II OZ 1096/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 16 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.Ż. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 września 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 1561/14 o odmowie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi A.Ż. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia4 września 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 1561/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił A.Ż. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji. Sąd I instancji wskazał, iż zarządzeniem z dnia 6 sierpnia 2014 r. Przewodniczący Wydziału wezwał skarżącą do uzupełnienia braków fiskalnych skargi, w terminie siedmiu dni pod rygorem jej odrzucenia, poprzez uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 100 zł. Wezwanie powyższe, wraz ze stosownym pouczeniem o konsekwencjach jego niewykonania, zostało skutecznie doręczone skarżącej w dniu 12 sierpnia 2014 r. Zatem siedmiodniowy termin do dokonania powyższej czynności bezskutecznie upłynął w dniu 19 sierpnia 2014 r. Tymczasem wymagany wpis uiszczony został dopiero w dniu 21 sierpnia 2014 r., a więc z dwudniowym uchybieniem ustawowego terminu. W dniu 26 sierpnia 2014 r. r. (data nadania pisma w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego) skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W uzasadnieniu wniosku skarżąca nie kwestionuje, że uchybiła terminowi do dokonania powyższej czynności procesowej. Jako argument usprawiedliwiający wskazała, że z 15 na 16 sierpnia 2014 r., czyli z piątku na sobotę "chwycił" ją "postrzał kręgosłupa", który nie ustąpił do poniedziałku. W związku z tym nie mogła uiścić wpisu w terminie do 19 sierpnia 2014 r. (dzień tygodnia przypadający na wtorek). Skarżąca podała, że dopiero w dniu 21 sierpnia 2014 r. jej syn wrócił z urlopu i dokonał wpłaty żądanej kwoty, zaś do lekarza udała się dopiero w dniu 22 sierpnia 2014 r., a potwierdzeniem tego ma być dołączone do wniosku zaświadczenie lekarskie z dnia 22 sierpnia 2014 r., z którego wynika, że skarżąca w dniu 22 sierpnia 2014 r. zgłosiła się do Przychodni Lekarzy Rodzinnych celem leczenia. Skarżąca również podniosła, że nie mogła skorzystać z pomocy rodziny, bowiem ta mieszka i pracuje w znacznej odległości od niej. Sąd I instancji rozpoznając wniosek przytoczył treść art. 86 i art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., dalej jako "p.p.s.a."). Sąd I instancji stwierdził, iż skarżąca nie uprawdopodobniła przyczyny uzasadniającej przywrócenie terminu do uzupełnienia braków fiskalnych skargi. Przedstawiona argumentacja i okoliczności podnoszone w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu oraz złożone zaświadczenie, z którego wynika jedynie to, że skarżąca zgłosiła się do Przychodni na leczenie w dniu 22 sierpnia 2014 r. – a więc w tydzień po tym, jak "chwycił" ją "postrzał kręgosłupa", udała się do lekarza – nie spełniają warunku uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Przedstawiona argumentacja przeczy temu, jakoby zły stan zdrowia stanowił rzeczywistą przyczynę uchybienia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Sąd wskazał, że przedłożone przez skarżącą zaświadczenie lekarskie z dnia 22 sierpnia 2014 r. nie jest zaświadczeniem o niezdolności skarżącej do pracy i nie przedstawia stanu zdrowia skarżącej, jak również nie wynika z niego niezdolność do pracy, czy niezdolność do podejmowania czynności prawnych i aby spowodowana była chorobą obłożną, definiowaną w orzecznictwie sądowym, jako choroba powodująca istotne i trwałe zakłócenie warunków codziennej egzystencji chorego, wymagająca otoczenia jej stałą opieką lekarską. Skarżąca nie wskazała, w jaki sposób jej choroba stanowiła przeszkodę dla podjęcia czynności w celu ochrony własnych interesów osobiście lub z pomocą domowników. Zatem wskazane okoliczności nie mogą zostać uznane za nagłą przeszkodę uniemożliwiającą skarżącej uiszczenie wymaganego wpisu sądowego od skargi. Zdaniem Sądu, we wniosku nie uprawdopodobniono, ani tym bardziej z dołączonego zaświadczenia nie wynika, że stan zdrowia skarżącej uniemożliwiał jej podjęcie czynności, jak również nie wynika okres trwania tego stanu. Sąd I instancji zaznaczył, że – jak podała skarżąca w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu – "postrzał kręgosłupa" "chwycił" ją z 15 na 16 sierpnia 2014 r. i ustąpił w dniu 18 sierpnia 2014 r., zaś na leczenie zgłosiła się dopiero w dniu 22 sierpnia 2014 r., a więc po tygodniu od zachorowania, a to przeczy argumentom, jakoby choroba stanowiła rzeczywistą przyczynę uchybienia terminu. Z powyższego należy wnioskować, kierując się zasadami logicznego rozumowania, wiedzą i doświadczeniem życiowym, że skarżąca w terminie otwartym do uiszczenia wpisu nie była osobą obłożnie chorą, której choroba istotnie zakłóciłaby samodzielną jej egzystencję i która wymagałaby nagłej opieki lekarskiej, skoro na leczenie udała się dopiero po tygodniu od zachorowania. Z tego wynika, że przy zachowaniu należytej staranności skarżąca mogła dochować wyznaczonemu terminowi upływającemu z dniem 19 sierpnia 2014 r. Z powyższych względów Sąd I instancji na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 p.p.s.a. odmówił skarżącej przywrócenia terminu. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła A.Ż. wnosząc o jego zmianę i uznanie dokonanej wpłaty w dniu 21 sierpnia 2014 r. za terminową. Skarżąca zwróciła uwagę, że zaskarżone postanowienie pozbawia ją prawa do rozpoznania wniesionej skargi. Skarżąca podniosła, iż już od jakiegoś czasu przed otrzymaniem wezwania w dniu 12 sierpnia 2014 r. miała przykurcz kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego, dolegliwości bólowe w jego okolicy i zażywała lekarstwa, które zawsze ma przygotowane na wypadek tej choroby. Skarżąca wskazała, iż nie był to pierwszy taki przypadek. Skarżąca podniosła, iż jest to stan choroby, który trzeba odleżeć, z tego względu starała się aby nie wychodzić z domu. Skarżąca wskazała, że miała lekarstwa, nie potrzebowała zwolnienia lekarskiego, więc nie musiała iść do lekarza od razu. Skarżąca przygotowała dowód wpłaty, datując go na dzień 18 sierpnia 2014 r., bowiem liczyła na to, iż jej stan zdrowia się polepszy do tego dnia tym bardziej, iż musiała iść do miasta żeby podjąć pieniądze. Skarżąca wskazała, iż na ten dzień nie pobrała jeszcze z konta swojej emeryturo-renty za miesiąc sierpień. Skarżąca powtórzyła, iż z 15 na 16.08.2014 r., czyli z piątku na sobotę jej stan zdrowia pogorszył się, który nie ustąpił do 18 i 19.08.2014 r., czyli do wtorku, z którym to upływał termin do uiszczenia wpisu od skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywrócenie terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 p.p.s.a., tj.: uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1) oraz dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4). Przy czym okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu winny być uprawdopodobnione w złożonym piśmie. Zaś ciężar uprawdopodobnienia tych okoliczności spoczywa na składającym wniosek o przywrócenie terminu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wniesione zażalenie nie podważyło oceny Sądu I instancji co do tego, że przytoczone przez skarżącą okoliczności nie uprawdopodobniają braku winy w uchybieniu terminu. Zażalenie w zasadzie powtórzyło argumenty wniosku powołując się na chorobę skarżącej, która uniemożliwiła jej jakiekolwiek działanie w okresie od dnia 15 do dnia 19 sierpnia 2014r., w tym opuszczanie mieszkania, w sytuacji gdy skarżąca – jak twierdzi – mieszka sama. Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do zakwestionowania oceny Sądu I instancji w tym zakresie, albowiem skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Zwrócić bowiem należy uwagę, że skarżąca powołuje się na choroby, które towarzyszą jej od lat. Zatem ciężar wykazania, że w okresie w którym strona winna dokonać czynności procesowej nastąpiło nagłe i niespodziewane pogorszenie stanu zdrowia skarżącej i to na tyle istotne, że uniemożliwiło jej jakiekolwiek działanie, w tym posłużenie się osobami trzecimi, spoczywa na skarżącej. Tymczasem skarżąca twierdziła jedynie, że choroba zmusiła ją do pozostawania w domu. Twierdzeń o takiej treści trudno uznać za uprawdopodobnienie okoliczności o której mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a. Ponadto okoliczność, że skarżąca jest rencistką sama w sobie nie determinuje twierdzenia, że w tym konkretnym przypadku uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca dopuściła się lekkiego niedbalstwa, które wyklucza twierdzenie o braku winy skarżącej w uchybieniu terminu. Jak zauważa się w orzecznictwie, brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, przy zastosowaniu obiektywnego miernika staranności, jaki można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Jak wynika z argumentacji zażalenia skarżąca już od pewnego czasu przed otrzymaniem wezwania w dniu 12 sierpnia 2014 r. cierpiała na schorzenie kręgosłupa, które może doprowadzić do stanu dysfunkcji w realizacji planów czy obowiązków, tym bardziej, iż jak wskazała sama skarżąca jest przygotowana na takie ataki choroby, które nie wystąpiły po raz pierwszy. Powyższej oceny nie zmienia przedłożone przez skarżącą zaświadczenie lekarskie z dnia 22 sierpnia 2014 r. nie jest zaświadczeniem o niezdolności skarżącej do poruszania się w terminie otwartym do uiszczenia wpisu i nie przedstawia stanu zdrowia skarżącej, jak również nie wynika z niego do podejmowania czynności prawnych. Powyższej oceny nie mogą również zmienić dokumenty złożone przez skarżącą wraz z zażaleniem w postaci wyników badań MRI kręgosłupa szyjnego i lędźwiowo-krzyżowego, jak również karta informacyjna z pobytu sanatoryjnego skarżącej, w którym oceniono ogólny stan zdrowia skarżącej jako dobry. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.