II OZ 1177/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 20 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 czerwca 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 585/14 oddalające wniosek J. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi L. K. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 21 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek J. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że wniosek podlegał oddaleniu gdyż J. K. nie jest stroną postępowania. W przedmiotowej sprawie to L. K. jest stroną skarżącą decyzję organu administracji publicznej, a J. K. jest jedynie jego pełnomocnikiem. Sąd wydał zaskarżone rozstrzygnięcie w oparciu o art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016 r., poz. 718)(dalej p.p.s.a.), zgodnie z którym prawo pomocy może być przyznane stronie postępowania sądowo administracyjnego. W dalszej części uzasadnienia Sąd wyjaśnił, że na gruncie przepisów ww. ustawy przez pojęcie strony należy rozumieć również uczestników postępowania czyli osoby, których interes prawny zależy od wyniku postępowania. J. K. nie jest stroną postępowania w rozumieniu przepisów p.p.s.a. i nie jest zobowiązana do ponoszenia kosztów w niniejszym postępowaniu zatem Sąd orzekł, że nie może być ona podmiotem ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy. Ponadto Sąd zwrócił uwagę, że postanowieniem z dnia 30 października 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika J. K. i nie wniosła ona na to rozstrzygnięcie zażalenia. W zaistniałym stanie faktycznym sprawy na mocy art. 260, art. 243 § 1 w związku z art. 214 p.p.s.a. Sąd oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy. Nie zgadzając się z powyższym postanowieniem J. K. wniosła, pismem z dnia [...] lipca 2016 r., zażalenie, domagając się jego uchylenia. W uzasadnieniu wskazała, że jest stroną postępowania, gdyż sprawa dotyczy jej prawa jako bezpośredniej sąsiadki (nieruchomości której dotyczyła zaskarżona decyzja) oraz fakt, że składała wszelkie oświadczenia w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W przytoczonym przepisie ustawodawca określił zarówno podmiot mogący się ubiegać o prawo pomocy jak również ramy czasowe do złożenia wniosku. Odnosząc się do pierwszej z tych kwestii należy wskazać, że o przyznanie prawa pomocy może ubiegać się strona postępowania czyli na podstawie art. 32 p.p.s.a. skarżący oraz organ, którego działanie bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Stroną w niniejszym postępowaniu zgodnie z powyższym był L. K. jako składający skargę na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] lutego 2016 r. Ponadto na gruncie przepisów p.p.s.a. ilekroć jest mowa o stronie, rozumie się przez to również uczestników postępowania zarówno biorących udział w postępowaniu administracyjnym jak i nie biorących udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy ich interesu prawnego. W świetle powyższego należy uznać, iż wnioskująca o przyznanie prawa pomocy J. K. nie jest stroną postępowania. W przedmiotowej sprawie składająca zażalenie jest pełnomocnikiem strony postępowania czyli L. K.. J. K. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika dopiero w dniu [...] września 2015 r., lecz postanowieniem z dnia 30 października 2015 r. Sąd odmówił jej dopuszczenia do udziału w charakterze uczestnika, z uwagi na prawomocne zakończenie postępowania sądowoadministracyjnego. Postanowienie o odrzuceniu skargi L. K. uprawomocniło się w dniu 9 kwietnia 2015 r. W tym miejscu należy wrócić do przepisu art. 243 § 1 p.p.s.a. i odnieść się do kwestii ram czasowych wyznaczonych do złożenia wniosku. Stwierdzenie "w toku postępowania" należy rozumieć jako czas od wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego do prawomocnego zakończenia. Prawomocne zakończenie postępowania oznacza, że sprawa nie podlega już rozpoznaniu przez sąd. Wyjątek od tej zasady stanowi sytuacja, w której strona składa wniosek o przyznanie jej prawa pomocy wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia od tego orzeczenia. W omawianej sprawie nie wpłynął wniosek o przywrócenie terminu, a jedynie wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez J. K. nie będącą stroną postępowania w rozumieniu przepisów p.p.s.a. Podsumowując zarówno ze względu na podmiot uprawniony do złożenia wniosku o prawo pomocy jak również ramy czasowe przeznaczone do jego wniesienia należy stwierdzić, że zaskarżone rozstrzygnięcie Sądu I instancji odpowiada prawu. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.