I SA/Kr 927/14
WyrokWSA w Krakowie2014-09-09
Skład orzekający: WSA Piotr Głowacki, WSA Grażyna Firek, WSA Agnieszka Jakimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu części nadpłaty podatku od nieruchomości wraz z oprocentowaniem, powołując się na powagę rzeczy osądzonej, podczas gdy strona skarżąca domaga się rekompensaty za opóźnienie w zwrocie tego oprocentowania?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej nieprawidłowo odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu części nadpłaty podatku od nieruchomości wraz z oprocentowaniem, opierając się na zarzucie powagi rzeczy osądzonej. Sąd uznał, że wniosek strony skarżącej dotyczył rekompensaty za opóźnienie w wypłacie należnego oprocentowania, co stanowi odrębne roszczenie od wcześniej rozstrzygniętej kwestii wysokości nadpłaty i oprocentowania. Brak merytorycznego rozpatrzenia tego nowego roszczenia stanowi naruszenie przepisów prawa.Stan faktyczny
Spółka A. S.A. złożyła wniosek o zwrot części nadpłaty podatku od nieruchomości za 1995 r. wraz z oprocentowaniem. Organy administracji (Prezydent Miasta K. i Samorządowe Kolegium Odwoławcze) odmówiły wszczęcia postępowania, uznając, że sprawa została już prawomocnie rozstrzygnięta. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, wskazując, że jej wniosek dotyczy rekompensaty za opóźnienie w wypłacie oprocentowania, a nie samej wysokości nadpłaty czy oprocentowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt I SA/Kr 927/14 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 września 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Piotr Głowacki (spr.), Sędziowie: WSA Grażyna Firek, WSA Agnieszka Jakimowicz, Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2014 r., sprawy ze skargi A. S.A. w D., na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 18 marca 2014 r. Nr [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu części nadpłaty podatku od nieruchomości za 1995 r., , I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie, organu I instancji,, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz, strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 357 zł (trzysta pięćdziesiąt, siedem złotych)., , ,
Postanowieniem z dnia 20 stycznia 2014 r. znak: [...] Prezydent Miasta K. odmówił wszczęcia postępowania z wniosku A. S.A. w sprawie zwrotu niezwróconej dotąd części nadpłaty podatku od nieruchomości za 1995 rok wraz z jej oprocentowaniem. W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji podał, że odmówił wszczęcia postępowania w tej sprawie, gdyż kwestia zwrotu nadpłaty podatku od nieruchomości za rok 1995 oraz jej oprocentowania została już rozstrzygnięta decyzją ostateczną i prawomocną - tj. decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego dnia 7 lipca 2000 r., w której stwierdzono nadpłatę w wysokości 11 415 071,94 zł. Następnie 30 czerwca 2010 r. Kolegium wydało decyzję w przedmiocie zwrotu oprocentowania. Rozstrzygnięcie to było przedmiotem postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie, który prawomocnym wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2011 r. oddalił skargę (sygn.akt I SA/Kr 320/11). Zdaniem organu I instancji podjęcie rozstrzygnięcia, jakiego domaga się podatnik w złożonym wniosku stanowiłoby naruszenie zasady trwałości decyzji administracyjnej.
Zażalenie na postanowienie złożyła A. S.A., zarzucając naruszenie art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy uzasadnienie sprowadza się do argumentów merytorycznych (a nie formalnych). Zdaniem spółki złożony wniosek powinien zostać uwzględniony w całości. W rozpatrywanym przypadku nie nastąpiły przesłanki określone w art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania. Organ I instancji koncentruje się na wyjaśnieniu, dlaczego - w jego ocenie - spółka nie powinna być uprawniona do zwrotu całości nadpłaty wraz z oprocentowaniem. Okoliczności tego rodzaju wykraczają poza kontrolę formalną wniosku i powinny być przedmiotem postępowania merytorycznego. Spółka podkreśliła, że w złożonym wniosku z dnia 20 grudnia 2013r. o zwrot niezwróconej dotąd części nadpłaty wraz z jej oprocentowaniem chodzi o inne roszczenie, niż we wniosku z dnia 25 sierpnia 2000 r. Obecnie żądanie wynika z faktu opóźnienia po stronie Prezydenta Miasta K. przy zwrocie całości wspomnianego oprocentowania naliczonego za okres od dnia 19 grudnia 1996 r. do dnia 14 lipca 2000 r. Zwrot oprocentowania nastąpił dopiero w dniach 17 lutego 2008 r. i 30 lipca 2010 r. Zatem w ocenie spółki sprawą rozstrzygniętą we wskazanej przez organ I instancji decyzji ostatecznej była jedynie wysokość oprocentowania, które Prezydent Miasta miał wypłacić spółce w dniu 14 lipca 2000 r., a nie za dalszy okres. Sprawą dotąd nierozstrzyganą jest kwestia konsekwencji naruszenia terminu zwrotu oprocentowania po tym terminie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 18 marca 2014r. nr [...], utrzymało w mocy postanowienie organu podatkowego l instancji.
W uzasadnieniu wskazano, że odmowa wszczęcia postępowania w tej sprawie, wynika z faktu, iż kwestia zwrotu nadpłaty podatku od nieruchomości za rok 1995 oraz jej oprocentowania została już rozstrzygnięta decyzją ostateczną i prawomocną. Decyzją z dnia 7 lipca 2000 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nadpłatę w wysokości 11 415 071,94 zł z tytułu podatku od nieruchomości za 1995 r. Następnie w dniu 30 czerwca 2010 r. Kolegium wydało decyzję Nr [...] o zwrocie oprocentowania nadpłaty z tytułu podatku od nieruchomości za 1995 r. w kwocie 18 363 504,35 zł. Rozstrzygnięcie to zostało zaskarżone przez Prokuratora Prokuratury Okręgowej w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, prawomocnym wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2011 r., sygn. akt I SA/Kr 320/11 oddalił skargę na w/w. decyzję Kolegium. Jak wynika z wniosku spółki z dnia 20 grudnia 2013 r. oraz decyzji organów podatkowych znajdujących się w aktach sprawy Prezydent Miasta K.postanowieniem z dnia 14 lipca 2000 r. nr [...]zaliczył kwotę 11 415 071,94 zł z tytułu podatku od nieruchomości na zaległości z 1999 roku (określoną w decyzji jako zwrot oprocentowania nadpłaty). Spółka nie wniosła zażalenia na powyższe postanowienie i nie zażądała zaliczenia kwoty oprocentowania na poczet zaległości, lecz w dniu 25 sierpnia 2000 r. złożyła odrębny wniosek o zwrot oprocentowania nadpłaty. Następnie postanowieniem z dnia 17 lutego 2008 r. [...] Prezydent Miasta K. zaliczył kwotę 4 450 999,40 zł na poczet bieżących zobowiązań podatkowych (określoną jako zwrot oprocentowania nadpłaty). Dalej Kolegium decyzją z dnia 30 czerwca 2010 r. po rozpatrzeniu odwołania Spółki uchyliło decyzję organu I instancji w przedmiocie zwrotu oprocentowania i orzekło o zwrocie oprocentowania nadpłaty z tytułu podatku od nieruchomości za 1995 r. należnej spółce w kwocie 18 363 504,35 zł. W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2005 r. (wydany w sprawie rozstrzygniętej przez Kolegium) wskazało, że w świetle obowiązujących regulacji od momentu powstania nadpłaty podatku do czasu zaliczenia jej z urzędu na poczet zaległości podatkowych podatnika istnieje obowiązek naliczania przez organy podatkowe odsetek od tej nadpłaty. Dalej w uzasadnieniu decyzji Kolegium stwierdziło, że z uwagi na fakt, że nadpłata w pełnej kwocie 11 415 071,94 została zaliczona postanowieniem z dnia 7 lipca 2000r. na poczet zaległości, Kolegium przyjęło, że oprocentowanie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 1995 rok przysługuje od dnia 19 grudnia 1996 r. do dnia 14 lipca 2000r. Kolegium w sposób jednoznaczny wskazało, że oprocentowanie z tytułu nadpłaty w podatku od nieruchomości zostało naliczone za okres 1304 dni. W świetle powyższego decyzją z dnia 30 czerwca 2010r. Kolegium rozstrzygnęło w sposób kompleksowy kwestię zwrotu oprocentowania nadpłaty z tytułu podatku od nieruchomości za 1995r. Kolegium - rozstrzygając kwestię wysokości oprocentowania i okresu, za jaki należy się oprocentowanie - przyjęło, że w dniu 14 lipca 2000r. nadpłata została zarachowana w całości, skoro do tego dnia zasądziło oprocentowanie. Żądanie spółki w istocie dąży do zakwestionowania rozstrzygnięcia Kolegium w kwestii oprocentowania. Z twierdzeń spółki wynika bowiem, że w dniu 14 lipca 2000 r. nadpłata nie została zarachowana w całości, a oprocentowanie od części nadpłaty należy się również za okres od dnia 15 lipca 2000 r. aż do momentu zwrotu całej nadpłaty wraz z należnym oprocentowaniem (co w ocenie Spółki jeszcze nie nastąpiło). Mając na uwadze, że ostateczną decyzją z dnia 30 czerwca 2010 r. Kolegium orzekło o zwrocie oprocentowania z tytułu nadpłaty w podatku od nieruchomości za 1996 r., przesądzając, iż należy się ono za okres 1304 dni (tj. od dnia 19 grudnia 1996 r. do dnia 14 lipca 2000 r.) w kwocie 18 363 504,35 zł, podzielić należy pogląd organu I instancji, iż rozstrzygnięcie to ma charakter kompleksowy (określa bowiem wszystkie elementy prawne zwrotu nadpłaty i jej oprocentowania), a tym samym należy odmówić wszczęcia postępowania.
Na powyższe postanowienie A. S.A. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając naruszenie:
- art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, poprzez odmowne rozstrzygnięcie sprawy merytorycznie, podczas gdy odmowa wszczęcia postępowania w formie postanowienia powinna opierać się wyłącznie na wynikach badania zagadnień o charakterze formalnym oraz przyjęcie, że w sprawie występuje powaga rzeczy osądzonej, pomimo, iż żądanie wyrażone we wniosku spółki z dnia 20 grudnia 2013 r. nie zostało wcześniej merytorycznie rozstrzygnięte - nie zostało też uprzednio zgłoszone, a niniejsza sprawa oparta jest na innej podstawie faktycznej i prawnej;
- art. 217 § 2 w związku z art. 219 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do zarzutów zawartych w zażaleniu spółki, w szczególności w zakresie braku tożsamości niniejszej sprawy ze sprawą rozstrzygniętą uprzednio;
- art. 78 § 1 oraz art. 78 § 4 w związku z art. 78 § 3 pkt 3 lit. b oraz art. 77 § 1 pkt 6 lit.a Ordynacji podatkowej poprzez brak zwrotu niezwróconej dotąd części nadpłaty wraz z oprocentowaniem oraz
- art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 2 Konstytucji RP poprzez uchylenie się od rekompensaty z tytułu bezprawnego opóźnienia zwrotu spółce nadpłaty wraz z oprocentowaniem o 10 lat.
Strona skarżąca wniosła o uchylenie postanowień obu instancji oraz zasądzenie kosztów.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał w całości dotychczas zajmowane w sprawie stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisami proceduralnymi. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Zaskarżone postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, a także poprzedzające je postanowienie organu I instancji podlega uchyleniu z powodu naruszenia art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, gdyż organy te nieprawidłowo uznały, że wnioskująca spółka domaga się wydania rozstrzygnięcia, w przedmiocie którego organy administracyjne już ostatecznie orzekły, a zatem w ich ocenie brak było przedmiotu postępowania podlegającego rozstrzygnięciu.
