III SA/Gd 1015/13
WyrokWSA w Gdańsku2014-02-20
Skład orzekający: Jacek Hyla, Alina Dominiak, Jolanta Sudoł
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracownik, który jest kierownikiem serwisu samochodowego i posiada wykształcenie mechanika samochodowego, spełnia wymóg posiadania co najmniej trzyletniego stażu pracy w zawodzie mechanika samochodowego, aby pracodawca mógł otrzymać dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika?Ratio decidendi
Sąd uznał, że praktyka na stanowisku kierownika serwisu mechanicznego jest co najmniej równoważna z praktyką mechanika pojazdów samochodowych, jeśli kierownik ten jest mechanikiem z wykształcenia i nadzoruje pracę innych mechaników, podejmując merytoryczne decyzje dotyczące napraw. W związku z tym, organy administracji nieprawidłowo oceniły przedłożone dokumenty, naruszając przepisy prawa materialnego dotyczące dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika.Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. wystąpiła o dofinansowanie kosztów kształcenia dwóch młodocianych pracowników. Organy administracji odmówiły przyznania dofinansowania, uznając, że osoba prowadząca przygotowanie zawodowe, L. K., nie udokumentowała wymaganego trzyletniego stażu pracy w zawodzie mechanika samochodowego. Spółka skarżąca argumentowała, że L. K., jako kierownik serwisu, posiadał odpowiednie kwalifikacje i doświadczenie, a jego praca była równoważna z pracą mechanika. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je decyzje Wójta Gminy, zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2014 r. spraw ze skarg "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. na decyzje Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia 28 października 2013 r. nr [...]i nr [...] w przedmiocie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika 1) uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje Wójta Gminy z dnia 10 grudnia 2012 r. nr [...] oraz nr [...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. 400 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzjami z dnia 28 października 2013 r., nr [...] i nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G., po rozpoznaniu odwołań A. Spółki z o.o. w G. od decyzji Wójta Gminy S. z dnia 10 grudnia 2012 r. nr [...] oraz nr [...] w sprawie odmowy przyznania dofinansowania kosztów nauki zawodu młodocianych pracowników T. L. i S. Z., działając na podstawie art. 70b ust. 1 pkt 1 i 2 i ust. 7 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, § 10 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., zakwestionowane decyzje utrzymało w mocy - jako zgodne z prawem.
Z akt spraw wynikają następujące istotne okoliczności faktyczne.
Wnioskami, które wpłynęły do organu w dniu 9 grudnia 2011 r. A. Sp. z o.o. w G. wystąpiła o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika T. L. w zawodzie mechanika samochodowego oraz młodocianego pracownika S. Z. w zawodzie mechanika samochodowego.
Osobą prowadzącą przygotowanie zawodowe uczniów u pracodawcy był L. K.
Do wniosków dołączone zostały: umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego z dnia 27 września 2008 r., zaświadczenia o ukończeniu rzemieślniczej nauki zawodu przez T. L. i S. Z., a także świadectwo ukończenia w 1996 r. Technikum Samochodowego przez L. K., zaświadczenie o ukończeniu przez niego kursu pedagogicznego dla instruktorów praktycznej nauki zawodu, umowę o pracę z 2003 r. o zatrudnieniu L. K. w firmie A. Kulej na stanowisku kierownika serwisu oraz kartę tego stanowiska, precyzującą wykonywane przez niego funkcje i obowiązki. Wnioskodawca wezwany do uzupełnienia braków formalnych wniosków w zakresie udokumentowania stażu pracy L. K. w zawodzie mechanika samochodowego ponownie przedłożył umowę o pracę zawartą z L. K., potwierdzenie udziału pracownika w szkoleniu [...] - Certyfikat Jakości Pojazdu OKAZJE Lwa oraz certyfikat ukończenia szkolenia w zakresie oceny pojazdów używanych wg. standardów systemu [...] Znak Jakości PLUS.
W oparciu o tak ustalony stan faktyczny, organ pierwszej instancji wydał zakwestionowane decyzje z dnia 10 grudnia 2012 r., w których Wójt Gminy S. odmówił przyznania dofinansowania.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że przedstawione dokumenty w żaden sposób nie potwierdzają posiadania przez L. K. trzyletniego stażu pracy w zawodzie mechanika pojazdów samochodowych.
Od tych decyzji strona wniosła odwołania, zarzucając organowi pierwszej instancji przede wszystkim błędną wykładnię art. 70b ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oświaty, poprzez uznanie, że praktyka na stanowisku kierownika serwisu mechanicznego nie jest co najmniej równoważna z praktyką mechanika pojazdów samochodowych, nieprzesłuchanie w charakterze świadka L. K. oraz błędne ustalenia co do braku kwalifikacji pedagogicznych. W ocenie strony, L. K. posiada wymagany w cytowanym w treści uzasadnienia decyzji § 10 rozporządzenia staż w zawodzie, w związku z faktycznie wykonywanymi w firmie A. obowiązkami. Podkreślono m.in., że kierował on pracą pracowników działu serwisu i pełnił nadzór nad sposobem i jakością świadczonych usług. W karcie stanowiska pracy podano zaś głównie czynności o charakterze kierowniczym.
W związku z wniesionymi odwołaniami Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. ponownie w dniu 16 września 2013 r. wezwało m.in. stronę do przedłożenia dokumentów potwierdzających trzyletni staż L. K. na stanowisku mechanika pojazdów samochodowych.
W odpowiedzi strona nadesłała pismo datowane na dzień 1 października 2013 r. w którym wskazano, że L. K. jako kierownik serwisu faktycznie dokonywał również napraw samochodów, brał udział w szkoleniach właściwych dla mechaników samochodowych, a do jego zadań należało podejmowanie decyzji odnośnie sposobu usuwania poszczególnych awarii oraz wydawania poleceń mechanikom. Pełnienie tych obowiązków byłoby niemożliwe bez znajomości specyfiki pracy mechanika.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. nie uwzględniło odwołań strony i zaskarżonymi decyzji z dnia 28 października 2013 r. nr [...] i nr [...] potwierdziło zasadność odmowy przyznania dofinansowania z uwagi na nieudokumentowanie posiadania przez osobę prowadzącą szkolenie wymaganego stażu pracy w zawodzie mechanika samochodowego.
W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 70b ust. 1 ustawy o systemie oświaty pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia jeżeli: pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, określone w odrębnych przepisach, młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin zgodnie z odrębnymi przepisami.
Dokumenty potwierdzające kwalifikacje, stosownie do treści art. 70 ust. 7 ustawy, powinny zostać dołączone do wniosku o dofinanownie.
Z § 10 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia wynika, że zajęcia praktyczne realizowane u pracodawców i w indywidualnych gospodarstwach rolnych mogą także prowadzić pracodawcy lub wyznaczeni przez nich pracownicy albo osoby prowadzące indywidualne gospodarstwa rolne, dla których praca dydaktyczna i wychowawcza z uczniami lub młodocianymi nie stanowi podstawowego zajęcia lub jest wykonywana w tygodniowym wymiarze godzin niższym niż przewidziany dla nauczycieli, w ramach obowiązujących ich tygodniowego czasu pracy. Stosownie do ust. 5 instruktorzy praktycznej nauki zawodu, o których mowa w ust. 2 pkt 2, nie mający tytułu mistrza w zawodzie, powinni posiadać ukończony kurs pedagogiczny, świadectwo ukończenia technikum, technikum uzupełniającego lub szkoły równorzędnej albo świadectwo ukończenia szkoły policealnej lub dyplom ukończenia szkoły pomaturalnej lub policealnej lub tytuł zawodowy w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie pokrewnym do zawodu, którego będą nauczać, oraz co najmniej trzyletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać.
