VI SA/Wa 345/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant st. ref. Paulina Stylińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2014 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej M. Sp. z o.o. z siedzibą w L. kwotę 1617 (jeden tysiąc sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. Urząd Patentowy RP stwierdził wygaśnięcie z dniem [...] marca 2009 r. prawa ochronnego na znak towarowy słowny PULSMED R. [...] udzielonego na rzecz M. sp. z o.o. z siedzibą w L. (dalej: uprawniona, skarżąca) dla następujących usług z klasy 44: pomoc medyczna, usługi rehabilitacyjne i opieki pielęgniarskiej, doradztwo w zakresie zdrowia, bezpieczeństwa i higieny pracy, usługi w zakresie kontrolowania zdrowia pracowników, badania diagnostyczne, konsultacje i porady medyczne, usługi laboratoryjne, usługi szpitalne. Pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. P. Sp. z o.o. z siedzibą w L (wnioskodawca) wniosła o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego udzielonego na znak towarowy słowny PULSMED o nr R. [...] wskazując, iż nie był on używany w Polsce przez okres pięciu lat od daty rejestracji. Podniosła, iż zgłoszony przez nią znak PULSMED o nr Z. [...] dla usług klasy 44 nie może uzyskać ochrony, gdyż Urząd Patentowy wskazuje jako przeszkodę istnienie ważnego prawa na sporny znak PULSMED o nr R. [...]. Wskazała na art. 20 Konstytucji RP oraz art. 6 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej jako na źródła interesu prawnego. Pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. uprawniona spółka ustosunkowała się do wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy PULSMED. Podniosła, iż udzielone, a następnie przedłużone prawo ochronne udzielone na ten znak miało na celu oznaczanie nim usług medycznych z wykorzystaniem komórek macierzystych przy leczeniu schorzeń narządów ruchu, wykonywanych w nowo wybudowanym obiekcie – klinice M., jednak z ważnych powodów tj. prowadzenia inwestycji wymagającej wysokich nakładów finansowych, używanie spornego znaku było ograniczone. Wskazała też, że przed dniem [...] kwietnia 2013 r. wznowiła używanie spornego znaku, co zgodnie z art. 170 p.w.p. winno skutkować oddaleniem wniosku o stwierdzenie jego wygaśnięcia. Zakwestionowała interes prawny wnioskodawczyni z uwagi na prowadzenie działalności na nie konkurencyjnym wobec niej polu działalności gospodarczej. Na rozprawie przed UP w dniu [...] sierpnia 2013 r. wnioskodawczyni ograniczyła wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia spornego znaku – cofając ten wniosek w odniesieniu do usług kosmetycznych. Podtrzymała równocześnie żądanie w odniesieniu do pozostałych usług, dla których znak był objęty ochroną w klasie 44. Sprecyzowała, iż żąda stwierdzenia wygaśnięcia znaku z dniem [...] marca 2009 r. Podkreśliła brak dowodów rzeczywistego używania spornego znaku towarowego. Uprawniona na rozprawie wskazała, iż opóźnienie używania spornego znaku wynikało m.in. z braku stosownego pozwolenia Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej na oddalenie do użytku obiektu, w którym miały być wykonywane usługi opatrywane spornym znakiem. Wskazała równocześnie, iż w [...] kwartale 2013 r. znak ten umieszczono na drzwiach oddziału, co potwierdzają złożone do akt kopie zdjęć. Podniosła, że sporny znak był używany przed dniem złożenia wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia. Podkreśliła, iż w jej ocenie wnioskodawczyni nie legitymuje się interesem prawnym w przedmiotowej sprawie. Urząd Patentowy w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r. stwierdził, iż w myśl orzecznictwa sądów administracyjnych źródłem interesu prawnego mogą być normy kreujące prawo do prowadzenia działalności gospodarczej w sytuacji, w której cudzy znak towarowy przeszkadza wnioskodawcy w prowadzeniu działalności gospodarczej. Wskazał, iż taka sytuacja występuje w niniejszej sprawie, skoro sporny znak stanowi dla wnioskodawczyni przeszkodę do uzyskania prawa ochronnego na zgłoszony słowno-graficzny znak PULSMED nr Z. [...], który także przeznaczony jest do oznaczania usług w klasie 44. Wskazał, iż w świetle art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. zdarzeniem prawnym, z którym ustawa wiąże skutek wygaśnięcia prawa jest nieużywanie znaku towarowego w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat, który to termin liczy się po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego. Z art. 169 ust. 6 p.w.p. wynika, że na uprawnionym spoczywa obowiązek wykazania używania znaku bądź istnienia ważnych powodów usprawiedliwiających jego nieużywanie. Urząd Patentowy dokonał oceny złożonych do akt sprawy zdjęć obiektu oznaczanego spornym znakiem, uznając, iż są one niewystarczające dla wykazania rzeczywistego charakteru używania znaku towarowego PULSMED o nr R. [...]. Brak jest bowiem danych o faktycznej eksploatacji znaku, a zdjęcia nie są opatrzone datą. Dokument Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej organ uznał natomiast za nie mający znaczenia w sprawie, zwłaszcza, że został zgłoszony na okoliczność "opóźnień" stosowania spornego znaku, której to przesłanki p.w.p. nie przewiduje. Uprawniona zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zarzuciła naruszenie przepisów ustawy poprzez przyjęcie, że prawo ochronne na znak towarowy PULSMED nr R. [...] dla usług z klasy 44 tj.: pomoc medyczna, usługi rehabilitacyjne i opieki pielęgniarskiej, doradztwa w zakresie zdrowia, bezpieczeństwa i higieny pracy, usługi w zakresie kontrolowania zdrowia pracowników, badania diagnostyczne, konsultacje i porady medyczne, usługi laboratoryjne, usługi szpitalne, wygasło z dniem [...] marca 2009 r., w sytuacji gdy prawo to zgodnie z art. 170 ustawy Prawo własności przemysłowej z dnia 30.06.2000 r. powinno być utrzymane w nocy, a także zgodnie z art. 169 nieużywanie znaku w okresie przejściowym było spowodowane ważnymi względami - budową wyodrębnionego oddziału - pierwszego w Polsce oddziału szpitalnego medycyny regeneracyjnej z zastosowaniem komórek macierzystych w leczeniu schorzeń narządu ruchu. Nadto zarzuciła naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie. W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Urzędu Patentowego z dnia [...] sierpnia 2013 r. i przyznanie zwrotu kosztów postępowania. Uprawniona spółka podniosła, iż jej świadomym działaniem, zmierzającym do oznaczania usług w zakresie medycyny regeneracyjnej z zastosowaniem komórek macierzystych w leczeniu schorzeń narządu ruchu, było przedłużenie ochrony spornego znaku towarowego PULSMED na kolejny okres ochrony: [...].03.2010 – [...].03.2020. Wskazała na nowatorski charakter wdrażanej metody, specyfikę mającej być prowadzoną działalności oraz okoliczności związane z budową Oddziału [...] z zastosowaniem komórek macierzystych. Odbiór inwestycji nastąpił pod koniec 2012 r., wkrótce opracowano ulotkę propagującą wdrażaną metodę leczenia i informującą o otwarciu Oddziału [...]. Zdaniem skarżącej, ulotka spełnia wymogi co najmniej art. 154 p.w.p., który stanowi, iż używanie znaku towarowego polega w szczególności także na oferowaniu lub świadczeniu usług pod tym znakiem. Skarżąca podkreśliła, iż w świetle art. 170 p.w.p. wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia znaku nie może być uwzględniony, jeżeli przed jego złożeniem rozpoczęło się lub zostało wznowione rzeczywiste używanie znaku. Opracowanie i wyposażenie w [...] kwartale 2013 r. nowopowstałego Oddziału [...] z zastosowaniem komórek macierzystych w leczeniu schorzeń narządów, w ulotki opisane wcześniej spełnia - zdaniem skarżącej – wymogi przepisu art. 170 p.w.p. Skarżąca wskazała także, iż w aktach znajduje się także wydruk z Internetu, w którym zamieszczono treść ulotki i zdjęcia z Oddziału [...] o nazwie [...] - [...] p. budynek M. Sp. z o.o. w L. Skarżąca podniosła, iż ważnym powodem nieużywania znaku w rozumieniu art. 169 p.w.p. była przeprowadzona inwestycja wymagająca zgromadzenia wysokich funduszy i kilkuletniej realizacji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, iż jego obowiązkiem było dokonanie oceny faktu rzeczywistego używania znaku, z którego to obowiązku się wywiązał, czego skutkiem było stwierdzenie wygaśnięcia prawa na sporny znak, zgodnie z przepisem art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, gdyż organ nie przeprowadził dostatecznego postępowania administracyjnego w zakresie negatywnej przesłanki stwierdzenia wygaśnięcia znaku towarowego, zawartej w przepisie art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. in fine. Przepis ten stanowi, iż przeszkodą stwierdzenia wygaśnięcia ochrony na znak towarowy jest okoliczność istnienia ważnych przeszkód jego nieużywania. Jest rzeczą oczywistą, że tego rodzaju przesłanki winny być wykazane przez podmiot uprawniony do znaku. W realiach rozpatrywanej sprawy upoważniona do znaku spółka M. konsekwentnie już od pierwszego pisma złożonego w sprawie, tj. odpowiedzi na wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia znaku towarowego PULSMED o nr R. [...] (pismo z dnia [...] czerwca 2013 r.) podnosiła okoliczności związane z charakterem działalności, w ramach której miały być udzielane usługi medyczne opatrywane spornym znakiem. Mianowicie wskazywała, iż warunkiem wykonywania usług medycznych z wykorzystaniem komórek macierzystych przy leczeniu schorzeń narządów ruchu było oddanie do użytku nowego obiektu – kliniki M., a w szczególności Oddziału [...] z zastosowaniem komórek macierzystych. Na rozprawie przed Urzędem Patentowym w dniu [...] sierpnia 2013 r. wskazała natomiast jako istotną przeszkodę w rozpoczęciu świadczenia przedmiotowych usług - stanowisko Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej. Podała także, iż na drzwiach oddziału umieszczono sporny znak w [...] kwartale 2013 r.. Sąd doszedł do przekonania, że Urząd Patentowy nie zadośćuczynił obowiązkowi zbadania sprawy pod kątem istnienia ważnych przyczyn nieużywania znaku objętego ochroną w kontekście powyższych twierdzeń uprawnionej, podnoszonych w toku postępowania administracyjnego i popartych składanymi przez nią dokumentami. Organ winien był odnieść się do tych twierdzeń merytorycznie, zaś w przypadku wątpliwości zażądać od strony dodatkowych oświadczeń bądź - w razie potrzeby - dowodów np. w zakresie daty oznaczenia Oddziału [...] spornym oznaczeniem [...]. Zaznaczenia wymaga, iż fotografia wejścia do Oddziału osadzona została przez stronę w kontekście sytuacyjnym poprzez podanie przez stronę przybliżonych dat faktów mających znaczenie dla sprawy. Strona mogła być w sposób uzasadniony przeświadczona, iż dla organu wystarczającym jest podanie daty dokonania odbioru inwestycji (koniec 2012 r.) jako wskazującej również i datę jej oznakowania przy pomocy spornego znaku - co miało miejsce przed złożeniem wniosku o stwierdzenie jego wygaśnięcia. Strona wskazywała również na przepis art. 170 p.w.p jako na kolejną przesłankę negatywną stwierdzenia wygaśnięcia spornego znaku. Należy podzielić stawiany w tym zakresie zarzut, choć wymaga podkreślenia, że stoi on niejako w sprzeczności z zarzutem nieuwzględnienia okoliczności, które winny być uznane za usprawiedliwiające fakt nieużywania znaku (przesłanki z art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p.). Trudno mówić o "wznowieniu" lub "rozpoczęciu" używania znaku przed złożeniem wniosku o stwierdzenie jego wygaśnięcia, przy równoczesnym wykazywaniu okoliczności usprawiedliwiających jego nieużywanie. Niemniej jednak, skoro Urząd zaniechał zbadania również i tej przesłanki nie odzwierciedlając w żadnym stopniu swojego stanowiska w powyższej kwestii w decyzji administracyjnej - to należało stwierdzić, że również ten zarzut jest zasadny. W ponownym rozpoznaniu sprawy nie może zabraknąć rzetelnej analizy podnoszonych przez uprawnioną spółkę kwestii związanych z charakterem mającej być prowadzoną działalności w kontekście przesłanki usprawiedliwionych przeszkód nieużywania znaku, o których mowa w art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. (in fine). W tym znaczeniu należy przeprowadzić analizę dotychczas złożonych przez stronę (lub jej pełnomocnika) oświadczeń, a w razie potrzeby rozważyć uzupełnienie postępowania dowodowego. Dowody składane przez stronę winny być także rozpatrzone pod kątem przesłanki z art. 170 p.w.p. – ewentualnego wznowienia (czy też rozpoczęcia) używania znaku przed datą złożenia wniosku o stwierdzenie jego wygaśnięcia, o ile argumentacja w tym zakresie nie straci swojej aktualności wobec uwzględnienia zarzutów z art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. Sąd doszedł zatem do wniosku o wydaniu decyzji z naruszeniem przepisów proceduralnych – art. 7, 77, 80, a także 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Z uwagi na powyższe, w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, przy czym o jej niewykonywaniu orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach postępowania orzekł na zasadach art. 200 p.p.s.a.