I OSK 2142/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-05-25
Skład orzekający: Maciej Dybowski, Irena Kamińska, Wiesław Morys
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, ustalając opłatę za usunięcie i przechowywanie pojazdu, ma obowiązek badać zasadność usunięcia pojazdu z drogi, skoro kwestia ta była już przedmiotem postępowania przed sądem powszechnym w sprawie o orzeczenie przepadku pojazdu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, wydając decyzję o ustaleniu opłaty za usunięcie i przechowywanie pojazdu na podstawie art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym, nie jest zobowiązany do badania zasadności usunięcia pojazdu z drogi ani innych przesłanek związanych z postępowaniem o przepadek pojazdu. Kwestie te należą do wyłącznej kompetencji sądu powszechnego w postępowaniu o przepadek pojazdu, a jego prawomocne orzeczenie wiąże organ administracji.Stan faktyczny
Funkcjonariusz Policji wydał dyspozycję usunięcia pojazdu z drogi i umieszczenia go na parkingu strzeżonym. Właścicielka pojazdu odmówiła odbioru pojazdu i nie uiściła opłaty za jego przechowywanie. W związku z tym sąd orzekł przepadek pojazdu na rzecz gminy. Następnie organ administracji wszczął postępowanie w sprawie nieuiszczenia przez właścicielkę opłaty za usunięcie i przechowywanie pojazdu, wydając decyzję obciążającą ją kosztami. Po utrzymaniu decyzji w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, właścicielka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a następnie skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnoprawnych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maciej Dybowski sędzia NSA Irena Kamińska (spr.) sędzia NSA Wiesław Morys Protokolant starszy inspektor sądowy Joanna Drapczyńska po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 12 marca 2015 r. sygn. akt III SA/Lu 797/14 w sprawie ze skargi M.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 8 lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za usunięcie i przechowywanie pojazdu oddala skargę kasacyjną.
W dniu 3 lipca 2012 r. funkcjonariusz Komendy Miejskiej Policji w Lublinie wydał dyspozycję usunięcia z drogi pojazdu marki M. nr rej. [...] i umieszczenia go na parkingu strzeżonym przy Al. K. w Lublinie.
Właścicielka pojazdu – M.W., powiadomiona o jego usunięciu w trybie art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.), odmówiła przyjęcia powiadomienia i zezwolenia na odbiór pojazdu z parkingu strzeżonego. Pojazd nie został odebrany z parkingu w terminie 3 miesięcy i nie została uiszczona opłata za jego przechowywanie.
Wobec powyższego Prezydent Miasta Lublina wystąpił do sądu rejonowego o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz Gminy Lublin.
Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2013 r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie orzekł przepadek pojazdu marki M. nr rej. [...] na rzecz Gminy Lublin.
W dniu 17 marca 2014 r. organ wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie nieuiszczenia przez M.W. opłaty za usunięcie i przechowywanie wyżej wymienionego pojazdu do dnia 18 lutego 2013 r., tj. przez 231 dni.
Decyzją z dnia 29 maja 2014 r. nr [...] Prezydent Miasta Lublina ustalił obciążającą M.W. opłatę za usunięcie i przechowywanie pojazdu marki M. nr rej. [...] w wysokości 8 063,00 zł.
Decyzją z dnia 8 lipca 2014 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 130a ust. 10h ustawy - Prawo o ruchu drogowym starosta wydaje decyzję o zapłacie kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałych od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania. Koszty te ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu. Wobec prawomocnego orzeczenia przepadku pojazdu przez sąd powszechny organ I instancji uprawniony był do wydania decyzji o obciążeniu właścicielki pojazdu kosztami jego przechowywania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie M.W. zarzuciła, że decyzja jest nierzetelna i niezgodna ze stanem faktycznym. Podkreśliła, że została skrzywdzona przez funkcjonariusza Policji, ponieważ samochód został nabyty jako pojazd historyczny, a przedstawiany jest jako wrak niesprawny technicznie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 12 marca 2015 r. oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Jak wyjaśnił Sąd, przedmiotem sprawy jest postanowienie organu II instancji w sprawie ustalenia opłaty za usunięcie i przechowywanie pojazdu usuniętego z drogi na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 z poźn. zm.).
Przepis art. 130a ust. 1 - 3 powołanej ustawy określa, kiedy pojazd może być usunięty z drogi na koszt właściciela. Stosownie do art. 130a ust. 2 pkt 1 w brzmieniu obowiązującym w dacie usunięcia pojazdu, pojazd może być usunięty z drogi na koszt właściciela, jeżeli nie ma możliwości zabezpieczenia go w inny sposób, w przypadku gdy kierowała nim osoba znajdująca się w stanie nietrzeźwości lub w stanie po użyciu alkoholu albo środka działającego podobnie do alkoholu (lit. a) lub nieposiadająca przy sobie dokumentów uprawniających do kierowania lub używania pojazdu (lit. b). Dyspozycję przemieszczenia lub usunięcia pojazdu z drogi wydaje wówczas policjant (ust. 4 pkt 1), zaś pojazd umieszcza się na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie (ust. 5c).
Stosownie do art. 130a ust. 10 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, w sytuacji gdy prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia, starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu.
W rozpoznawanej sprawie pojazd należący do skarżącej został usunięty z drogi na podstawie przytoczonego wyżej art. 130a ust. 2 pkt 1 lit. a oraz lit. b ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Wobec nieodebrania pojazdu z parkingu w ustawowym terminie, sąd rejonowy orzekł przepadek pojazdu rzecz Gminy Lublin.
Prawomocne orzeczenie sądu orzekające przepadek pojazdu stanowiło podstawę do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie ustalenia opłaty za usunięcie i przechowywanie pojazdu. W myśl bowiem art. 130 a ust. 10h ustawy - Prawo o ruchu drogowym, koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta.
Z akt sprawy wynika, że pojazd przechowywany był na parkingu od dnia 3 lipca 2012 r. do dnia 31 marca 2013 r. Organ ustalił, że skarżącą jako właścicielkę pojazdu obciążają koszty przechowywania od 3 lipca 2012 r. do 18 lutego 2013 r. oraz koszty holowania, oszacowania i złomowania pojazdu, łącznie 8063 zł.
W ocenie Sądu pierwszej instancji organ prawidłowo określił opłatę za usunięcie i przechowywanie pojazdu stanowiącego własność skarżącej. Zgodnie z art. 130a ust. 6a lit. c ustawy, maksymalna wysokość stawek kwotowych opłat dla pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t, za usunięcie wynosi 440 zł, zaś za każdą dobę przechowywania – 33 zł. Stawki w tej samej wysokości zostały przyjęte uchwałami Rady Miasta Lublina nr 223/XIV/2011 z dnia 20 października 2011 r. oraz nr 568/XXIV/2012 z dnia 18 października 2012 r., wydanymi na podstawie art. 130a ust. 6 i 6a ustawy. Za usunięcie pojazdu ustalono skarżącej opłatę w wysokości 440 zł, natomiast za przechowywanie pojazdu na parkingu strzeżonym od dnia 3 lipca 2012 r. do dnia 18 lutego 2013 r., czyli za 231 dni – kwotę 7623,00 zł. W dniu 31 marca 2013 r. samochód został przekazany do stacji demontażu, w związku z czym do sumy należności należy również zaliczyć koszty oszacowania i złomowania pojazdu w łącznej kwocie 300 zł.
Za nieuzasadnione uznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zarzuty skarżącej dotyczące braku podstaw do usunięcia pojazdu z drogi niezawiadomienia jej o umieszczeniu pojazdu na parkingu. Zasadność usunięcia pojazdu z drogi jest przedmiotem badania w sprawie o orzeczenie przepadku pojazdu. Zgodnie bowiem z art. 130a ust. 10e ustawy - Prawo o ruchu drogowym, w sprawach o przepadek sąd stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Z przepisu tego wynika, zatem że sąd powszechny wydaje postanowienie o przepadku pojazdu dopiero wtedy, gdy stwierdzi, że spełnione zostały wszystkie przesłanki wskazane w art. 130a ustawy. W niniejszej sprawie sąd powszechny orzekł o przepadku, potwierdzając prawidłowość podejmowanych przez organ czynności.
Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że wydając decyzję w przedmiocie kosztów organ związany jest prawomocnym orzeczeniem sądu powszechnego orzekającym przepadek pojazdu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nadmienił też, że wbrew twierdzeniom skarżącej nie można również uznać, że nie została ona poinformowana o usunięciu pojazdu z drogi oraz sposobie odbioru samochodu i skutkach jego nieodebrania. Jak wynika z akt sprawy, funkcjonariusze Policji dwukrotnie informowali skarżącą o usunięciu pojazdu i doręczyli jej stosowne powiadomienie, jednak skarżąca odmówiła pokwitowania odbioru korespondencji (notatki służbowe z dnia 4 i 5 lipca 2012 r. – k. 5 i k. 7 akt. adm.).
Skargę kasacyjną od całości powyższego wyroku wniosła M.W. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Orzeczeniu postawiła trzy zarzuty.
Po pierwsze, naruszenia art. 130a ust. 2 pkt a) ustawy – Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.) przez przyjęcie, że usunięcie samochodu było obligatoryjne, pomimo że przytoczone podstawy faktyczne usunięcia zgodnie z treścią naruszonego przepisu dawały jedynie taką możliwość na wypadek niemożliwości pozostawienia zabezpieczonego samochodu na miejscu w sposób niezagrażający bezpieczeństwu, których w ocenie skarżącej kasacyjnie zresztą niezbadano.
Po drugie, naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 151 p.p.s.a. przez oddalenie skargi w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego przez powielenie argumentacji organu pierwszej instancji, a co za tym idzie pozbawienia skarżącej dwuinstancyjnego niezależnego rozpatrzenia sprawy.
Po trzecie, naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 151 p.p.s.a. przez oddalenie skargi w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. przez nieprzeprowadzenie przed wydaniem decyzji przez uczestniczący organ postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, a także naruszenie zasady prawdy obiektywnej przez niezbadanie zasadności usunięcia pojazdu oraz kwestii okoliczności wpływających na kwotę ustaloną w przedmiotowym postępowaniu oraz podmiotu uprawnionego do przechowywania pojazdu.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że w sprawie z materiału dowodowego zgromadzonego przez organ nie wynika, czy nie było możliwości pozostawienia samochodu na znajdujących się obok publicznych miejscach parkingowych. Nie wynika też w ocenie skarżącej kasacyjnie, że została zgodnie z dyspozycją art. 130a ust. 10 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, prawidłowo powiadomiona – przed skierowaniem przez starostę do Sądu Rejonowego wniosku o stwierdzenie przejścia na rzecz powiatu rzeczy ruchomej – o możliwości odbioru pojazdu. Skarżąca kasacyjnie odnotowała, że istnieją w materiale dowodowym notatki Policji o tym, że skarżąca została poinformowana ustnie, a także informacje, iż takie powiadomienie zostało doręczone miesiąc później D.S., jednak są to w ocenie M.W. dowody niewystarczające i jednostronne, szczególnie w oblicz przywołanych w dokumentach różnych podstaw usunięcia pojazdu. Jak wskazano, nie wyjaśniona została okoliczność, dlaczego twierdzenia skarżącej, iż nie wiedziała o fakcie usunięcia, a co za tym idzie o tym, gdzie znajduje się samochodów, zostały pominięte. W skardze kasacyjnej podniesiono, że skarżąca mogła nie być świadoma konsekwencji nieodebrania pojazdu. Ponadto skarżąca kasacyjnie podniosła, że Sąd pominął fakt, iż organ w żadnej instancji nie ustalił ani nie odniósł się, czy przyczyna skierowania samochodu na parking była zasadna. Wskazała, że w przypadku wymienionym w art. 130a ust. 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym Policja może skierować samochód na parking, jeżeli zagrażałby bezpieczeństwu. W materiale dowodowym w powiadomieniu Policji jako powód podano podejrzenie spożycia alkoholu bądź środków o podobnym działaniu, a także brak dokumentów uprawniających do kierowania pojazdem, podczas gdy w decyzji organu pierwszej instancji podaje się jako podstawę również art. 130a ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy, czyli brak ubezpieczenia OC, jednak kwestia ta pozostaje bez wyjaśnienia. W ocenie skarżącej kasacyjnie treść notatek Policji, pism i decyzji organu jest wewnętrznie sprzeczna.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Analizowana pod tym kątem skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych zarzutów.
Pierwszy zarzut skargi kasacyjnej, dotyczący naruszenia art. 130a ust. 2 pkt a) ustawy – Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.), nie jest usprawiedliwiony, gdyż przepisu tego ani organy administracji, ani Sąd pierwszej instancji w sprawie nie stosowały. Przepis ten stanowi, że "Pojazd może być usunięty z drogi na koszt właściciela, jeżeli nie ma możliwości zabezpieczenia go w inny sposób, w przypadku gdy kierowała nim osoba znajdująca się w stanie nietrzeźwości lub w stanie po użyciu alkoholu albo środka działającego podobnie do alkoholu." Określa on zatem podstawy materialnoprawne dokonania czynności usunięcia pojazdu z drogi na koszt właściciela, nie dotyczy zaś będącej przedmiotem niniejszego postępowania sprawy ustalenia indywidualnie opłaty za usunięcie i przechowanie oznaczonego pojazdu. Tym samym, skoro nie znajdował zastosowania w sprawie, to nie mógł być w ogóle naruszony przez orzekające w niej organy administracji czy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie. Nie stanowił podstawy orzekania przez te podmioty w sprawie.
Kolejno również drugi zarzut skargi kasacyjnej nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem brak było podstaw do uwzględniania skargi przez Sąd pierwszej instancji z uwagi na naruszenie zasady dwuinstancyjności wyrażonej w art. 15 k.p.a., gdyż w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasada ta doznała poszanowania. W pierwszej instancji administracyjnej decyzję wydał bowiem Prezydent Miasta Lublina. Na skutek zaś wniesionego odwołania (w którym M.W. wskazała jedynie, że "odwołuję się od decyzji nieprawdziwej i wielce krzywdzącej mnie, która przewróciła moje życie rodzinne do góry nogami i do chwili obecnej nie mogę funkcjonować jako obywatel i człowiek niepełnosprawny w związku z powyższym proszę o umorzenie tej chorej decyzji") sprawa podlegała załatwieniu przez organ wyższego stopnia, tj. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie. Organ ten rozpoznał sprawę w jej granicach w całości. Nie pominął przy tym odwołania skarżącej, wskazał wszak w uzasadnieniu wydanej decyzji, że "w odwołaniu kwestia sytuacji materialnej nie może być wzięta pod rozwagę w niniejszym postępowaniu dotyczącym określenia wysokości kosztów z tytułu kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem i przewłaszczeniem przedmiotowego pojazdu. Skarżąca będzie mogła wnieść podanie do organu I instancji o zastosowanie ulgi w należnym zobowiązaniu dopiero po uprawomocnieniu się decyzji Kolegium".
Nieusprawiedliwiony jest wreszcie trzeci zarzut skargi kasacyjnej, tj. niedostrzeżenia przez Sąd pierwszej instancji tj. naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. Podkreślić należy w tym miejscu, że zakres i przedmiot postępowania wyjaśniającego w postępowaniu administracyjnym zdeterminowany jest stosowanymi w sprawie normami materialnoprawnymi (wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2015 r., I OSK 2386/13; wyroki NSA z dnia 28 lipca 2016 r., I OSK 2411/14 i I OSK 2465/14). Jak wskazano, przedmiotem analizowanej sprawy administracyjnej jest określenie wysokości kosztów z tytułu kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem i przewłaszczeniem przedmiotowego pojazdu. Materię tę reguluje art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z art. 130a ust. 10h tej ustawy, "Koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i." Jak wyjaśnił to Sąd pierwszej instancji, w myśl art. 130a ust. 10 cytowanej ustawy, "Starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Powiadomienie zawiera pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu." W związku z zarzutami skargi kasacyjnej zwrócić należy szczególną uwagę też na art. 130a ust. 10e ustawy – Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym "W sprawach o przepadek pojazdu sąd stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru, dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego." Oznacza to bowiem, że kwestie te stanowią element sprawy przepadku pojazdu rozpoznawanej przez sąd powszechny, nie wchodzą i nie są zaś badane w sprawie administracyjnej przy wydawaniu decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 130a ust. 10h ustawy – Prawo o ruchu drogowym, w przedmiocie kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem oznaczonego pojazdu.
Mając na uwadze powyższe, sprecyzować w tym miejscu należy zakres postępowania wyjaśniającego organu wydającego rzeczoną decyzję. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia zatem, że wydając decyzję, o której mowa w art. 130a ust. 10h ustawy – Prawo o ruchu drogowym, organ jest zobligowany do wyjaśnienia:
1) czy wydana została dyspozycja usunięcia określonego pojazdu;
2) kto w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu był jego właścicielem;
3) czy i kiedy, po momencie wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, został on usunięty, przechowywany, oszacowany, sprzedany lub zniszczony, w rozumieniu ww. przepisu;
4) czy od orzeczenia sądu o przepadku pojazdu upłynęło 5 lat (art. 130a ust. 10k ww. ustawy).
Istotna prawnie data zakończenia postępowania, w rozumieniu art. 130a ust. 10h ustawy – Prawo o ruchu drogowym, wynika z daty wydania decyzji, więc nie wymaga ustaleń faktycznych.
W postępowaniu, w przedmiocie wydania decyzji na podstawie art. 130a ust. 10h ustawy – Prawo o ruchu drogowym organ nie ustala tego, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego – kwestie te są bowiem w świetle cytowanego wyżej art. 130a ust. 10e ww. ustawy przedmiotem postępowania przed sądem powszechnym w sprawie przepadku pojazdu. Należy przypomnieć, że stosownie do art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego orzeczenie prawomocne sądu cywilnego wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Tym samym organ administracji nie może prowadzić postępowania wyjaśniającego celem podważenia wiążącego go prawomocnego orzeczenia sądu cywilnego.
Należy też podkreślić, że decyzja, o której mowa w art. 130a ust. 10h ustawy – Prawo o ruchu drogowym, jest decyzją związaną, a zatem w sytuacji ziszczenia się przesłanek jej wydania, organ wydaje ją obligatoryjnie. Nie może on odstąpić od jej sformułowania np. z uwagi na słuszny interes strony, o którym mowa w art. 7 k.p.a.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, że stan faktyczny sprawy został w niej dostatecznie dokładnie ustalony i znajduje podstawę w zgromadzonym materialne dowodowym. Wyjaśniono bowiem, że:
1) w dniu 3 lipca 2012 r. na Placu L. funkcjonariusze Policji zabezpieczyli pojazd marki M. nr rejestracyjny [...] i w tym samym dniu została wydana dyspozycja (o godz. 13:30, nr dyspozycji [...]) usunięcia pojazdu na parking strzeżony przy Al. K. (zob. znajdujące się w aktach administracyjnych pismo z dnia 3 października 2012 r. nr [...]);
2) ustalono, że w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu (nr VIN: [...]) jego właścicielem była M.W., numer PESEL: [...], zam. ul. [...] (zob. znajdujące się w aktach administracyjnych pismo z dnia 17 lipca 2012 r. nr [...]);
3) ww. pojazd został usunięty w dniu 3 lipca 2012 r. i przechowywany na parkingu strzeżonym przy Al. K. (zob. znajdujące się w aktach administracyjnych pismo z dnia 3 października 2012 r. nr [...]);
4) w dniu 7 listopada 2012 r. został złożony przez Gminę Lublin wniosek do Sądu Rejonowego Lublin-Zachód o orzeczenie na rzecz Gminy przepadku ww. pojazdu. Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2013 r. o sygn. akt [...] Sąd Rejonowy Lublin-Zachód (sprostowanym postanowieniem tego Sądu z dnia 23 maja 2013 r. o tożsamej sygnaturze) po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym w dniu 14 stycznia 2013 r. sprawy z ww. wniosku, z udziałem M.W., orzekł przepadek na rzecz Gminy Lublin samochodu osobowego marki M. o numerze nadwozia VIN [...], o numerze rejestracyjnym [...]. Wobec braku wniesienia środka zaskarżenia, wskazane orzeczenie stało się prawomocne. Zawiadomieniem z dnia 17 marca 2014 r. nr [...] M.W. została zawiadomiona o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie nieuiszczenia obowiązkowej opłaty za usunięcie i przechowywanie ww. pojazdu, w którym przedstawiono, że pojazd został odholowany (koszt: 440 zł), przechowywany (do dnia 18 lutego 2013 r.) przez 231 dni (koszt: 7623 zł), oszacowany (koszt: 150 zł) i zezłomowany (koszt: 150 zł, pojazd przekazano na stację demontażu w dniu 31 marca 2013 r.). Zakończenie postępowania w sprawie przed organ pierwszej instancji nastąpiło wraz z wydaniem decyzji w dniu 29 maja 2014 r., zaś ostateczne zakończenie postępowania w związku z wniesionym odwołaniem nastąpiło w dniu 8 lipca 2014 r. wraz z wydaniem decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie (zob. dokumenty znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy);
5) między wydaniem ww. decyzji przez SKO w Lublinie z dnia 8 lipca 2014 r. a postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 28 stycznia 2013 r. nie upłynęło 5 lat.
Ustalone zostały zatem wszystkie istotne z perspektywy stosowanych przepisów prawa okoliczności faktyczne. Organy nie musiały zaś odnosić się do kwestii faktycznych sygnalizowanych w skardze kasacyjnej, gdyż opisane w niej okoliczności dotyczyły sprawy rozstrzygniętej już prawomocnym orzeczeniem sądu cywilnego. Prawidłowo również organy ustaliły stan prawny, w tym w zakresie stawek opłat, a następnie dokonały procesu subsumcji. Tym samym stwierdzić należy, że organy nie naruszyły art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a zatem brak było podstaw z tej przyczyny do uwzględnienia skargi, wobec tego Sąd pierwszej instancji zasadnie ją oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Należy jedynie końcowo wyjaśnić, że niewłaściwy jest pogląd Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż za dzień zakończenia postępowania należy przyjmować datę przekazania pojazdu do stacji demontażu. Pojęcie "postępowania", o którym mowa w art. 130a ust. 10h ustawy – Prawo o ruchu drogowym, należy bowiem odnosić do postępowania administracyjnego, w którym zostaje wydana określona w tym przepisie decyzja starosty, tym samym datą jego zakończenia jest data wydania decyzji, którą ostatecznie sprawa zostaje załatwiona. Niewłaściwa interpretacja organu drugiej instancji w tym zakresie nie miała jednak wpływu na wynik sprawy, gdyż po dokonaniu kasacji pojazdu nie wystąpiły dalsze koszty, o których traktuje przywołany przepis ustawy.
Mając wszystko powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło