II GSK 241/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia NSA Magdalena Bosakirska Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz (spr.) Protokolant Beata Kołosowska po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 2 września 2014 r. sygn. akt II SA/Bk 466/14 w sprawie ze skargi W. L. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w B. z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w B. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 2 września 2014 r. sygn. akt II SA/Bk 466/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę W. L. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w B. z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej w wysokości 15000 zł za nieokazanie w trakcie kontroli wykresówek. Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] inspektor pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w B. nałożył na W. L. karę pieniężną w wysokości 15000 zł za nieokazanie podczas kontroli wykresówek za okres od [...] października 2012 r. do [...] kwietnia 2013 r., co stanowiło naruszenie art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. UE. L 1985 Nr 370, str. 8). W. L. złożył odwołanie od powyższej decyzji, podnosząc, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć. Okręgowy Inspektor Pracy w B. decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ podkreślił, że strona nie przedstawiła żadnego dowodu na okoliczność nieoddania wykresówek przez pracownika lub przekazania wykresówek organom takim jak Policja czy Prokuratura. Zdaniem organu, organizacja i dyscyplina pracy w firmie W. L. nie była właściwa, bowiem pracodawca nie jest w posiadaniu żadnej wykresówki pracownika z okresu od [...].06.2012 r. do [...].11.2012 r., tj. z okresu 5 miesięcy od początku zatrudnienia pracownika i nie spotkało się to z jakąkolwiek reakcją pracodawcy. Stąd zdaniem organu odwoławczego, w sprawie nie mógł mieć zastosowania art. 92b lub art. 92c ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1265 ze zm.). Skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję złożył, w imieniu W. L., adw. L. S. Do skargi nie zostało dołączone pełnomocnictwo do reprezentowania skarżącego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Białymstoku. Pełnomocnik podkreślił, że skarżący nie miał wpływu na powstanie wykrytego naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego, zaś naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć. Wyrokiem z dnia 2 września 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji stwierdził, że argumentacja skarżącego, iż wykresówki nie zostały zwrócone (rozliczone) przez kierowcę nie mogła uwolnić go od odpowiedzialności, bowiem, jak słusznie stwierdziły organy, okoliczność ta potwierdza co najwyżej złą organizację pracy w przedsiębiorstwie. Sąd I instancji podkreślił, że wydanie zaskarżonej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.). Ocena ta nie nosi zaś cech dowolności (art. 80 k.p.a.). W. L. zaskarżył wyrok WSA w Białymstoku z dnia 2 września 2014 r. sygn. akt II SA/Bk 466/14 skargą kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarga kasacyjna została sporządzona przez pełnomocnika skarżącego – adw. L. S. Do skargi kasacyjnej zostało dołączone pełnomocnictwo do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej oraz reprezentowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Skarżący zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a., poprzez przyjęcie, że organ administracji, nie przeprowadzając dowodów zawnioskowanych przez skarżącego, nie uchybił przepisom prawa regulującym zasady postępowania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. powoływanej dalej jako p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Wystąpienie przyczyny nieważności postępowania skutkuje zatem uchyleniem zaskarżonego orzeczenia nawet wtedy, gdy zarzut taki nie został podniesiony w skardze kasacyjnej. W art. 183 § 2 pkt 2 in fine p.p.s.a. przewidziano, nieważność postępowania zachodzi, gdy pełnomocnik strony nie był należycie umocowany. Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku w imieniu skarżącego W. L., wniósł adw. L. S. Do skargi nie zostało dołączone pełnomocnictwo do występowania w imieniu skarżącego przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku nie wzywał strony do nadesłania pełnomocnictwa, lecz rozpoznał skargę. Należy zauważyć, że adw. L. S. reprezentował skarżącego w postępowaniu administracyjnym. W aktach administracyjnych znajduje się pełnomocnictwo do reprezentowania W. L. jedynie w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej na podstawie ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z art. 37 § 1 p.p.s.a., pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Należy podkreślić, że postępowanie sądowoadministracyjne jest nowym postępowaniem w stosunku do postępowania administracyjnego. Dlatego od obowiązku dołączenia przy pierwszej czynności procesowej do akt sprawy pełnomocnictwa nie zwalnia złożenie pełnomocnictwa do reprezentowania strony w postępowaniu administracyjnym. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie ulega zatem wątpliwości, że pełnomocnik skarżącego, wnosząc w jego imieniu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku nie był należycie umocowany. Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Z art. 46 § 3 p.p.s.a. wynika zaś, że do pisma w postępowaniu sądowym należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa. Podpisanie skargi przez pełnomocnika, który nie był należycie umocowany, jest brakiem formalnym, który powinien być usunięty w wyniku wezwania strony do podpisania skargi albo do przedłożenia należytego pełnomocnictwa, na podstawie art. 49 § 1 w zw. z art. 57 § 1 i art. 46 § 3 p.p.s.a. Sąd I instancji nie wezwał do usunięcia braku formalnego skargi polegającego na nieprzedłożeniu pełnomocnictwa do zastępowania skarżącego w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Należało zatem uznać, że postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Białymstoku było dotknięte wadą nieważności określoną w art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a., co prowadziło do uchylenia zaskarżonego wyroku. Ustalenie, że w sprawie zachodziła jedna z przyczyn nieważności postępowania, oznaczało, iż przedwczesne było odnoszenie się przez Naczelny Sąd Administracyjny do postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.