I OSK 2931/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-09-05
Skład orzekający: Irena Kamińska, Małgorzata Pocztarek, Jolanta Sikorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka akcyjna, w której Skarb Państwa posiada 100% akcji, wykonująca działalność w zakresie logistyki naftowej i transportu paliw płynnych, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi
Spółka akcyjna, w której Skarb Państwa posiada pozycję dominującą, wykonuje zadania publiczne w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, nawet jeśli nie są to zadania władzy publicznej. Działalność taka, jak eksploatacja rurociągów i transport ropy, pozostaje w związku z bezpieczeństwem energetycznym kraju i jest realizacją dobra wspólnego, co uzasadnia obowiązek udostępniania informacji publicznej. Brak udostępnienia informacji lub wydania decyzji odmawiającej jej udzielenia stanowi bezczynność.Stan faktyczny
Skarżący J.J. zwrócił się do Przedsiębiorstwa [...] S.A. o udostępnienie dokumentów potwierdzających zgodę właściciela gruntu na budowę sieci przesyłowej. Po korespondencji, skarżący nie otrzymał żądanych dokumentów ani decyzji odmownej, w związku z czym wniósł skargę na bezczynność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Przedsiębiorstwo do rozpatrzenia wniosku, stwierdził brak rażącego naruszenia prawa i zasądził koszty. Przedsiębiorstwo wniosło skargę kasacyjną, kwestionując swój status jako podmiotu zobowiązanego do udostępniania informacji publicznej.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie : Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędzia NSA del. Jolanta Sikorska Protokolant asystent sędziego Aleksander Jakubowski po rozpoznaniu w dniu 5 września 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Przedsiębiorstwa [...] S.A. z siedzibą w [..] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 września 2013 r. sygn. akt II SAB/Wa 310/13 w sprawie ze skargi J.J. na bezczynność Przedsiębiorstwa [...] S.A. z siedzibą w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 19 kwietnia 2012 r. oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 10 września 2013 r., sygn. akt II SAB/Wa 310/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi J.J. na bezczynność Przedsiębiorstwa [...] S.A. z siedzibą w [...]w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 19 kwietnia 2012 r., w pkt 1) zobowiązał Przedsiębiorstwo [...]S.A. z siedzibą w [...]do rozpatrzenia wniosku skarżącego J.J. z dnia 19 kwietnia 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami postępowania; w pkt 2) stwierdził, że bezczynność organu w zakresie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; oraz w pkt 3) zasądził od Przedsiębiorstwa [...] S.A. z siedzibą w [...]na rzecz skarżącego J.J. kwotę 357 (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że wnioskiem z dnia 19 kwietnia 2012 r. skarżący wystąpił do [...]m.in. o udostępnienie, w przypadku ich istnienia, dokumentów, z których wynikałoby, że właściciel wskazanego we wniosku gruntu bądź jego poprzednicy prawni wyrazili zgodę na budowę sieci przesyłowej oraz towarzyszących jej obiektów. [...]prowadziło z wnioskodawcą korespondencję kolejnymi pismami z dnia 2 maja 2012 r., z dnia 30 sierpnia 2012 r., z dnia 10 grudnia 2012 r. i z dnia 17 grudnia 2012 r., lecz do dnia sporządzenia skargi wnioskodawca nie otrzymał jakichkolwiek dokumentów w żądanej formie, ani rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej, czy też w sprawie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej.
Pełnomocnik skarżącego wskazał, iż na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji RP lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Dystrybucja ropy i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo ropociągowe ze względu na znaczenie ropy dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji RP są zadaniami publicznymi. Z brzmienia art. 4 ust. 1 pkt 5 powołanej ustawy zaś wynika, iż [...]jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej znajdującej się w jego posiadaniu. Żądanie udostępnienia decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy ropociągów dotyczy "sprawy publicznej" i nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik [...]wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie jej oddalenie w całości oraz zasądzenie na rzecz podmiotu skarżonego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu pisma procesowego pełnomocnik [...]podniósł, iż skarżący nie wypełnił obowiązku wskazanego w art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), co czyni skargę przedwczesną i podlegającą odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 powołanej ustawy procesowej.
W przypadku uznania przez Sąd, że nie zachodzą przesłanki do odrzucenia skargi, pełnomocnik [...]wskazał, iż skarżony podmiot nie wykonuje zadań publicznych, dlatego też nie ma w stosunku do niego zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z przyjętym w doktrynie stanowiskiem, zadanie publiczne odnosi się do prawnie określonego obowiązku stanowiącego konkretyzację celu działania organu administracji publicznej. Odnosi się to zarówno do organów administracji rządowej, jak i samorządowej. Dodatkowo, istotnym jest, że zgodnie ze stanowiskiem doktryny, o publiczności zadań świadczy to, iż państwo lub samorząd terytorialny ponoszą w świetle prawa odpowiedzialność za ich realizowanie. W przedmiotowej sprawie takie okoliczności nie mają miejsca. Skarżony podmiot, będąc spółką prawa handlowego, nie realizuje, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, obowiązków nałożonych na niego przez przepisy, a za zrealizowanie działań związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą przez uczestnika postępowania, odpowiedzialności nie ponosi ani państwo, ani samorząd terytorialny.
Zdaniem pełnomocnika strony skarżonej skarga jest bezzasadna również z uwagi na fakt, że uczestnik postępowania nie dopuścił się bezczynności. Zarzut bezczynności może pojawić się wówczas, gdy organ (podmiot), będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, pozostaje w zwłoce. [...]ustosunkował się do wniosku skarżącego w dniu 2 maja 2012 r., następnie strony prowadziły korespondencję w sprawie, a pismem z dnia 17 grudnia 2012 r. przedstawiono skarżącemu ostateczne stanowisko. W piśmie tym wskazano wnioskodawcy, że stosowne decyzje w zakresie budowy rurociągu zostały wydane m.in. przez Naczelnika Gminy [...]. Wobec powyższego, skarżony podmiot nie dopuścił się bezczynności, albowiem poinformował skarżącego, jaki organ władzy publicznej jest w posiadaniu decyzji administracyjnej, która zawiera informacje wskazane we wniosku. Nie istniały zatem żadne przeszkody, aby skarżący, po uzyskaniu takiej informacji przez [...]zwrócił się ze stosownym wnioskiem do Gminy [...]. Dodatkowo w piśmie z dnia 17 grudnia 2012 r. [...]wskazał, że nie udostępnia dokumentów dotyczących jego infrastruktury technicznej. Jedną bowiem z przesłanek odmowy udzielenia informacji publicznej jest wskazana w art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej tj. tajemnica przedsiębiorstwa. Zgodnie z przyjętym przez doktrynę stanowiskiem, na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, tajemnica przedsiębiorcy jest rozumiana bardzo szeroko i z całą pewnością obejmuje obszary związane z aspektami technicznymi, technologicznymi, czy też dotyczącymi infrastruktury technicznej.
W świetle powyższego, skarżący nie został pozbawiony możliwości wglądu do żądanej dokumentacji, albowiem otrzymał informację o organie administracji publicznej, który wydał decyzję mającą za przedmiot budowę rurociągu, co spowodowało, że bez żadnych przeszkód mógł się zwrócić do tego organu ze stosownym wnioskiem. Nadto skarżący wniósł o wydanie "wszystkich ewentualnych decyzji", nie precyzując, o udostępnienie jakich dokumentów wnosi. Osoba, która wnosi o udostępnienie informacji publicznej zobowiązana jest do wskazania konkretnych dokumentów, o udostępnienie których wnosi. Podmiot udzielający informacji publicznej nie jest uprawniony do doboru informacji, które ewentualnie czyniłyby zadość tak sformułowanemu wnioskowi o udostępnienie informacji publicznej. Rozpoznanie wniosku o udostępnienie do informacji publicznej poprzez przekazanie dokumentów, czy też odmowa udostępnienia mogłaby nastąpić po wskazaniu konkretnego dokumentu mogącego stanowić tę informację. Skarżący w toku postępowania nie sprecyzował, o udostępnienie jakich dokumentów wnosi, dlatego też uczestnik postępowania nie był uprawniony do dokonywania doboru informacji.
Sąd I instancji uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności Sąd I instancji podniósł, iż wniosek pełnomocnika [...]o odrzucenie skargi jest niezasadny, albowiem skarga na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. W odniesieniu do aktów z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) środka zaskarżenia należy poszukiwać w art. 52 § 3 tej ustawy, przy czym ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) tego typu środków zaskarżenia nie przewiduje, a w odniesieniu do aktów i czynności z art. 3 § 2 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje ich również k.p.a.
Następnie Sąd wskazał, iż zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, która podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonym w ustawie. Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy, udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym: treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających. Informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które władzę publiczną realizują lub gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02, dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą, stanowi informację publiczną. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i te, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części go dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od niego (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 721/08, Lex nr 423325).
Zdaniem Sądu, z powyższego wynika, że żądane przez skarżącą dokumenty – decyzje administracyjne określające lokalizację i warunki budowy infrastruktury rurociągowej, jako stanowiące treść aktów administracyjnych stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy, obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym w szczególności:
1. organy władzy publicznej,
2. organy samorządów gospodarczych i zawodowych,
3. podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa,
4. podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego,
5. podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Z powołanego przepisu wynika, że zobowiązane do udzielenia informacji publicznej zostały nie tylko władze publiczne lecz również podmioty wykonujące zadania publiczne, nie będące organami władzy publicznej. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10, zawarte w art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej sformułowanie "zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od "zadań władzy publicznej". Pojęcia te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym bowiem zadania władzy publicznej mogą być realizowane przez organy tej władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone w oparciu o konkretne i wyrażone unormowania ustawowe. Pojęcie "zadanie publiczne" użyte w art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej zamiast pojęcia "zadanie władzy publicznej" użytego w art. 61 Konstytucji RP ignoruje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10, Lex nr 737513).
Sąd I instancji wyjaśnił, że przedmiotem żądania wnioskodawcy są akty administracyjne, które bezpośrednio odnoszą się do majątku publicznego - infrastruktury technicznej stanowiącej majątek Skarbu Państwa. Ponad wszelką wątpliwość, co wynika z odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego nr KRS: [...], Skarb Państwa jest jedynym akcjonariuszem Spółki [...]. Zatem wymieniona Spółka Akcyjna jest, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, osobą prawną, w której Skarb Państwa ma pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Wobec tego, wbrew argumentacji przedstawionej w odpowiedzi na skargę, jest też podmiotem obowiązanym do udzielenia informacji publicznej znajdującej się w jego posiadaniu.
Sąd podkreślił również, iż wnioskodawca ma prawo wyboru adresata swego wniosku. Może zwrócić się do organu władzy publicznej, który dany akt administracyjny wydał, jak i do podmiotu obowiązanego, który takie orzeczenie posiada w zasobach aktowych, albowiem był stroną (lub jak w tej sprawie jest następcą prawnym strony) postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem wnioskowanych rozstrzygnięć. Przepis art. 4 ust. 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej, obowiązek udostępniania informacji publicznej nakłada m.in. na podmiot będący w posiadaniu takiej informacji, a nie podmiot, który informacje publiczną wytworzył.
Dalej Sąd podał, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno - techniczną. Organ (odpowiednio podmiot obowiązany) może odmówić udzielenia informacji z uwagi na ochronę tajemnic ustawowo chronionych. Jednakże jeśli odmawia, to ma tego dokonać w procesowej formie decyzji administracyjnej. Wobec tego bezczynność organu na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno - technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje bądź też, jeśli istnieją ku temu przesłanki, nie wydaje decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej.
Sąd I instancji stwierdził, iż skoro skarżący nie otrzymał żądanej informacji oraz w sprawie nie doszło do wydania decyzji o odmowie udostępnienia żądanych dokumentów, to [...]pozostaje w bezczynności, co do wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Wobec zajętego w sprawie stanowiska [...], iż Przedsiębiorstwo nie jest podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej, kwestia nieprecyzyjnego żądania strony wyrażonego we wniosku, nie ma na tym etapie postępowania większego znaczenia. Wymaga bowiem doprecyzowania przez wnioskodawcę żądania, po uprzednim uzyskaniu informacji, jakimi dokumentami (ściślej aktami administracyjnymi) pozostającymi w kręgu zainteresowania strony [...]dysponuje.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Przedsiębiorstwo [...]" S.A. z siedzibą w [...], zaskarżając go w całości zarzucono mu naruszenie prawa procesowego tj:
1) art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 149 § 1 P.p.s.a. poprzez rozpoznanie skargi uczestnika i wydanie wyroku, w sytuacji gdy ustawa o dostępie do informacji publicznej nie znajduje zastosowania do [...], przez co wyłączona jest również właściwość sądu administracyjnego i co winno skutkować odrzuceniem skargi, a co nie nastąpiło i miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do nieuzasadnionego wydania wyroku.
Ponadto zarzucono Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego tj:
1) art. 1 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 oraz art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, poprzez błędną wykładnię tych przepisów polegającą na niezasadnym przyjęciu, iż [...]należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, co skutkowało nieprawidłowym ich zastosowaniem prowadzącym do nieuzasadnionego przyjęcia, iż [...]pozostaje w bezczynności polegającej na nieudzielaniu uczestnikowi odpowiedzi na jego wniosek o udzielenie informacji publicznej z dnia19 kwietnia 2012 r. w formie określonej w art. 16 ustawy.
W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż zawarte w wyroku założenie, iż [...]jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, jest założeniem błędnym. Wprawdzie nie ulega wątpliwości, iż [...]jest spółką akcyjną, w której Skarb Państwa posiada 100% akcji, niemniej jednak warto podkreślić, iż spółka akcyjna wykonuje jedynie taką działalność, jaka została wskazana w jej statucie. Ze statutu [...]nie wynika natomiast, aby zakres działalności spółki obejmował wykonywanie zadań publicznych. Ponadto za realizację zadań związanych z prowadzoną przez spółkę działalnością gospodarczą odpowiedzialności nie ponosi ani Państwo, ani samorząd terytorialny, tylko Zarząd [...]. Usługi świadczone przez [...]mają wyłącznie wymiar biznesowy i są wykonywane odpłatnie, na podstawie umów, na rzecz kontrahentów.
Tego, że [...]jest podmiotem wykonującym zadania publiczne nie potwierdza również treść ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 885 ze zm.), która w sposób wyczerpujący wymienia jednostki sektora finansów publicznych powołane przez Skarb Państwa do wykonywania zadań publicznych. Wśród tych jednostek próżno doszukiwać się [...]. Spółka nie otrzymuje również dotacji ze Skarbu Państwa na prowadzoną przez siebie działalność. Przedsięwzięcia i inwestycje realizowane przez [...]są finansowe z zysków spółki, nie ze środków otrzymanych z budżetu państwa.
Ponadto, nawet przy założeniu, że ustawa znajduje zastosowanie do [...], Sąd wskazując, że [...]w odpowiedzi na wniosek uczestnika winien był albo udostępnić żądane informacje, albo wydać decyzję administracyjną odmawiającą udostępnienia informacji publicznej, nieprawidłowo zastosował art. 17 ust. 1 Ustawy. Art. 17 ust. 1 Ustawy stanowi, że do rozstrzygnięć podmiotów niebędących organami władzy publicznej o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio. Odpowiednio, w tym przypadku nie może oznaczać wprost. Spółka akcyjna, nawet jeśli jest zobowiązana do stosowania Ustawy, nie ma uprawnień, ani możliwości wydawania decyzji administracyjnych z wszystkimi obostrzeniami co do formy i treści takich decyzji przewidzianymi w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 267). W świetle ustawy z dnia 15 września 2000 r. kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 ze zm.), Zarząd spółki nie ma bowiem kompetencji do wydawania decyzji administracyjnych, gdyż nie przysługuje mu uprawnienie do władczego rozstrzygania o prawach i obowiązkach indywidualnych podmiotów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tych względów kontrola kasacyjna zaskarżonego wyroku sprowadzała się do oceny zasadności zarzutów stanowiących podstawy skargi kasacyjnej. W zasadzie wszystkie zarzuty formułowane pod adresem zaskarżonego wyroku zmierzają do zakwestionowania stanowiska Sądu I instancji, zgodnie z którym Przedsiębiorstwo [...] w [...]należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej.
Żaden z zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej nie jest trafny.
Już ze statutu Spółki wynika, ze powstała ona w celu innym niż prywatyzacja przedsiębiorstwa państwowego o szczególnym znaczeniu dla gospodarki państwa. Na stronie internetowej Spółki czytamy, że " jest ona krajowym liderem logistyki naftowej i strategiczną spółką gwarantująca bezpieczeństwo energetyczne Polski, a tym samym także Unii Europejskiej, w zakresie dostaw ropy. Oprócz sieci rurociągów przesyłających ropę przedsiębiorstwo posiada sieć rurociągów produktowych, wykorzystywanych do transportu paliw płynnych". Poza sporem jest również i to, że Skarb Państwa jest jedynym akcjonariuszem Spółki.
Zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 września 2001r. ( Dz. U. Nr. 112, poz. 1198 ze zm. z 2011r. ) obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Już tylko z racji że Skarb Państwa ma w skarżącej Spółce pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów, Spółka zobowiązana jest do udostępniania informacji publicznej będącej w jej posiadaniu.
Z tych też powodów nie doszło do naruszenia art. 58 § 1 pkt 1 Ppsa. Właściwość sądu administracyjnego w sprawach skarg na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej wynika z przepisu art. 3 § 2 pkt 8 w związku z art. 3 § 2 pkt 4 Ppsa. oraz art. 14 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Nie zasługuje też na uwzględnienie zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne przypisanie Spółce zadań publicznych, tj. błędną wykładnię art. 1 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 i art. 17 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Spółka jest przedsiębiorstwem energetycznym w rozumieniu ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 r., poz. 1059). Sąd I instancji dokonał trafnej wykładni i właściwie zastosował przepis art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Spółka wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej wykonuje zadania publiczne, których nie można utożsamiać z zadaniami władzy publicznej. Tych ostatnich niewątpliwie Spółka nie realizuje. Do tak rozumianych zadań publicznych należą zadania postawione przed przedsiębiorstwami energetycznymi w ustawie z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne. Eksploatacja rurociągów, transport ropy, chociaż wykonywane w ramach prowadzonej działalności gospodarczej pozostają w bezpośrednim związku z bezpieczeństwem energetycznym kraju ( o czym mowa jest też w statucie Spółki). Dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwa energetyczne, ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji RP, są zadaniami publicznymi. Tak rozumiane dysponowanie zasobami energetycznymi państwa jest wykonywaniem zadania publicznego (por. wyrok TK z dnia 25 lipca 2006 r., sygn. akt P 24/05, OTK-A 2006/7/87; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10; wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 102/13, niepublikowane, treść [w:] CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Wbrew twierdzeniom Spółki, żądane przez skarżącego informacje stanowią informację publiczną i – jak wynika ze sprawy – nie doszło do jej upublicznienia ani też informacja ta nie została wcześniej udzielona, zgodnie z wnioskiem. Trzeba bowiem zaznaczyć, że dysponent informacji publicznej jest zobowiązany do jej udostępnienia, gdy informacja publiczna nie została udostępniona i nie funkcjonuje w obiegu publicznym tak, by wnioskodawca mógł się z nią zapoznać, np. poprzez bezpośredni do niej wgląd, bądź sięgając do publikatora. Informacje ujęte we wniosku J.J. o ich udostępnienie posiadają walor informacji związanej z wykonywaniem zadania publicznego przez Spółkę. Dotyczą bezpośrednio sfery działalności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej na gruncie ustawy. Transport ropy następuje za pośrednictwem urządzeń infrastruktury technicznej, której lokalizacja i posadowienie dokonywane są w oparciu o kwalifikowane akty administracyjne pochodzące od organów władzy publicznej, co w świetle przepisów ustawy oznacza, że informacje te zawierają informację odnoszącą się do sfery realizacji zadań publicznych podmiotu zobowiązanego, tworzą więc, zgodnie z art. 1 ust. 1 ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej, informację o sprawach publicznych, a stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a/ tiret pierwsze tej ustawy, będąc rodzajem informacji o treści takich aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, podlegają udostępnieniu w trybie i na zasadach w niej określonych, co wypełnia dyspozycję art. 61 Konstytucji RP, który statuuje obywatelskie prawo do informacji publicznej.
W takiej zatem sytuacji obowiązkiem strony skarżącej kasacyjnie było udzielenie zainteresowanemu żądanych przez niego informacji, jeżeli są one w posiadaniu Spółki, bądź powiadomienie pismem, że takich informacji w ogóle nie posiada, bądź wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji, gdy podlegają one ochronie prawnej.
Zgodnie z art. 17 ustawy o dostępie do informacji publicznej do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio.
Odpowiednie stosowanie do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, niebędących organami władzy publicznej przepisu art. 16 ustawy oznacza, iż rozstrzygnięcia tych podmiotów niezależnie od tego czy przybiorą formę decyzji administracyjnej muszą odpowiadać wymogom proceduralnym przewidzianym w Kpa dla decyzji administracyjnych, z pominięciem tylko tych warunków, które odnoszą się do organów administracji publicznej. Innymi słowy także podmiot nie będący organem administracji publicznej z mocy art. 17 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej jest zobowiązany wydać decyzję, czy inne rozstrzygnięcie w zakresie odmowy udostępnienia informacji publicznej z zachowaniem zasad określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej i stosowanych odpowiednio przepisów Kpa, odnoszących się do decyzji administracyjnych. Nieudzielanie żądanej informacji i niewydanie decyzji o odmowie jej udostępnienia uzasadnia zarzut bezczynności, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 Ppsa oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło