IV SA/Wa 1115/14

WyrokWSA w Warszawie2014-09-05

Skład orzekający: Jakub Linkowski, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Wanda Zielińska-Baran

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja uchylająca inną decyzję administracyjną na podstawie art. 155 KPA może być uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa, jeśli uchylana decyzja była dotknięta wadą nieważności?
Ratio decidendi
Decyzja uchylająca inną decyzję administracyjną na podstawie art. 155 KPA, gdy uchylana decyzja była dotknięta wadą nieważności, jest wydana z rażącym naruszeniem prawa. W takiej sytuacji właściwym trybem do wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego jest tryb stwierdzenia nieważności (art. 156 KPA), a nie tryb uchylenia lub zmiany decyzji (art. 155 KPA). Uchylenie decyzji wadliwej w trybie art. 155 KPA jest niezgodne z prawem, ponieważ tryby te nie są konkurencyjne.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji wyznaczającej P. S. do wykonywania czynności w Inspekcji Weterynaryjnej. Powiatowy Lekarz Weterynarii uchylił tę decyzję w trybie art. 155 KPA, powołując się na opinię prawną wskazującą na brak wymaganej praktyki skarżącego. Następnie Wojewódzki Lekarz Weterynarii stwierdził nieważność obu decyzji (wyznaczającej i uchylającej) z uwagi na rażące naruszenie prawa. Główny Lekarz Weterynarii utrzymał w mocy decyzje stwierdzające nieważność. Skarżący P. S. zaskarżył decyzję Głównego Lekarza Weterynarii, zarzucając m.in. naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 KPA poprzez stwierdzenie nieważności decyzji uchylającej, która jego zdaniem nie była dotknięta wadą nieważności.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2014 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Głównego Lekarza Weterynarii z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Powiatowy Lekarz Weterynarii w [...] ostateczną decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. wyznaczył P. S. (dalej: "skarżącego"), na podstawie art 16 ust. 1 pkt 1 lit. d, f, j, 1 i ust. 2 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. z 2010 r. Nr 112, poz. 744, ze zm., dalej: "ustawa o inspekcji"), do wykonywania na terenie powiatu [...] od dnia 9 stycznia 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r. następujących czynności: 1) sprawowania nadzoru nad "ubojem zwierząt rzeźnych, w tym badania przedubojowego i poubojowego, oceny mięsa i nadzoru nad przestrzeganiem przepisów o ochronie zwierząt w trakcie uboju, 2) sprawowania nadzoru nad rozbiorem, przetwórstwem lub przechowywaniem mięsa i wystawianiem wymaganych świadectw zdrowia, 3) pobierania próbek do badań, 4) badania laboratoryjnego mięsa na obecność włośni. W dniu [...] stycznia 2012 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii w [...] wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie uchylenia ww. decyzji własnej z dnia [...] lutego 2011 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. uchylił w całości, za zgodą strony, na podstawie art. 155 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, własną decyzję z dnia [...] grudnia 2011 r. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że po uzyskaniu opinii prawnej, z której wynikało, że wyznaczony do badania może zostać lekarz weterynarii, który odbył 3 miesięczną praktykę w zakładzie prowadzącym działalność w zakresie uboju zwierząt rzeźnych już po uzyskaniu kwalifikacji zawodowych lekarza weterynarii, ustalił, że skarżący odbył ww. praktykę przed uzyskaniem kwalifikacji zawodowych lekarza weterynarii. W dniu [...] listopada 2013 r. Wojewódzki Lekarz Weterynarii z siedzibą w [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...]: 1) z dnia [...] stycznia 2012 r. uchylającej na podstawie art. 155 kpa decyzję z dnia [...] grudnia 2011 r., 2) z dnia [...] grudnia 2011 r. wyznaczającej skarżącego do wykonywania określonych w niej czynności. [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii z siedzibą w [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 157 kpa, stwierdził nieważność ostatecznej decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. wyznaczającej skarżącego do wykonywania określonych w niej czynności. Następnie decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii z siedzibą w [...], na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 157 kpa, stwierdził nieważność ostatecznej decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., którą na podstawie art. 155 k.p.a. uchylono decyzję z dnia [...] grudnia 2011 r. wyznaczającą P. S. do wykonywania określonych w niej czynności. W uzasadnieniu decyzji nieważnościowej organ nadzoru wyjaśnił, że Powiatowy Lekarz Weterynarii w [...] nie mógł uchylić w trybie art. 155 kpa, decyzji, w przypadku gdy decyzja była dotknięta wadą nieważności. Zdaniem organu, w takim przypadku decyzja wydana w trybie art. 155 kpa jest rażąco niezgodna z prawem. W sytuacji, gdy decyzja dotknięta jest kwalifikowaną wadą prawną do jej wyeliminowania z obrotu prawnego właściwy jest tryb stwierdzenia jej nieważności określony w art. 156 k.p.a. nie zaś tryb zmiany lub uchylenia decyzji określony w art. 155 k.p.a. P. S. w odwołaniu od powyższej decyzji organowi I instancji zarzucił naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 130 §1 kpa poprzez stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. jako decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, w sytuacji, gdy stwierdzenie to organ oparł na sprzecznym z treścią art. 130 § 1 kpa ustaleniu wykonalności decyzji [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii stwierdzającej nieważność decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. przed upływem terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji. Ponadto, zarzucił naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 oraz art. 8 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Główny Lekarz Weterynarii decyzją z dnia [...] marca 2014 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...] grudnia 2013 r. Następnie Główny Lekarz Weterynarii decyzją z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...] grudnia 2013 r. W uzasadnieniu wskazał, że choć [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii wydal decyzję z dnia [...] grudnia 2013 r. zanim decyzja z dnia [...] grudnia 2013 r. stała się ostateczna, a zatem zanim zaszły przesłanki do uznania, "że Powiatowy Lekarz Weterynarii w [...] nie mógł uchylić w trybie art 155 kpa, czyli w trybie właściwym do zmiany, uchylenia decyzji zgodnej z prawem, w przypadku gdy decyzja była dotknięta wadą nieważności", to obecnie z uwagi na wydanie decyzji przez Głównego Lekarza Weterynarii z dnia [...] marca 2014 r. [nr [...]] utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2013 r. uprawnione jest stwierdzenie, że zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., z uwagi na, wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa. Zasadne jest bowiem twierdzenie [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii, że w trybie art. 155 kpa, nie można uchylić decyzji, która zawiera wadę nieważności. Skarżący na powyższą decyzję Głównego Lekarza Weterynarii z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w której wniósł o stwierdzenie jej nieważności, a w przypadku nieuwzględnienie wniosku o stwierdzenie nieważności ww. decyzji, o jej uchylenie. Jednocześnie wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji tj. [...] Lekarza Weterynarii z dnia [...] grudnia 2013 r. w całości. Zaś w przypadku nieuwzględnienia wniosku o stwierdzenie nieważności ww. decyzji, wniósł o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 156 §1 pkt 2 kpa poprzez stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., wskutek przyjęcia, iż decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy stwierdzenie to organ oparł na rażąco sprzecznym z prawem ustaleniu, jakoby decyzja Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., była dotknięta wadą nieważności, w sytuacji, gdy decyzja ta nigdy nie została wyeliminowana z obrotu prawnego i jako takiej służy jej domniemanie legalności, brak jest ostatecznego i prawomocnego rozstrzygnięcia, które stwierdzałoby jej nieważność, a zatem zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto zaskarżonej decyzji zarzucił rażące naruszenie przepisów postępowania tj. art. 138 §1 pkt. 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy wadliwej, wydanej z rażącym naruszeniem prawa decyzji, w sytuacji, gdy obowiązkiem organu było wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o art. 138 §1 pkt 2 kpa tj. uchylenie decyzji [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...] grudnia 2013 r. w całości i umorzenie postępowania I instancji w całości. W uzasadnieniu skargi podkreślił, że nie należy mylić, ani utożsamiać "kontroli prawidłowości wydania decyzji przez organ I instancji" z "kontrolą zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu i instancji". W jego ocenie Główny Lekarz Weterynarii miał obowiązek kontroli prawidłowości wydania decyzji przez [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii. W tym świetle stwierdzić należy, że organ wydając zaskarżoną decyzję poważnie naruszył art. 107 §3 kpa, zachodzi bowiem brak spójności między rozstrzygnięciem a uzasadnieniem tego rozstrzygnięcia. Główny Lekarz Weterynarii przyznaje, że decyzja [...]Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii była wadliwa i jednocześnie utrzymuje ją w mocy. Następnie podniósł, że w odniesieniu do przedmiotowej sprawy decyzja Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. zostałaby wyeliminowana z obrotu prawnego dopiero z chwilą uprawomocnienia się decyzji [...] Lekarza Weterynarii z dnia [...] grudnia 2013 r., czyli z chwilą, kiedy bezskutecznie upłynąłby termin na wniesienie skargi na tę decyzję do sądu administracyjnego lub też z chwilą nie uwzględnienia przez sąd skargi wniesionej. Żadne z tych zdarzeń nie miało jednakże miejsca. Zdaniem skarżącego decyzja Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. wciąż pozostaje w obrocie prawym i przysługuje jej walor legalności. I nie zmienia tego fakt, iż Główny Lekarz Weterynarii w dniu [...] marca 2014 r. wydał decyzję ostateczną, w rozumieniu art. 16 kpa (znak [...]) stwierdzającą nieważność ww. decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii. Organ wydając zaskarżoną decyzję znów rażąco naruszył prawo, dokonując kolejnego przedwczesnego rozstrzygnięcia, nie uwzględniając prawa strony do wniesienia skargi na decyzję z dnia [...] marca 2014 r., znak [...]. Końcowo wskazał, iż wadliwości zaskarżonej decyzji w żaden sposób nie sanuje okoliczność podniesiona w uzasadnieniu decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., że: "Powiatowy Lekarz Weterynarii wystąpił do Kancelarii Adwokackiej (...) o wydanie opinii prawnej w sprawie kryteriów wyznaczenia do wykonywania czynności, o których mowa w art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej przez lekarzy weterynarii niebędących pracownikami inspekcji (..,), z treści której wynika, że wyznaczony może zostać do badania lekarz weterynarii, który odbył 3 miesięczną praktyką w zakładzie prowadzącym działalność w zakresie uboju zwierząt rzeźnych już po uzyskaniu kwalifikacji zawodowych lekarza weterynarii Zdaniem skarżącego opinia ta stanowi jedynie wyraz prywatnych poglądów bliżej niezidentyfikowanej osoby i nawet nie znajduje się w aktach przedmiotowej sprawy. Skarżący nie miał też możliwości zapoznania się z jej treścią. W odpowiedzi na skargę Główny Lekarz Weterynarii wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, iż w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekające w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej p.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że w granicach danej sprawy Sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze. Rozpoznając skargę w świetle wyżej wskazanych kryteriów należy uznać, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd stwierdza, że postępowanie w rozpoznawanej sprawie zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami prawa. Zebrany materiał dowodowy został oceniony w sposób prawidłowy, wyciągnięto z niego logiczne wnioski, które znalazły się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że postępowanie przed organami obu instancji było prowadzone w trybie nadzoru, dotyczyło bowiem stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] z dnia [...] stycznia 2012r., którą uchylono w trybie art. 155 k.p.a. decyzję z dnia [...] grudnia 2011 r., którą wyznaczono P. S. na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 1 lit. d, f, j, 1 i ust. 2 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz.U. z 2010 r. Nr 112, poz. 744, ze zm.) do wykonywania na terenie powiatu [...] od dnia 9 stycznia 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r. określonych czynności w tym m.in. sprawowania nadzoru nad ubojem zwierząt rzeźnych, w tym badania przedubojowego i poubojowego, oceny mięsa i nadzoru nad przestrzeganiem przepisów o ochronie zwierząt w trakcie uboju. Podkreślić należy, że wyznaczenie lekarza weterynarii P. S. do wykonywania ww. czynności odbyło się z rażącym naruszeniem prawa. Uwzględniając czynności, do których skarżący został wyznaczony oraz § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie zakresu czynności wykonywanych przez osoby niebędące pracownikami Inspekcji Weterynaryjnej oraz kwalifikacji tych osób (Dz. U. Nr 89, poz. 860, ze zm.) - Sąd stwierdza, że osoba wyznaczona do ww. czynności powinna mieć 3 miesięczną praktykę w zakładzie prowadzącym działalność w zakresie uboju zwierząt rzeźnych wyznaczonym przez wojewódzkiego lekarza weterynarii. Ponieważ skarżący uzyskał prawo wykonywania zawodu w dniu 15 grudnia 2011 r. to nie miał możliwości odbycia 3 miesięcznej praktyki przez dniem 9 stycznia 2012r. tj. przed początkową datą określoną w unieważnionej decyzji z dnia [...] grudnia 2011r. Z uwagi na powyższe, a także ze względu na fakt, że skarżący nie odbył 3 miesięcznej praktyki po uzyskaniem prawa wykonywania zawodu lekarza weterynarii, to, wyznaczenie skarżącego do wykonywania czynności weterynaryjnych przy uboju zwierząt nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. Skoro organ nadzoru stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., którą wyznaczono P. S. do wykonywania określonych czynności weterynaryjnych, to zasadnie również uznał, że uchylenie ww. decyzji na podstawie art. 155 k.p.a. dokonane zostało także z rażącym naruszeniem prawa. Należy podkreślić, że art. 155 k.p.a. jednoznacznie stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona czy też zmieniona przez właściwy organ który ją wydał, jeżeli tylko przepisy szczególne się temu nie sprzeciwiają, a przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Oznacza to, że uchylenie decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. następuje ze skutkiem prawnym ex nunc, a nie ex tunc, tak jak w przypadku stwierdzenia nieważności decyzji w trybie art. 156 § 1 k.p.a. Skoro decyzja dotknięta jest wadą nieważności, tak jak w niniejszej sprawie decyzja Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., którą wyznaczono P. S. na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 1 lit. d, f, j, 1 i ust. 2 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz.U. z 2010 r. Nr 112, poz. 744, ze zm.) do wykonywania na terenie powiatu [...] określonych czynności weterynaryjnych - to trybem właściwym do weliminowania jej z obrotu prawnego jest tryb nieważnościowy wskazany w art. 156 k.p.a. nie zaś tryb uchylenie lub zmiany decyzji określony w art. 155 k.p.a. Uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych w oparciu o art. 155 k.p.a. nie może dotyczyć wszystkich decyzji. Nie mogą w tym trybie być uchylane bądź zmieniane decyzje wadliwe, które powinny być weryfikowane w drodze innych postępowań nadzwyczajnych (art. 145, 156 k.p.a.), gdyż pomiędzy tymi postępowaniami nie ma konkurencyjności. Podkreślić należy, że odmienne są skutki uchylenia decyzji w trybie art. 155 k.p.a. i stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 k.p.a. Zdaniem Sądu zarzuty podnoszone przez skarżącego już na etapie postępowania odwoławczego, a następnie skargowego i kwestionujące poprawność samego uznania, że decyzja Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., którą wyznaczono P. S. do wykonywania na terenie powiatu [...] od dnia 9 stycznia 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r. określonych czynności weterynaryjnych - wydana była w warunkach rażącego naruszenia prawa - nie znajdują uzasadnienia. W Polsce kwestia minimalnego wymaganego doświadczenia zawodowego lekarza weterynarii została uregulowana w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie zakresu czynności wykonywanych przez osoby niebędące pracownikami Inspekcji Weterynaryjnej oraz kwalifikacji tych osób. Przepisy te zostały rażąco naruszone w decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. Z tego powodu, za zasadne należało uznać stanowisko organu, że decyzji takiej nie można było uchylić w oparciu o art. 155 k.p.a. lecz należało usunąć ją z obrotu prawnego na podstawie art. 156 k.p.a. W tych okolicznościach uchylenie decyzji zawierającej wadę kwalifikowaną , a nie stwierdzenie jej nieważności, uznać należało za rażące naruszenie art. 155 k.p.a. Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia zasad postępowania administracyjnego Sąd stwierdza, iż materiał dowodowy, zgodnie z art. 7 i 77 k.p.a., został zebrany i rozpatrzony wnikliwie, co znalazło wyraz w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji, spełniających wymogi art. 107 § 3 k.p.a. Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny sprawy, Sąd stwierdza, iż organ dokonał dokładnego wyjaśnienia całokształtu okoliczności sprawy i uzasadnił należycie swoje rozstrzygnięcie. Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270), należało oddalić skargę jako niezasadna.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło