II OZ 892/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 10 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Gd 19/14 odmawiające J. B. przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z [...] listopada 2013 r. w sprawie z skargi M. C., J. B., E. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie nieważności decyzji w sprawie usunięcia drzewa postanawia oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 20 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 19/14 odmówił J. B. przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z [...] listopada 2013 r. w sprawie z skargi M. C., J. B., E. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie nieważności decyzji w sprawie usunięcia drzewa. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że ocena okoliczności sprawy oraz złożonego przez skarżącego wniosku wskazuje, że nie zostały spełnione wskazywane w art. 86 § 1 p.p.s.a. ustawowe warunki przywrócenia terminu do uzupełnienia braków skargi. Sąd podał, że skarżący jako przyczynę uchybienia terminu wskazał działania jego ojca, który odebrał adresowaną na skarżącego przesyłkę i nie przekazał jej synowi. Przy czym, ojciec cierpi na zaburzenia pamięci, jest osobą w podeszłym wieku, ciężko chorą. Sąd stwierdził, że argumentacja wnioskodawcy nie zasługuje na uwzględnienie. Zwrócił uwagę na postępowanie wnioskodawcy, który mając świadomość choroby ojca i powoływanych zaburzeń jego pamięci, mimo wszystko akceptował stan, w którym to właśnie ojciec odbiera sądowe przesyłki kierowane na jego nazwisko. Podkreślił w tym miejscu, że wpis został opłacony następnego dnia po odebraniu przedmiotowej przesyłki osobiście przez jednego ze skarżących, natomiast braki skargi nie zostały uzupełnione w terminie. Sąd wskazał, że nie ma podstaw do kwestionowania stanu zdrowia E.B., jednak argumentacja zawarta we wniosku o przywrócenie terminu jest niewiarygodna. Z jednej strony bowiem wpis od skargi został uiszczony w terminie, a zatem o wezwaniu do jego uiszczenia E. B. musiał bądź to poinformować pozostałych skarżących, którzy ten wpis uiścili, bądź też osobiście wpis ten uiścił w kasie sądu. Natomiast braki formalne skargi nie zostały uzupełnione, choć oba wezwania zostały doręczone w jednej przesyłce pocztowej, a ich odbiór potwierdził E. B. Sąd stwierdził też, że przedłożone zaświadczenie lekarskie jest z maja 2014 r. zaś termin do uzupełnienia braków formalnych upłynął 5 lutego 2014 r., zatem nie obrazuje ono stanu zdrowia E. B. w dacie uchybienia terminowi. Podał, że okoliczność ta jednak nie miała wpływu na wynik sprawy, gdyż nie przesądza o braku winy wnioskodawczyni w uchybieniu terminowi. W zażaleniu na powyższe postanowienie J. B. wskazał, że skarżący w sprawie wykazali, iż to E.B. odebrał z sądu pismo wzywające jego syna – J. B. do uzupełnienia braków formalnych skargi, jednak tego pisma synowi nie przekazał. W tej sytuacji brak jest winy skarżącego w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Skarżący wskazał ponadto, iż w sprawie wykazano, że E.B. jest ciężko chory i ma ogromne kłopoty z pamięcią i dlatego zapomniał zarówno o uzupełnieniu skargi we własnym imieniu, jak również nie przekazał wezwań swoim dzieciom, czyli pozostałym skarżącym. J. B. stwierdził też, że nieoddanie przesyłki adresatowi przez domownika może być podstawą wniosku o przywrócenie terminu, gdyż za jego zaniedbanie nie sposób przypisać winy adresatowi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu (art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Powszechnie przyjmuje się - jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego - obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z 14 stycznia 1972 r., II CRN 448/71, OSPiKA 1972, z. 7-8, poz. 144). Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. post. Sądu Najwyższego z dnia z dnia 6 października 1998 r., II CKN 8/98). Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 1998 r., sygn. akt IV SA 1153/96, brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe. Sąd pierwszej instancji trafnie ocenił, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, gdyż okoliczności podane we wniosku o przywrócenie terminu nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie było niezawinione. Wskazać trzeba, że J. B. zarzucić należy brak dbałości w zakresie prowadzenia własnych spraw, osobiście przez siebie inicjowanych, poprzez pozostawienie ich biegu w gestii osoby, co do której jest jej wiadomo, że stan jej zdrowia może utrudnić prawidłową komunikację z sądem i tok postępowania. W orzecznictwie sądowym niejednokrotnie podkreślono, że fakt, że dorosły domownik, który dokonał odbioru korespondencji i nie przekazał jej do rąk adresata we właściwym czasie, nawet nie podając rzeczywistej daty odbioru, nie wyłącza winy skarżącego. Z akt sprawy wynika natomiast, że w istocie wszystkie przesyłki sądowe kierowane do skarżących odbierał E.B. Wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi wraz z wezwaniami do uiszczenia wpisu sądowego również odebrał ten skarżący we własnym imieniu oraz jako dorosły domownik w odniesieniu do J. B. i M. C. W zaistniałej sytuacji natomiast J.B., będąc świadomym wskazywanego złego stanu zdrowia ojca mógł np. złożyć zastrzeżenie w odpowiedniej jednostce Urzędu Pocztowego co do dokonywania doręczeń ,,do rąk własnych" adresata. Ponadto przy uwzględnieniu szczególnej staranności w prowadzeniu własnych spraw mógł był dopytywać się ojca odnośnie przychodzącej korespondencji. We wniosku o przywrócenie terminu skarżący jednak nie wykazał, aby podejmował wyżej wymienione czy podobne działania, które mogłyby stanowić okoliczności wyłączające jego winę w niedochowaniu terminu do uzupełnienia wszystkich braków formalnych wniesionej skargi. Dodatkowo wskazać należy, że argumentacja wniosku pozostawia wątpliwości co do jej zgodności ze stanem rzeczywistym z tego powodu, że wpis został opłacony następnego dnia po odebraniu przedmiotowej przesyłki osobiście przez jednego ze skarżących. Biorąc zaś pod uwagę wskazywany przez skarżącego stan zdrowia E.B. trudno przypuszczać, że on to właśnie dokonał w/w czynności. Uznać zatem należy, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu i zachowania należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej a Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że wskazane we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie uzasadniają przywrócenia terminu. Należy wskazać, że nieuwagi lub zaniedbania strony nie można kwalifikować jako braku winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu (por. post. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2004 r., sygn. akt FZ 93/04, H. Knysiak - Molczyk Uchybienie i przywrócenie terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Sądowy 2006/7-8/122). W tym stanie rzeczy należy uznać, że w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka ustanowiona w art. 86 § 1 p.p.s.a., warunkująca przywrócenie uchybionego terminu, a zatem postanowienie Sądu pierwszej instancji odpowiada prawu. Z powyższych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny postanowił oddalić zażalenie.