W ocenie Kolegium, załączone do akt sprawy dokumenty świadczą, że L. K. ukończył technikum samochodowe i kurs pedagogiczny. Nie potwierdzają jednak rzeczywistego wykonywania przez niego zawodu mechanika samochodowego. Organ podkreślił, że brzmienie art. 70b ust. 7 ustawy wymaga, aby wszystkie okoliczności faktyczne znalazły swoje potwierdzenie w dokumentacji, a nie tylko w wyjaśnieniach pracodawcy czy zeznaniach świadków. Odnośnie braku kwalifikacji pedagogicznych organ odwoławczy potwierdził odbycie kursu pedagogicznego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A. Sp. z o.o. w G. wniosła o uchylenie powyższych decyzji, podnosząc zarzut naruszenia art. 70b ust. 7 ustawy o systemie oświaty, poprzez błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu, że przepis ten wyklucza stosowanie innych środków dowodowych niż dokumenty w celu wykazania posiadania przez pracownika odpowiednich kwalifikacji do prowadzenia szkolenia uczniów, błędne ustalenia faktyczne, poprzez uznanie, że wykonywana przez L. K. praca nie obejmowała swoim zakresem czynności charakterystycznych dla mechanika samochodowego. Strona skarżąca potrzymała stanowisko, że L. K. spełnia wymóg posiadania trzy letniego stażu w zawodzie mechanika, gdyż m.in. podejmował decyzje odnośnie sposobów usuwania poszczególnych awarii czy uczestniczył bezpośrednio w przeprowadzeniu naprawy pojazdu. Posiada on wyższe kwalifikacje niż zwykły mechanik. Organ wydał zaś rozstrzygnięcie na podstawie błędnie ustalonego stanu faktycznego, zaniechując przeprowadzenia wnioskowanego dowodu.
W odpowiedzi na wniesione przez stronę skargi, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. wniosło o ich oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W ocenie organu, przedłożone dokumenty nie potwierdzają wykonywania pracy na stanowisku mechanika samochodowego. Ponadto podkreślono, że wykonywanie pracy w zawodzie mechanika samochodowego, a nadzór nad pracownikami wykonującymi taki zawód, nie są tożsame.
Na rozprawie w dniu 20 lutego 2014 r. Sąd na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zarządził - połączenie do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia spraw o sygnaturach akt: III SA/Gd 1015/13 i III SA/Gd 1016/13 oraz rozpoznanie ich pod sygnaturą III SA/Gd 1015/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie są dwie decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 28 października 2013 r., które utrzymały w mocy decyzje Wójta Gminy S. z dnia 10 grudnia 2012 r. odmawiające przyznania dofinansowania kosztów nauki zawodu młodocianych pracowników T. L. oraz S. Z..
Skargi są zasadne i podlegają uwzględnieniu.
Zaskarżone decyzje zapadły na podstawie art. 70b ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r., nr 256, poz. 2572 ze zm.), dalej jako - "ustawa".
Zgodnie z art. 70b ust. 1, pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę, w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli:
1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, określone w odrębnych przepisach.
2) oraz młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z odrębnymi przepisami.
W myśl ust. 6 i 7 cytowanego przepisu, dofinansowanie przyznaje wójt (burmistrz, prezydent miasta) właściwy ze względu na miejsce zamieszkania młodocianego pracownika, w drodze decyzji, po stwierdzeniu spełnienia warunków określonych w ust. 1.
Dofinansowanie jest przyznawane na wniosek pracodawcy złożony w terminie 3 miesięcy od ukończenia przez młodocianego pracownika nauki zawodu lub przyuczenia do wykonywania określonej pracy. Do wniosku należy dołączyć kopie:
1) dokumentów potwierdzających spełnienie warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1;
2) umowy o pracę z młodocianym pracownikiem w celu przygotowania zawodowego;
3) dyplomu, świadectwa lub zaświadczenia potwierdzającego spełnienie warunku określonego w ust. 1 pkt 2.
Zasady i warunki odbywania przygotowania zawodowego młodocianych zostały uregulowane w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz. U. z 1996 r., nr 60, poz. 278 z ze zm.).
Zgodnie z § 2 wskazanego rozporządzenia przygotowanie zawodowe młodocianych może prowadzić: pracodawca, osoba prowadząca zakład pracy w imieniu pracodawcy, lub osoba zatrudniona u pracodawcy - pod warunkiem posiadania kwalifikacji wymaganych od instruktorów praktycznej nauki zawodu, określonych w przepisach dotyczących praktycznej nauki zawodu.
W rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. z 2010 r., nr 244, poz. 1626), dalej jako "rozporządzenie", zostały określone warunki i tryb organizowania praktycznej nauki zawodu oraz kwalifikacje wymagane od osób prowadzących praktyczną naukę zawodu i przysługujące im uprawnienia.
Zgodnie z § 10 ust. 1 rozporządzenia, zajęcia praktyczne prowadzą nauczyciele. Jednakże kolejne dyspozycje tego paragrafu statuują zasadę, że zajęcia praktyczne realizowane u pracodawców i w indywidualnych gospodarstwach rolnych mogą także prowadzić:
1) pracownicy, dla których praca dydaktyczna i wychowawcza z uczniami lub młodocianymi stanowi podstawowe zajęcie i jest wykonywana w tygodniowym wymiarze godzin przewidzianym dla nauczycieli (ust. 2 pkt 1);
2) pracodawcy lub wyznaczeni przez nich pracownicy albo osoby prowadzące indywidualne gospodarstwa rolne, dla których praca dydaktyczna i wychowawcza z uczniami lub młodocianymi nie stanowi podstawowego zajęcia lub jest wykonywana w tygodniowym wymiarze godzin niższym niż przewidziany dla nauczycieli, w ramach obowiązującego ich tygodniowego czasu pracy (ust. 2 pkt 2);
Osoby prowadzące zajęcia praktyczne zwane są "instruktorami praktycznej nauki zawodu".
Instruktorzy praktycznej nauki zawodu, o których mowa w ust. 2 pkt 1, powinni posiadać kwalifikacje wymagane od nauczycieli, określone w odrębnych przepisach.
Zgodnie z ust. 2 pkt 4 cytowanego przepisu, instruktorzy praktycznej nauki zawodu, o których mowa w ust. 2 pkt 2, powinni posiadać co najmniej tytuł mistrza w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie wchodzącym w zakres zawodu, którego będą nauczać, i przygotowanie pedagogiczne wymagane od nauczycieli lub ukończony kurs pedagogiczny, którego program został zatwierdzony przez kuratora oświaty i obejmował łącznie co najmniej 70 godzin zajęć z psychologii, pedagogiki i metodyki oraz 10 godzin praktyki metodycznej, albo ukończony przed dniem 6 stycznia 1993 r. kurs pedagogiczny uprawniający do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu.
Zgodnie z ust. 2 pkt 5 wskazanego przepisu, instruktorzy praktycznej nauki zawodu, o których mowa w ust. 2 pkt 2, niemający tytułu mistrza w zawodzie, powinni posiadać przygotowanie pedagogiczne lub ukończony kurs pedagogiczny, o których mowa w ust. 4, oraz:
1) świadectwo ukończenia technikum, technikum uzupełniającego lub szkoły równorzędnej albo świadectwo ukończenia szkoły policealnej lub dyplom ukończenia szkoły pomaturalnej lub policealnej i tytuł zawodowy w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie pokrewnym do zawodu, którego będą nauczać, oraz co najmniej trzyletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać, lub
2) świadectwo ukończenia liceum zawodowego i tytuł robotnika wykwalifikowanego lub równorzędny w zawodzie, którego będą nauczać, oraz co najmniej czteroletni staż pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu tytułu zawodowego, lub
3) świadectwo ukończenia liceum ogólnokształcącego, liceum technicznego, liceum profilowanego, uzupełniającego liceum ogólnokształcącego, technikum i technikum uzupełniającego, kształcących w innym zawodzie niż ten, którego będą nauczać, lub średniego studium zawodowego i tytuł robotnika wykwalifikowanego lub równorzędny w zawodzie, którego będą nauczać, oraz co najmniej sześcioletni staż pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu tytułu zawodowego, lub
4) dyplom ukończenia studiów wyższych na kierunku (specjalności) odpowiednim dla zawodu, którego będą nauczać, oraz co najmniej trzyletni staż pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu dyplomu lub dyplom ukończenia studiów wyższych na innym kierunku (specjalności) oraz co najmniej sześcioletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać.
Okoliczności faktyczne niniejszej sprawy zasadniczo pozostawały poza sporem.
Przyczynę wydania odmownych decyzji stanowiło nie posiadanie przez instruktora nauki praktycznej zawodu L. K. wymaganego w tym zakresie stażu pracy.
Jak wynika z akt sprawy wraz z wnioskami o dofinansowanie kosztów nauki zawodu młodocianych pracowników zostały przedłożone przez skarżącą spółkę dokumenty. Dokumenty te wymagały dokonania przez organy oceny - czy świetle przywołanych powyżej unormowań - pozwalają na przyznanie wnioskowanych świadczeń.
Jak już wskazano zgodnie z regulacją zawartą w art. 70b ust. 7 punkt 1-3 ustawy, do wniosku należy dołączyć kopie: po pierwsze - dokumentów potwierdzających spełnienie warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, po drugie - umowy o pracę z młodocianym pracownikiem w celu przygotowania zawodowego, po trzecie - dyplomu, świadectwa lub zaświadczenia potwierdzającego spełnienie warunku określonego w ust. 1 pkt 2.
Nie może budzić wątpliwości, że tylko w drugim i trzecim przypadku ustawodawca określił jakiego rodzaju dokumenty mają zostać załączone do wniosku. Takie też dokumenty zostały złożone przez stronę (tj. umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego zawarte z młodocianymi pracownikami oraz zaświadczenia [...] Izby Rzemieślniczej o uzyskaniu przez nich świadectw czeladniczych). Spełnienie przez wnioskodawcę wymogów w tym zakresie nie było przez organy kwestionowane.
Natomiast w odniesieniu do pierwszego warunku (dotyczącego posiadania kwalifikacji wymaganych do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych), ustawodawca posłużył się pojęciem - dokumentów. Nie precyzując jednak jakiego rodzaju mają to być dokumenty. Uprawnione jest zatem stwierdzenie, że mogą to być zarówno dokumenty urzędowe, jak i prywatne. Zgodnie zaś z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Strona w celu wykazania spełnienia warunku posiadania kwalifikacji załączyła m.in. umowę o pracę z dnia 9 maja 2003 r. L. K. zatrudnionego jako kierownika serwisu i kartę jego stanowiska pracy, którą otrzymał w dniu 12 maja 2003 r.
Przystępując do dalszych rozważań, należy podnieść, że zdaniem Sądu, ocena przedłożonych dokumentów, powinna być dokonana przez organy nie tylko poprzez pryzmat literalnego brzmienia przepisu ustawy - art. 70b ust. 1 ustawy, ale przede wszystkim powinna uwzględniać jego wykładnię celowością.
Niewątpliwie, dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika zostało ukształtowane przez ustawodawcę jako swoisty ekwiwalent za rezultat procesu kształcenia młodocianego w postaci zdobycia stosownych kwalifikacji zawodowych, a staranność działania pracodawcy ma tu charakter wynikowy. W niniejszej sprawie uzyskanie świadectw czeladniczych i tym samym zdobycie wymaganych kwalifikacji zawodowych przez młodocianych pracowników pozostawało poza sporem.
Przepis ten ma na celu, umożliwienie młodym ludziom praktycznej nauki zawodu. Zapewnienie zaś młodym ludziom zdobywającym wykształcenie zawodowe możliwości praktycznej nauki zawodu stanowi realizację konstytucyjnego prawa do nauki wyrażonego w art. 70 ust. 1 Konstytucji RP.
Celem więc unormowania zawartego w art. 70b ust. 1 ustawy, jest nie tylko zachęcanie pracodawców do prowadzenia praktycznej nauki zawodu (przygotowania zawodowego młodocianych), poprzez przyznanie tym pracodawcom dofinansowania kosztów kształcenia młodocianych i tym samym zwiększenie możliwości kształcenia dla młodocianych, ale przede wszystkim umożliwienie uczestniczenia młodocianych w przygotowaniu zawodowym na odpowiednim poziomie, który mogą zapewnić osoby prowadzące posiadające wymagane kwalifikacje. Oczywistym jest również, że pracodawca powinien zawierać z młodocianym umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, tylko wtedy gdy jest w stanie zagwarantować, że przygotowanie do zawodu będzie prowadzone przez osoby posiadające wymagane kwalifikacje.
Zatem podstawowym celem całego systemu jest zapewnienie młodocianym pracownikom takich warunków, które pozwalają im na zgłębienie praktyki danego zawodu pod okiem doświadczonego, spełniającego określone warunki instruktora. Ustawodawca powołał do życia "instruktora praktycznej nauki zawodu", aby zapewnić prawidłowy tok szkolenia młodocianego pracownika i prawidłowy sposób kształtowania zawodowego przyszłego rzemieślnika. Tym samym wymogi stawiane pracodawcom powołanymi przepisami ustawy, powinny być oceniane przez organy - poprzez pryzmat zapewnienia odpowiednio wysokiego poziomu kształcenia, który ma gwarantować uzyskanie przez młodocianego pracownika stosownej wiedzy oraz umiejętności w danym zawodzie.
Bezsporne było w sprawie, że od maja 2003 r. L. K. zajmuje stanowisko kierownika - autoryzowanego serwisu samochodowego Peugeot. Ukończył technikum i posiada tytuł mechanika pojazdów samochodowych. Nie posiada jednak tytułu mistrza. Ma również wymagane przygotowanie pedagogiczne.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do ustalenia czy L. K. legitymuje się co najmniej trzyletnim stażem pracy w zawodzie, którego nauczał, a więc mechanika pojazdów samochodowych. Innymi słowy - czy mechanik samochodowy będący kierownikiem - autoryzowanego serwisu samochodowego ma wymagany staż pracy.
Przy czym, zarówno organ odwoławczy i strona skarżąca reprezentowali zgodne stanowisko, że ustawa o systemie oświat nie wymaga, aby zajmowane stanowisko określane było jako mechanik samochodowy, a jedynie by pracownik wykonywał obowiązki zazwyczaj wykonywane na tego rodzaju stanowiskach pracy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze podnosiło, że załączone do akt sprawy dokumenty nie potwierdzają rzeczywistego wykonywania zawodu mechanika samochodowego. Karta stanowiska pracy nie pozwala na ustalenie, że L. K. faktycznie wykonywał zadania typowe dla zawodu mechanika samochodowego. Przedstawiony zakres jego obowiązków wskazuje raczej na wykonywanie czynności o charakterze kierowniczo - administracyjnym (np. zarządzenie czy prowadzenie działań marketingowo - handlowych).
Natomiast skarżąca spółka wywodziła, że praktyka na stanowisku kierownika serwisu mechanicznego jest co najmniej równoważna z praktyką mechanika pojazdów samochodowych. Zdaniem strony skarżącej, L. K. posiada wyższe kwalifikacje niż zwykły mechanik.
W odwołaniach akcentowano również, że kieruje on pracą pracowników, ma nadzór na sposobem i jakością świadczenia usług przez poszczególnych mechaników. Podejmuje także decyzje odnośne sposobu usuwania poszczególnych awarii i wydaje polecenia mechanikom. Niejednokrotnie uczestniczy bezpośrednio w przeprowadzanych naprawach pojazdu. Te same okoliczności podnoszono w piśmie z dnia 1 października 2013 r., będącym wykonaniem nałożonego przez organ odwoławczy na stronę zobowiązania z dnia 16 września 2013 r. (okoliczności te nie zostały zakwestionowane przez organ).
Oczywiście rację ma organ odwoławczy, że wykonywanie pracy w zawodzie mechanika a nadzór nad pracownikami wykonującymi zawód mechanika samochodowego nie są tożsame, a osoba wykonująca nadzór nad takimi pracownikami nie musi posiadać zawodu mechanika samochodowego.
Jednak w okolicznościach niniejszej sprawy bezspornym było, że L. K. posiada tytuł mechanika samochodowego (technik mechanik). Mamy więc do czynienia z sytuacją gdy nadzór nad innymi mechanikami samochodowymi sprawuje również mechanik samochodowy.
Ponadto, co jest ważne, L. K. nie tylko nadzoruje, ale kieruje pracą mechaników samochodowych.
Okoliczność, a zarazem obowiązek kierowania pracą pracowników (mechaników pojazdowych) wynika jednoznacznie z zapisów przedłożonej karty stanowiska pracy. Nie może budzić wątpliwości, że ktoś kto kieruje pracą innych musi posiadać nie tylko stosowną wiedzę i umiejętności, ale powinny być one, co do zasady wyższe, od wiedzy i umiejętności pracowników, którymi kieruje. Oczywiste jest też, że kierowanie innymi pracownikami wymaga od osoby kierującej, w tym przypadku kierownika serwisu samochodowego podejmowania merytorycznych decyzji (odnośnie sposobu wykonania napraw czy usuwania awarii) oraz dysponowania w tym zakresie odpowiednią wiedzą praktyczną. Nieraz również osobistego udziału w naprawach.
Dlatego należy przychylić się do stanowiska strony, że praktyka na stanowisku kierownika serwisu mechanicznego jest co najmniej równoważna z praktyką mechanika pojazdów samochodowych. Należy tu również zaznaczyć, że do obowiązków L. K. jego karta stanowiska pracy zalicza - szkolenie oraz nadzór nad uczniami i praktykantami.
Przyjęcie w okolicznościach niniejszej sprawy, że kierownik autoryzowanego serwisu samochodowego, będący mechanikiem samochodowym, nie ma wymaganych kwalifikacji do nauki zawodu mechanika samochodowego (brak wymaganego stażu pracy) byłoby nie do pogodzenia z wykładnią celowościową przepisów, która ma gwarantować odpowiednio wysoki poziom kształcenia młodocianemu pracownikowi. Okoliczność, że karta stanowiska pracy określa również inne obowiązki kierownika serwisu, nie może przedstawionej tu oceny zmienić.
Nie można zatem podzielić stanowiska organu odwoławczego reprezentowanego w zaskarżonych decyzjach.
Należy też zauważyć, że organ pierwszej instancji w swoim uzasadnieniu ograniczył się tylko do stwierdzenia, że dokumenty nie potwierdzają trzyletniego stażu pracy w zawodzie mechanik samochodowy przed zatrudnieniem na stanowisku kierownika serwisu, który zgodnie z przedstawioną kartą, w zakresie obowiązków ma szkolenie oraz nadzór nad uczniami i praktykantami. Organ ten uznał również, że złożone dokumenty przez pracodawcę "nadal zawierają braki formalne, których wnioskodawca pomimo wezwania nie uzupełnił, i tym samym nie zostały spełnione wszystkie przesłanki". Trzeba tu wskazać, że czym innym jest nie przedłożenie dokumentów w ogóle lub wszystkich wymaganych dokumentów, a czym innym przedłożenie dokumentów, które nie potwierdzają wymaganych przepisami prawa przesłanek.
W świetle dokonanych rozważań należy stwierdzić, że organy nie dokonały prawidłowej oceny przełożonych dokumentów, a w konsekwencji materialnoprawnej przesłanki dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika - jaką jest prowadzenie przygotowania zawodowego młodocianych przez osobę posiadającą kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych.
W konsekwencji organy obu instancji naruszyły przywołane powyżej przepisy prawa, co miało niewątpliwie, wpływ na wynik sprawy. Dlatego zarówno decyzja organu odwoławczego i organu pierwszej instancji, nie mogą pozostać w obrocie prawnym.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy powinny uwzględnić przedstawione powyżej uwagi, jak i ocenę prawną. Zgodnie z treścią art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w punkcie pierwszym wyroku uchylił zarówno zaskarżoną decyzję, jak i decyzję organu pierwszej instancji.
O kosztach orzeczono jak w punkcie drugim wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło