II OZ 1157/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Kamiński po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. N. i A. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 2 września 2014 r. sygn. akt IV SA/Po 859/14 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. N. i A. N. na decyzję Wojewody W. z dnia 12 maja 2014 r. nr ... w przedmiocie pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 2 września 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. N. i A. N. na decyzję Wojewody W. z dnia 12 maja 2014 r. nr ... w przedmiocie pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że J. N. i A. N. wnieśli do Sądu Wojewódzkiego skargę na ww. decyzję składając jednocześnie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że wykonanie decyzji spowoduje szkodę w postaci pogorszenia stanu zdrowia dzieci, które są alergikami. Wyziewy z wentylacji oraz związana z tym emisja zarodników grzybów spowoduje, że stan zdrowia ulegnie pogorszeniu. Podniesiono również, że realizacja projektu budowlanego spowoduje zalewanie ich działki, piwnicy domu jednorodzinnego, w tym podmycia fundamentów spowodowanych niestwierdzoną sytuacją dotyczącą stosunków wodnych. Sąd Wojewódzki mając na względzie treść art. 61 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- dalej "Ppsa"), stwierdził iż wniosek skarżących nei zasługuje na uwzględnienie. Skarżący we wniosku powołali się na dwie okoliczności tj. na alergię dzieci, która może się nasilić oraz fakt zalewania działki oraz domu na skutek zmiany stosunków wodnych na gruncie. W pierwszej kolejności Sąd Wojewódzki odniósł się do kwestii zalewania działki skarżących. Skarżący powyższy zarzut nie popierają żadną ekspertyzą w sytuacji gdy inwestor, na co zwrócił uwagę organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, uzyskał opinię W. Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w P. Ponadto inwestor przedłożył ekspertyzę geotechniczną. Nadto z mapy dla celów projektowych wynika, iż opady będą spływać w kierunku zachodnim, a nie zaś północnym na działkę skarżących. Zatem twierdzenia skarżących, co do kwestii zalewania ich działki – w ocenie Sądu Wojewódzkiego – pozostały w sprzeczności ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Odnosząc się natomiast do kwestii możliwego pogorszenia stanu zdrowia dzieci skarżących Sąd Wojewódzki wskazał, że jest to argumentacja pozaprawna, a ponadto nie znajdująca jakiegokolwiek uzasadnienia. Strona wskazał, iż z uwagi na urlop lekarza stosowne zaświadczenie zostanie przesłane po 11 lipca 2014 r. Pomimo upływu prawie 2 miesięcy strona w dalszym ciągu nie przedłożyła takowego zaświadczenia. Ponadto Sąd Wojewódzki podkreślił, że zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W przedmiotowej sprawie inwestor dysponuje ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę i to on ponosi ryzyko prowadzenia robót przed rozpoznaniem skargi przez Sąd i to na nim spoczywać będzie obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego, w razie, gdyby okazało się, że w wyniku rozpoznania skargi decyzja zostanie uchylona. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli skarżący wnosząc o jego uchylenie i przekazanie Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 61 § 1 i § 3 p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię i w skutek tego nieuzasadnione zastosowanie w okolicznościach niniejszej sprawy oraz naruszenie art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może, na wniosek strony skarżącej, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Wolters Kluwer 2009, s. 206). W tym miejscu zaznaczyć należy, iż podstawę oceny konieczności wstrzymania zaskarżonej decyzji stanowią konkretne okoliczności faktyczne, które pozwolą na uprawdopodobnienie, że wykonanie powyższych decyzji może doprowadzić do niebezpieczeństwa wyrządzenia stronie skarżącej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ciężar dowodu wykazania powyższych okoliczności spoczywa na wnioskodawcy. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a., zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając na nią obowiązku ich udowodnienia. Sąd oceniając podniesione we wniosku okoliczności bierze pod uwagę zarówno interesy strony skarżącej jak i uczestników postępowania. Ponadto wstrzymanie wykonania decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę należy traktować w sposób wyjątkowy, a oceniając okoliczności powołane we wniosku o wstrzymanie wykonania takiej decyzji pamiętać należy o tym jakie konsekwencje takie wstrzymanie będzie miało dla inwestora. Specjalny charakter wstrzymania wykonania takiej decyzji został podkreślony przez ustawodawcę poprzez regulację zawartą w art. 35a ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którą sąd może uzależnić wstrzymanie wykonania decyzji od złożenia przez skarżącego kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarżący nie wykazali, aby wykonanie zaskarżonej decyzji groziło niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. Zawarte w uzasadnieniu wniosku gołosłowne twierdzenia, iż realizacja tego przedsięwzięcia może spowodować nieodwracalne skutki w postaci zalewania działki oraz domu na skutek zmiany stosunków wodnych na gruncie oraz alergii dzieci uniemożliwiało Sądowi Wojewódzkiemu zweryfikowanie twierdzeń skarżących w kontekście przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Zaznaczyć należy, iż w orzecznictwie sądowym przejmuje się, że wykonanie obiektu budowlanego jest zdarzeniem faktycznym, który można odwrócić, bo jego odwrócenie zależy tylko od możliwości technicznych inwestora. Zatem to inwestor zobowiązany będzie do przywrócenia stanu poprzedniego na własny koszt, a więc jakakolwiek szkoda finansowa powstanie po stronie inwestora, a nie skarżącej. Ponieważ postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji prowadzi do wyłomu od zasady wykonalności decyzji, strona nie może ograniczyć się w uzasadnieniu wniosku do tak ogólnikowego stwierdzenia, lecz precyzyjnie musi wskazać na zagrożenia płynące z wykonania decyzji. Niezależnie od powyższego zaznaczyć należy, iż postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności, co oznacza, iż strona domagająca się zmiany lub uchylenia postanowienia winna wykazać taką zmianę okoliczności, która czyni zasadnym jej wniosek - art. 61 § 4 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, postanowienie Sądu Wojewódzkiego odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, należy uznać za zasadne. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.