1. Z mocy art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy nowelizującej decyzje o ustanowieniu trwałego zarządu wygasły z mocy prawa, również z dniem jej wejścia w życie.
W związku z takim stanem prawnym Bieszczadzki Park uważa, że odpadła podstawa do prowadzenia postępowania mającego zakończyć się wydaniem decyzji o wygaszeniu trwałego zarządu, zaś Wojewoda Podkarpacki i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stoją na odmiennym stanowisku. Wynika ono z tego, że art. 14 ustawy nowelizującej stanowi, iż "do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe". Takie uregulowanie, zdaniem organu odwoławczego i Sądu, powoduje, że w sprawie dot. wykupu mieszkań w budynkach na nieruchomości będącej przedmiotem trwałego zarządu Parku obowiązują przepisy ustawy o ochronie przyrody w brzmieniu przed zmianą dokonaną ustawą nowelizującą, bowiem do 1 stycznia 2012 r., tj. dnia jej wejścia w życie sprawa wywołana wnioskiem o wykup nie została zakończona. Jednak stanowisko organu i Sądu nie może być zaakceptowane.
Istotnie art. 14 ustawy nowelizującej stanowi, że sprawy wszczęte a niezakończone prowadzi się na podstawie dotychczasowych przepisów. Jednak ma on zastosowanie do spraw, które są prowadzone na podstawie ustawy o ochronie przyrody, a nie spraw toczących się na podstawie innych, odrębnych ustaw. Ustawa o ochronie przyrody daje podstawę do prowadzenia postępowań kończących się wydaniem decyzji administracyjnych i to do tych spraw odnosi się art. 14 ustawy nowelizującej. Jeśli na podstawie ustawy o ochronie przyrody zostało wszczęte postępowanie administracyjne i do dnia 1 stycznia 2012 r. nie zostało zakończone wydaniem decyzji ostatecznej toczy się ono dalej, na podstawie przepisów dotychczasowych, zatem do ich zakończenia bez uwzględnienia zmian, dokonanych ustawą nowelizującą.
Natomiast postępowania toczące się na podstawie odrębnych przepisów, innych ustaw, jeśli mają jakikolwiek związek z ustawą o ochronie przyrody to muszą w nich zostać uwzględnione zmiany jakie wywołała w tej ustawie – o ochronie przyrody – jej nowelizacja.
W niniejszej sprawie związek pomiędzy toczącym się, na skutek wniosku T. S. i E. B., postępowaniem, którego podstawą są przepisy ustawy o zbywaniu mieszkań a ustawą o ochronie przyrody jest taki, że nieruchomość znajdowała się w trwałym zarządzie Bieszczadzkiego Parku Narodowego, z mocy tej ustawy. Z tego powodu, wobec regulacji art. 10 ustawy o zbywaniu mieszkań, zostało wszczęte postępowanie o wygaszeniu trwałego zarządu. Jednak ustawa nowelizująca spowodowała, że nieruchomości oddane w trwały zarząd stały się przedmiotem prawa użytkowanie wieczystego, a decyzje o ustanowieniu tego zarządu wygasły z mocy prawa. Ta zmiana ustawy o ochronie przyrody powinna była zostać uwzględniona w postępowaniu toczącym się w sprawie trwałego zarządu, na podstawie ustawy o zbywaniu mieszkań.
Jeszcze raz należy podkreślić, że zmiana została dokonana w ustawie o ochronie przyrody, zaś ustawa o zbywaniu mieszkań nowelizowana nią nie była, zatem art. 14 ustawy nowelizującej dotyczył spraw prowadzonych na podstawie przepisów ustawy o ochronie przyrody, a nie ustawy o zbywaniu mieszkań. W postępowaniu toczącym się na podstawie przepisów tej ustawy należało tylko uwzględnić zmiany dokonane ustawą nowelizującą, co w sprawie dotyczyło zmiany statusu nieruchomości, którymi włada Bieszczadzki Park Narodowy. Nieuwzględnienie tej zmiany zaś spowodowało, że postępowanie w sprawie nieruchomości w B. będzie się musiało toczyć na podstawie art. 10 ustawy o zbywaniu mieszkań, zatem wbrew temu przepisowi, bowiem mówi on o mieszkaniach oddanych w trwały zarząd państwowych jednostek, zaś Bieszczadzki Park Narodowy od 1 stycznia 2012 r. taką jednostką nie jest, a nieruchomość nie jest przedmiotem trwałego zarządu, ale użytkowania wieczystego, a mało tego decyzja o ustanowieniu tego zarządu wygasła 1 stycznia 2012 r. z mocy prawa.
Wojewódzki Sąd podniósł, że niezależnie od art. 14 ustawy nowelizującej nabycie prawa wieczystego użytkowania nieruchomości na mocy art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy nowelizującej nie może naruszać praw osób trzecich, a takim jest prawo do wykupu mieszkania, na podstawie ustawy o zbywaniu mieszkań. Zgodzić się w tej kwestii należy z Wojewódzkim Sądem. Gwarancja dla praw osób trzecich wynika bowiem z art. 7 ust. 4 ustawy nowelizującej, który stanowi, iż nabycie praw, o których mowa w ust. 1 pkt 1, nie może naruszać praw osób trzecich. Jednak stwierdzić należy, że prawa te, właśnie wobec zmiany ustawy o ochronie przyrody będą już dochodzone w postępowaniach toczących się na podstawie ustawy nowelizującej. Jej art. 7 ust. 2 stanowi, że nabycie praw, o których mowa w ust. 1 pkt 1, potwierdza wojewoda w drodze decyzji administracyjnej, wydanej w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy. To w tym postępowaniu, potwierdzającym nabycie z mocy prawa przez Park Narodowy prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, mogą być dochodzone prawa osób trzecich, o których mowa w ust. 4 tego artykułu.
Z powyższych względów wyrok Wojewódzkiego Sądu i decyzja odwoławcza nie mogły zostać zaakceptowane.
Należy zauważyć, że w sprawie jest jeszcze jedna kwestia, do której nie odniósł się Wojewódzki Sąd, a która, choć nie została podniesiona w skardze kasacyjnej ma wpływ na dalszy tok postępowania, dlatego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że należy się do nie odnieść.
Z akt sprawy wynika – w części wyroku opisującej. stan sprawy Wojewódzki Sąd podał tę okoliczność – że postanowienie Wojewody Podkarpackiego o odmowie zawieszenia postępowania odwoławczego od decyzji Starosty Bieszczadzkiego z [...] sierpnia 2011 r. o wygaszeniu trwałego zarządu zostało uchylone przez Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, postanowieniem z 25 stycznia 2012 r., a postępowanie odwoławcze zawieszone. Decyzja zatem Wojewody Podkarpackiego z 27 stycznia 2012 r., będąca przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu, została wydana, mimo że postępowanie odwoławcze było zawieszone. Fakt ten nie miał wpływu na uchylenie decyzji Wojewody przez Naczelny Sąd Administracyjny, gdyż zarzuty skargi kasacyjnej nie zostały w tym względzie, jak powiedziano wyżej, postawione. Jednak rozstrzygnięcie Ministra ma wpływ na tok dalszego postępowania, chyba że zostanie wniesiona na nie skarga i zostanie ono prawomocnie uchylone. Jeśli tak Wojewoda rozpozna odwołanie, bowiem postępowanie odwoławcze jest w toku, jeżeli zaś postanowienie Ministra zawieszające postępowanie odwoławcze pozostaje w obrocie prawnym, odwołanie Bieszczadzkiego Parku Narodowego od decyzji Starosty Bieszczadzkiego z 21 sierpnia 2011 r. będzie mogło być rozpoznane, gdy postępowanie odwoławcze zostanie podjęte, a akt administracyjny w tym przedmiocie będzie ostateczny.
W tymże postępowaniu odwoławczym Wojewoda uwzględni ocenę wyrażoną w niniejszym wyroku, tj. regulację art. 7 ust. 1 ustawy nowelizującej, wygaśnięcie trwałego zarządu z mocy prawa, zatem brak podstawy prawnej do prowadzenia postępowania, na podstawie art. 10 ustawy o zbywaniu mieszkań.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 188 i art. 207 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło