V SA/Wa 572/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Protokolant sekretarz sądowy - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2014 r. sprawy ze skargi M.P. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia; oddala skargę Dyrektor Izby Celnej w W. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] stwierdził, że zażalenie z dnia 1 października 2013 r. na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. nr [...] z dnia [...] września 2013 r. wniesione zostało przez M.P. z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu własnego rozstrzygnięcia organ II instancji podniósł m.in. że Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W., decyzją nr [...] z dnia [...] września 2013 r. określił M.P. zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym w wysokości [...] zł z tytułu produkcji tytoniu do palenia w okresie rozliczeniowym sierpień 2010 r. Przedmiotowa decyzja została skutecznie doręczona Podatnikowi w dniu 13 września 2013 r. Następnie, postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2013 r. nadał powyższej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Przedmiotowe postanowienie zostało doręczone stronie w dniu 13 września 2013 .r Na powyższe postanowienie, Podatnik (reprezentowany przez pełnomocnika) złożył zażalenie nadane w Urzędzie Pocztowym w dniu 1 października 2013 r. Następnie, pismem z dnia 28 października 2013 r., nadanym w Urzędzie Pocztowym w dniu 29 października 2013 r., Strona złożyła do Dyrektora Izby Celnej w W. wniosek o przywrócenie terminu złożenia zażalenia dopełniając przy tym ponownie czynności, dla której był określony termin. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. nie znalazł podstaw do uwzględnienia zażalenia stosownie do treści art. 226 w zw. z art. 239 ustawy Ordynacja podatkowa. Zażalenie uznał za bezzasadne także organ odwoławczy przypominając, że postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] września 2013 r. został skutecznie doręczone Podatnikowi w dniu 13 września 2013 r. Zatem termin do wniesienia zażalenia na to postanowienie upłynął z dniem 20 września 2013 r. natomiast zażalenie na nie zostało nadane w Urzędzie Pocztowym w dniu 1 października 2013 r. Następnie, pismem z dnia 28 października 2013 r., nadanym w Urzędzie Pocztowym w dniu 29 października 2013 r., Strona (reprezentowana przez pełnomocnika) złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na powyższe postanowienie. W ocenie organu odwoławczego z powyższego wynika, że ww. zażalenie zostało wniesione po upływie ustawowego terminu zakreślonego dla dokonania tego środka prawnego. Organ II instancji odwołał się także do poglądów wyrażonych przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 sierpnia 2013 r., sygn. akt IFSK 1052/12 oraz stwierdził, że w przedmiotowej sprawie spełniły się przesłanki przewidziane w art. 228 §1 pkt 2 w zw. z art. 239 Ordynacji podatkowej, który stanowi, iż organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia. Podkreślił nadto, że stwierdzenie uchybienia terminu nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Każde nawet nieznaczne przekroczenie terminu zobowiązuje organ odwoławczy do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] grudnia 2013 r. zaskarżył M.P. zarzucając mu: 1. naruszenie art. 228 §1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa polegające na wydaniu postanowienia stwierdzającego, że zażalenie z dnia 1 października 2013 r. na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. nr [...] z dnia [...] września 2013 r. wniesione zostało z uchybieniami terminu w sytuacji gdy, podatnik zapoznał się z treścią postanowienia w dniu 28 września 2013 r., a następnie zaskarżył je w dniu 1 października 2013 r. wobec czego zachował siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia; 2. naruszenie dyspozycji art. 162 §1 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez nie uznanie w sytuacji przyjęcia, iż środek zaskarżania został wniesiony z uchybieniem terminu, skuteczności wniosku M.P. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia mimo, iż podatnik uprawdopodobnił, że uchybienie nastąpiło bez jego winy; 3. naruszenie dyspozycji art. 149 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez uznanie, iż pozostawienie w dniu 13 września 2013 r. przesyłki adresowanej do M.P. u ochrony budynku, w którym siedzibę ma firma podatnika, stanowi skuteczną formę doręczenia stronie pisma urzędowego w sytuacji gdy: a. osoby te nie były upoważnione do odbioru korespondencji kierowanej do M.P.; b. nie umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej, na drzwiach mieszkania adresata, ani w innym widocznym miejscu informacji o pozostawaniu przesyłki u ochrony obiektu; c. podpis na dowodzie odbioru przedmiotowej przesyłki nie pochodzi od syna podatnika M.P., który odebrał w/w postanowienie od ochrony dopiero w dniu 28 września 2013 r. i w tym samym dniu przekazał pismo pocztą elektroniczną M.P., a zatem termin do wniesienia środka zaskarżania od postanowienia z dnia 6 września 2013 r. winien rozpocząć swój bieg od dnia 28 września 2013 r. 4. naruszenie dyspozycji art. 180 §1 ustawy Ordynacja podatkowa polegające na zaniechaniu przeprowadzenia i pominięciu istotnych dla wyjaśnienia sprawy dowodów w postaci: a. przesłuchania w charakterze świadków osób wskazanych przez podatnika tj. M.P. i A.B. posiadających wiedzę co do okoliczności i daty doręczenia M.P. postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] września 2013 r. i zweryfikowania twierdzeń oskarżonego; b. przesłuchania w charakterze świadków pracowników ochrony budynku ul. [...] w W. celem ustalenia okoliczności doręczenia im postanowienia z dnia [...] września 2013 r. oraz przekazania postanowienia M.P.; c. dokumentacji medycznej podatnika potwierdzającej rzeczywiste powody jego okresowej nieobecności w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej i braku możliwości odbierania pod tym adresem korespondencji; d. weryfikacji autentyczności podpisów na dowodach odbioru korespondencji kierowanej do M.P., co jest kwestionowane przez podatnika i jego syna. 5. Naruszenia dyspozycji art. 123 §1 w zw. z art. 200 §1 i art. 138 §1 i w zw. z art. 149 ustawy Ordynacja podatkowa polegające na: a. uniemożliwieniu stronie czynnego udziału w postępowaniu poprzez zaniechanie ustalenia rzeczywistego miejsca pobytu M.P. oraz kierowanie korespondencji do podatnika na adres [...] mimo posiadania przez organ podatkowy informacji, iż adres ten nie jest aktualny, a podatnik nie przebywa w miejscu prowadzenia działalności, a nadto poprzez wadliwe doręczanie tej korespondencji; b. wyznaczenie podatnikowi siedmiodniowego terminu na zapoznanie się z aktami i wypowiedzenie w sprawie oraz przesłanie postanowienia z dnia [...] czerwca 2013 r. w tej kwestii na adres [...] w sposób wadliwy, a także mimo posiadania przez organ podatkowy informacji, iż adres te nie jest aktualny, a podatnik nie przebywa w miejscu prowadzenia działalności; c. zaniechanie przez organ podatkowy wystąpienia do Sądu z wnioskiem o wyznaczenie kuratora dla osoby nieobecnej mimo posiadania informacji, iż M.P. nie przebywa w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej tj. pod adresem [...]. Podnosząc powyższe zarzuty Skarżący wniósł o: 1. uchylenie zaskarżonego postanowienia; 2. obciążenie Dyrektora Izby Celnej w W. kosztami postępowania oraz kosztami zastępstwa prawnego, a nadto: 3. zaliczenia na poczet materiału dowodowego dokumentów w postaci: a. oświadczenia M.P. z dnia 28 stycznia 2014 r.; b. oświadczenia A.B. z dnia 28 stycznia 2014 r. na okoliczność potwierdzenia, iż M.P. odebrał i mógł zapoznać się z treścią postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] września 2013 r. w dniu 28 września 2013 r., istnienia w budynku przy ul [...] w W. praktyki polegającej na przekazywaniu korespondencji urzędowej kierowanej do lokatorów ochronie budynku, a przez to wadliwość doręczeń w świetle przepisów procedury podatkowej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenia i podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Sąd zauważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Okoliczność, iż zażalenie Skarżącego na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] września 2013 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu jawi się jako bezsporne. Potwierdzeniem takiego stanu rzeczy jest pismo Skarżącego z dnia 28 października 2013 r., w którym zawarł on wniosek o przywrócenie terminu do jego złożenia oraz postępowanie w którym tenże wniosek został rozpoznany, a mianowicie postępowanie zakończone wydaniem postanowienia z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...]. W związku z powyższym Sąd przypomina, że wypadku ustalenia, że termin do wniesienia zażalenia nie został dochowany, organ odwoławczy stwierdza to w formie postanowienia. Postanowienie wydane w trybie art. 228 §1 pkt 2 w związku z art. 239 Ordynacji podatkowej jest konsekwencją stwierdzenia braku zachowania terminu określonego w art. 236 §2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. W myśl art. 162 §1 Ordynacji podatkowej w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W rozpatrywanej sprawie pełnomocnik Skarżącego wystąpił z takim wnioskiem, a Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem, o którym mowa wniosek ten rozpoznał. Wskazać należy, że w przypadku złożenia zażalenia obowiązkiem organu odwoławczego jest w pierwszej kolejności zbadanie tego środka pod kątem jego dopuszczalności i terminowego wniesienia oraz spełnienia warunków określonych w art. 222 Ordynacji podatkowej. Następnie, w razie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia organ powinien wydać postanowienie, o którym mowa w art. 228 §1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, w dalszej zaś kolejności, w razie złożenia przez stronę wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia winien rozpoznać wniosek zgodnie z art. 162 i art. 163 §2 Ordynacji podatkowej. Na podkreślenie zasługuje to, że treść art. 228 §1 pkt 2 Ordynacji podatkowej została sformułowana w sposób kategoryczny i bezwarunkowy ("organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania"), a zatem stwierdzenie niedotrzymania terminu do złożenia odwołania (zażalenia) nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Uchybienie terminowi do wniesienia środka odwoławczego jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania (zażalenia), lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Konsekwencją stwierdzenia przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia zażalenia jest pozostawienie go bez rozpatrzenia. Jeżeli wcześniej organ odmówił przywrócenia terminu do wniesienia tego środka, postanowienie wskazujące na niedotrzymanie terminu zaskarżenia kończy postepowanie zażaleniowe. Orzeczeniem kończącym postępowania zażaleniowe nie jest natomiast postanowienie o odmowie przywrócenia terminu, gdyż postanowienie to kończy jedynie postępowanie wpadkowe w tym przedmiocie. Gdyby odmawiając restytucji terminu organ nie wydał postanowienia stwierdzającego wniesienia zażalenia po upływie ustawowego terminu, postępowanie zażaleniowe pozostawałoby niezakończone. Ponieważ wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego I w W. z dnia [...] września 2013 r. nie został załatwiony po myśli Skarżącego, dlatego też postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] grudnia 2013 r. stwierdzające, iż zażalenie na w/w postanowienie z dnia [...] września 2013 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu jest jak najbardziej zasadne. Pamiętać poza tym trzeba, że tylko przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na nie skutkowałoby koniecznością merytorycznego rozpoznania zażalenia. Niezależnie od powyższego, Sąd podnosi, iż okoliczności podnoszone w skardze mogły i powinny być przywoływane przez Skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] września 2013 r. Mając powyższe na uwadze Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.