II FZ 328/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 marca 2015 r. sygn. akt I SA/Po 338/14 w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi W.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 24 stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: oddalić zażalenie. Pismem z dnia 18 lutego 2015 r. pełnomocnik W.K. ustanowiony w ramach przyznanego Skarżącemu prawa pomocy wniósł wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej minął z dniem 29 października 2014 r. W terminie do wniesienia skargi kasacyjnej skarżący złożył wniosek o udzielenie mu prawa pomocy zawierający wniosek o ustanowienie dla niego pełnomocnika z urzędu. Pismem Okręgowej Rady Adwokackiej w P. z dnia 16 stycznia 2015 r. adresowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wyznaczono dla skarżącego w miejsce adwokata K.C. adwokata R.W. jako pełnomocnika z urzędu. Pełnomocnik Skarżącego wskazał, że po ustanowieniu go pełnomocnikiem podjął niezwłoczne czynności mające na celu zapoznanie się z aktami sprawy. Odrzucając wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wskazał, że przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej ustała z dniem 3 lutego 2015 r. to jest z dniem, w którym pełnomocnik mógł zapoznać się z aktami postępowania administracyjnego, od tego też dnia zaczął biec 7 dniowy termin do złożenia przez pełnomocnika wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, który upłynął bezskutecznie z dniem 10 lutego 2015 r. Mając powyższe na uwadze, należy zatem stwierdzić, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej zostały złożony po upływie terminu do jego wniesienia, jak wynika bowiem z akt sprawy pismo zawierające wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej zostało nadane w dniu 18 lutego 2015 r. Powyższe rozstrzygnięcie Skarżący zaskarżył zażaleniem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 P.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Uzależnienie skuteczności czynności procesowych dokonywanych przez strony postępowania sądowoadministracyjnego od zachowania terminów procesowych podyktowane jest koniecznością zapewnienia szybkości i sprawności postępowania. Jednakże pozbawienie strony uprawnień procesowych, czy też w ogóle możliwości dochodzenia swych praw przed sądem, w sytuacji gdy naruszenie terminu wynika z przyczyn niezależnych od strony, kolidowałoby z zasadą demokratycznego państwa prawnego (por. art. 2 Konstytucji RP) oraz naruszałoby prawo do sądu (por. art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Stąd też, wprowadzając rygor określony w art. 85 P.p.s.a., ustawodawca uwzględnił jednocześnie możliwość wystąpienia sytuacji, w których uchybienie terminowi nastąpi bez winy strony. Uchyleniu negatywnych skutków uchybienia terminowi służy instytucja jego przywrócenia. Przywrócenie terminu może nastąpić wyłącznie na wniosek strony (por. art. 86. § 1. P.p.s.a.). Zgodnie z art. 87 § 1 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie (art. 87 § 2 P.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Jak stanowi z kolei art. 88 P.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za prawidłowe ustalenia sądu administracyjnego pierwszej instancji, zgodnie z którymi, wniosek o przywrócenie terminu złożono z uchybieniem terminu, o którym mowa art. 87 § 1 P.p.s.a. Należy zaaprobować stanowisko WSA w Poznaniu, że "przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia środka zaskarżenia przez pełnomocnika ustanowionego przez sąd ustaje w dniu, w którym miał on rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż 30 dni od dnia zawiadomienia jego o wyznaczeniu do występowania w sprawie". Sąd zasadnie uznał, że przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej ustała z dniem 3 lutego 2015 r. to jest z dniem, w którym pełnomocnik mógł zapoznać się z aktami postępowania administracyjnego. Z tym dniem rozpoczął swój bieg 7-dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, który upłynął bezskutecznie z dniem 10 lutego 2015 r. W tym stanie rzeczy WSA w Poznaniu zobowiązany był wniosek odrzucić. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a.