Przedstawiony pogląd organów jest wadliwy, gdyż w ocenie sądu organy nie dokonały prawidłowego ustalenia przedmiotu wniosku strony skarżącej z dnia 20 grudnia 2013r. (k. 33 akt adm.) Z wniosku tego wynika tymczasem, że dotyczył on de facto żądania rekompensaty pieniężnej w związku ze znacznym opóźnieniem wypłaty spółce oprocentowania od stwierdzonej nadpłaty w podatku od nieruchomości za 1995r. Decyzją ostateczną SKO z dnia 7.07.2000r. stwierdzono taką nadpłatę w kwocie 11.415.071,94 zł, wobec czego spółka zwróciła się wnioskiem z dnia 25.08.2000r. o zwrot oprocentowania od tych środków za okres od 20.12.1996r. do 14.07.2000r., kiedy to Prezydent Miasta K. postanowieniem z dnia 14.07.2000r. zaliczył w/w kwotę nadpłaty na poczet zaległości spółki w podatku za 1999r. (nastąpił zwrot nadpłaty w drodze kompensacji). Skarżąca otrzymała zaś wyżej opisane oprocentowanie (za okres od 20.12.21996r. do 14.07.2000r. – razem kwota 18.363.504,35 zł) w częściach i to po upływie znacznego okresu czasu tj. najpierw w dniu 17.02.2008r. – postanowienie Prezydenta Miasta K. o zarachowaniu części oprocentowania tj. kwoty 4.450.999,40 zł na poczet bieżących zobowiązań podatkowych, a następnie resztę tj. 13.912.504,95 zł w dniu 30 lipca 2010r. – postanowienie Prezydenta Miasta K. o zarachowaniu pozostałej części oprocentowania na poczet bieżących zobowiązań podatkowych. Opóźniony zwrot oprocentowania wynikał z faktu, że organy kwestionowały jego wysokość i w związku z tym dopiero w 2008r. zwrócono cześć środków, a resztę dopiero po wydaniu przez SKO w Krakowie decyzji z dnia 30.06.2010r. o zwrocie oprocentowania nadpłaty.
Jak zatem widać z powyższego opisu przedmiotem wniosku strony skarżącej nie była kwestia wcześniej rozstrzygana przez organy tj. samo żądanie stwierdzenia wysokości nadpłaty w podatku od nieruchomości za 1995r. i ustalenia wysokości oprocentowania z tytułu opóźnienia w zwrocie nadpłaty, które to opóźnienie trwało od 20.12.1996r. do 14.07.2000r., lecz zwłoka związana z niewypłacaniem należnego spółce oprocentowania od tejże nadpłaty, która trwała aż do 17.02.2008r. co do kwoty 4.450.999,40 zł oraz do 30 lipca 2010r. co do kwoty 13.912.504,95 zł. Zatem nie odnosząc się do tej kwestii organy bezzasadnie uchyliły się od merytorycznego rozpatrzenia wniosku, odmawiając wszczęcia postępowania w oparciu o tzw. powagę rzeczy osądzonej, kiedy to - jak wyżej wskazano, nie było tożsamości przedmiotu obecnej sprawy wszczętej wnioskiem z poprzednimi ostatecznymi rozstrzygnięciami organów. Opóźnienie zaś w zwrocie oprocentowania jak wskazuje spółka miało taki dla niej skutek, iż zaległości spółki z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2000-2010r. były oprocentowane i wcześniejsza bezzwłoczna kompensata tych zaległości z należnym spółce zwrotem oprocentowania nadpłaty pozwoliłaby zaległości te zmniejszyć.
Wobec powyższego organy powinny ponownie rozpatrzyć wniosek strony skarżącej z dnia 20 grudnia 2013r. (k. 33) w oparciu o wyżej przedstawione uwagi i ocenić czy żądanie spółki jest zasadne w kontekście przepisów odnoszących się do zwrotu nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem (w szczególności art. 76 i n. Ordynacji podatkowej).
Mając to na uwadze sąd, orzekł w oparciu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy o p.p.s.a. , o kosztach rozstrzygając w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 2 tejże.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło