II SA/Wa 275/14
WyrokWSA w Warszawie2014-09-10
Skład orzekający: Olga Żurawska-Matusiak, Danuta Kania, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika może zostać zaliczony do wysługi lat policjanta w celu ustalenia wzrostu uposażenia zasadniczego, jeśli praca ta nie stanowiła głównego źródła utrzymania i nie miała charakteru stałego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że praca w indywidualnym gospodarstwie rolnym skarżącej nie miała charakteru stałego i nie stanowiła głównego źródła utrzymania, co wyklucza jej zaliczenie do wysługi lat policjanta. Okoliczności takie jak wiek skarżącej, obowiązki szkolne, nauka w szkole z internatem w znacznej odległości od gospodarstwa, a także fakt, że gospodarstwo nie było głównym źródłem dochodu rodziny, potwierdzają tę ocenę. Sąd podkreślił, że obowiązek udokumentowania okresów pracy spoczywa na policjancie, a zeznania świadków zostały uznane za niewiarygodne ze względu na ich niespójność i pozorność.Stan faktyczny
Skarżąca E. L. domagała się zaliczenia okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców do wysługi lat w celu uzyskania wzrostu uposażenia zasadniczego jako policjantka. Komendant Główny Policji odmówił zaliczenia tego okresu, uznając, że praca nie miała charakteru stałego i nie stanowiła głównego źródła utrzymania. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności brak czynnego udziału strony w postępowaniu dowodowym. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak, Sędziowie WSA Danuta Kania, Janusz Walawski (spr.), , Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2014 r. sprawy ze skargi E. L. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia prawa do wzrostu uposażenia z tytułu wysługi lat za pracę w gospodarstwie rolnym – oddala skargę –
Komendant Główny Policji, po rozpatrzeniu wniosku E. L. o ponowne rozpatrzenie sprawy od jego rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] września 2013 r. w odmowie przyznania prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym od dnia [...] stycznia 1987 r. do dnia [...] sierpnia 1991 r., działając na podstawie art. 127 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) w dniu [...] grudnia 2013 r. wydał rozkaz personalny nr [...], którym utrzymał w mocy poprzedzający rozkaz personalny.
Komendant Główny Policji w uzasadnieniu rozkazu personalnego podał, że analizując ponownie przedmiotowa sprawę, a także odnosząc się argumentów podniesionych w we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, koniecznym jest wskazanie, że zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 z późn. zm.), wysokość uposażenia zasadniczego policjanta jest uzależniona od grupy zaszeregowania jego stanowiska służbowego oraz od posiadanej wysługi lat.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, wykonując delegację zawartą w art. 102 powołanej ustawy w dniu 6 grudnia 2001 r. wydał rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, o której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732 z poźn. zm.).
Stosownie do § 4 ust. 1 powołanego rozporządzenia do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego zalicza sie okresy służby w Policji, okresy służby w Urzędzie Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służbie Więziennej; okresy traktowane jako równorzędne ze służbą, o której mowa w pkt 1 i 2, wymienione w art. 13 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin; zakończone okresy zatrudnienia wykonywanego w pełnym wymiarze czasu pracy, wymiar czasu pracy podlega sumowaniu w przypadku równoczesnego wykonywania zatrudnienia u różnych pracodawców w wymiarze nie nji ższym niz polowa obowiązującego w danym zawodzie lub na danym stanowisku; inne okresy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podlegają wliczeniu do okresu pełnienia służby, od którego zależą uprawnienia pracownicze lub wynikające ze stosunku służbowego.
Policjant ma możliwość zmiany wysługi lat w związku zaliczeniem dotychczas nieudokumentowanych okresów. Obowiązek ich udokumentowania ciąży na policjancie. Zaliczenie innych okresów do wysługi lat może nastąpić, o ile istnieje przepis, który na to zezwala.
Niewątpliwie przepisy ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy przewidują taką możliwość, bowiem w myśl art. 1 ust. 1 pkt powołanej ustawy, wliczeniu do stażu pracy podlegają przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Pojęcie "domownika" nie zostało w powołanej ustawie zdefiniowane.
Skoro E. L. wniosła o ustalenie procentowego wzrostu uposażenia zasadniczego poprzez zliczenie jej do wysługi lat okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym od dnia [...] stycznia 1987 r. do dnia [...] sierpnia 1991 r., to normatywnej treści pojęcia "domownik" należy poszukiwać w ustawie z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz. U. z 1989 r. Nr 24, poz. 133, z poźn. zm.), a następnie w ustawie z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2013 r. poz. 1403).
Zgodnie z art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 19882 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin, obowiązującej do dnia 31 grudnia 1990 r., za domownika mógł być uznany członek rodziny rolnika lub inna osoba pracująca w gospodarstwie rolnym, jeżeli pozostawała we wspólnym gospodarstwie domowym z rolnikiem, ukończyła 16 lat, nie podlegała obowiązkowi ubezpieczenia na podstawie innych przepisów, a ponadto praca w gospodarstwie rolnym stanowiła jej główne źródło utrzymania.
Natomiast z art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - obowiązującej od dnia 1 stycznia 1991 r., wynika, iż domownikiem jest osoba bliska rolnikowi, która ukończyła 16 lat, pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie oraz stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, na wniosek zainteresowanej osoby właściwy urząd gminy jest obowiązany stwierdzić okresy jej pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, wydają stosowne zaświadczenie w celu przedłożenia w zakładzie pracy. Jeżeli organ, o którym mowa w ust. 1, nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia o pracy zainteresowanej osoby w indywidualnym gospodarstwie rolnym, zawiadamia ją o tej okoliczności na piśmie, co wynika z art. 3 ust. 2 cytowanej ustawy. W wypadku, o którym mowa w ust. 2, okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym mogą być udowodnione zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne (art. 3 ust. 3).
W przedmiotowej sprawie wobec braku zaświadczenia z urzędu gminy, należało oprzeć się m.in. na przedstawionych przez E.L. zeznaniach świadków.
Pokreślić należy, iż zeznania te nie mogą zostać uznane za wiarygodny i wystarczający dowód potwierdzających, że ww. w okresie od dnia [...] stycznia 1987 r. do dnia [...] sierpnia 1991 r. świadczyła pracę w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników. Z ich treści wynika bowiem, ze świadkowie błędnie utożsamiają świadczoną pomoc w gospodarstwie rolnym z pojęciem pracy, o której mowa w art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. Ponadto zeznań tych nie można uznać za wiarygodne, bowiem ich treść jest niespójna z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Uzasadnione wątpliwości organu budzi także fakt, iż zeznania świadków wydają sie być uzgodnione, o czym w sposób oczywisty świadczy ich treść.
E. L. w latach 1987 - 1990 była uczniem Liceum Ogólnokształcącego w K., które ukończyła w dniu [...] maja 1990 r. Zajęcia lekcyjne odbywały się najczęściej w godzinach 8.00 (sporadycznie 8.45) - 13.30 lub 14.20, przy czym niejednokrotnie odbywały się również w soboty. Przeważającą część dnia ww. spędzała w szkole, w drodze do i ze szkoły, a ponadto musiała także poświęcić czas na przygotowanie do lekcji, czy też konieczny odpoczynek.
Oczywistym jest zatem, iż czynności w gospodarstwie rolnym mogła wykonywać jedynie w czasie wolnym od zajęć szkolnych, czy też w dni wolne.
E. L. w okresie od dnia [...] września 1990 r. do dnia [...] kwietnia 1991 r. uczęszczała do Medycznego Studium Zawodowego w B. Zamieszkiwała na stancji, a następnie w internacie. Odległość od przedmiotowego gospodarstwa rolnego wynosiła ok. 80 km, co wyklucza możliwość wykonywania w nim pracy i podważą zeznania świadków.
Ponadto E. L. brała udział w czasochłonnym postępowaniu kwalifikacyjnym do służby w Policji zapoczątkowanym podaniem z dnia [...] marca 1991 r. o przyjęcie do służby do której została przyjęta z dniem [...] września 1991 r. W życiorysie podała również, że już po maturze, tj. 1990 r. "pragnęła podjąć pracę w Policji", jednak z powodu braku miejsc jej prośba została załatwiona negatywnie.
W przedmiotowej sprawie istotnym jest również fakt, że wymiar obowiązków związanych z zapewnieniem prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa rolnego jest ściśle związany z jego powierzchnią.
Gospodarstwo rolne rodziców E. L. miało łączną powierzchnię 6,054 ha, z czego 0,78 ha powierzchni stanowiły lasy, 089 ha łąki i pastwiska, 4,4 grunty orne, a resztę powierzchni zabudowania gospodarcze i mieszkalne. Nie można zatem uznać, że wymiar niezbędny do zapewnienia jego prawidłowego funkcjonowania obowiązków wymagał od ww. świadczenia stałej pracy, tym bardziej że jej ojciec nie dość, że wykonywał wszelkie niezbędne prace związane z jego prowadzeniem, to jeszcze pracował zawodowo w systemie trzyzmianowym w miejscowości oddalonej od gospodarstwa rolnego o 12 km. Natomiast matka E. L. każdego roku w okresie od dnia [...] października do dnia [...] kwietnia pracowała w Gminnym Ośrodku Zdrowia w O. Ponadto niektóre prace wykonywały także inne osoby z sąsiedztwa. W okresie od dnia [...] stycznia 1987 r. do końca lipca 1987 r. w przedmiotowym gospodarstwie rolnym zamieszkiwał brat ww.
Z powyższego wynika, że gospodarstwo rolne nie stanowiło samoistnego i jedynego, a zatem głównego źródła dochodu E. L. i jej rodziny, a wykonywane przez nią czynności można określić jako okazjonalną pomoc.
Organ nie kwestionuje, że ww. posiadała określone obowiązki w gospodarstwie rolnym rodziców, które wykonywała ze zwiększoną częstotliwością w okresie sezonowego ich nasilenia, tj. w okresie wakacyjnym, jednakże w świetle innych okoliczności znajdujących potwierdzenie w dokumentach zgromadzonych w przedmiotowej sprawie ich wykonywanie nie jest wystarczające do uznania, iż świadczyła w nim pracę, która stanowiła jej główne źródło utrzymania.
Sam fakt zamieszkiwania na terenie gospodarstwa rolnego i wykonywanie oczywistych, niejednokrotnie wymagających aczkolwiek naturalnych w warunkach wiejskich obowiązków, nie jest równoznaczny z uznaniem, iż we wskazanym okresie E. L. w nim pracowała.
Biorąc pod uwagę powyższe należy uznać, że brak jest podstaw do przyznania ww. prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym od dnia [...] stycznia 1987 r. do dnia [...] sierpnia 1991 r.
E. L., reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie "odwołanie", w którym zaskarżyła w całości rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. utrzymujący w mocy poprzedzający rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] września 2013 r. o odmowie przyznania skarżącej prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym od dnia [...] stycznia 1987 r. do dnia [...] sierpnia 1991 r.
Pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego i zaliczenie skarżącej wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym od dnia [...] stycznia 1987 r. do dnia [...] sierpnia 1991 r. ewentualnie jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Zdaniem pełnomocnika skarżącej organ dopuścił się obrazy art. 9, 10 i art. 79 Kpa poprzez brak umożliwienia stronie odniesienia się do materiału dowodowego zebranego podczas postępowania drugoinstancyjnego, a w szczególności informacji uzyskanej od Dyrektora Zespołu Szkół, która to informacja nie odpowiada w żadnej mierze stanowi faktycznemu, a która m.in. stanowiła podstawę orzeczenia.
Pełnomocnik skarżącej w uzasadnieniu skargi podniósł, że organ drugiej instancji przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe o czym nie poinformował skarżącej, ani jej pełnomocnika w związku z czym skarżąca została pozbawiona możliwości odniesienia się do tychże dowodów.
Obowiązkiem organu administracji publicznej jest zapewnienie stronie czynnego udziału w przeprowadzeniu dowodu. Zgodnie z art. 9 organ powinien pouczyć stronę o jej prawie do zadawania pytań świadkom, biegłym i stronom oraz o prawie do składania wyjaśnień, a następnie umożliwić stronie realizacje tego prawa przez zapewnienie jej prawa głosu. Ważnym elementem dla gwarancji tego prawa do czynnego udziału strony jest określenie terminu zawiadomienia strony o czynnościach postępowania dowodowego. Naruszenie tego terminu ograniczać może przygotowanie strony do obrony swego interesu, w konsekwencji może być podstawą oceny naruszenia zasady czynnego udzialu strony w postępowaniu. Naruszenie przez organ administracji publicznej obowiązków wypływających z art. 79 jest naruszeniem zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4).
W ocenie pełnomocnika skarżącej spełnia ona wszystkie wymogi umożliwiające zaliczenie pracy w gospodarstwie rolnym.
Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze organ podał, że główny nacisk został w niej położony na uchybienia proceduralne, które w ocenie skarżącej miały istotny wpływ na wynika sprawy.
W ocenie organu nie doszło do naruszenia art. 9 Kpa, bowiem z przepisu tego nie wynika każdorazowa konieczność informowania strony o istotnych okolicznościach faktycznych oraz treści przepisów prawa. Przepis ten skierowany jest do organu, który rozstrzyga sprawę strony nierozeznanej w prawie. Skarżąca korzystała z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Organ nie naruszył również art. 10 i art. Kpa, gdyż podnosząc ten zarzut należało ponad wszelką wątpliwość wykazać, że uchybienie to wypaczyło wynik postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r, poz. 270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni przepisów prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), powyżej powołanej ustawy. Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 K.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) Natomiast stosownie do art. 134 § 1 tej ustawy, sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżony rozkaz personalny prawa nie narusza.
Zgodnie z art. 101 ustawy z dnia z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 z późn. zm.), wysokość uposażenia zasadniczego policjanta jest uzależniona od grupy zaszeregowania jego stanowiska służbowego oraz od posiadanej wysługi lat.
W ustępie 2 powyżej przytoczonego przepisu została zawarta delegacja dla Ministra Spraw Wewnętrznych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy, do określenia, w drodze rozporządzenia szczegółowych zasad otrzymywania oraz wysokości uposażenia zasadniczego policjantów z uwzględnieniem grupy zaszeregowania i odpowiadającej im stawki uposażenia, zaszeregowania stanowisk służbowych do poszczególnych grup i odpowiadającej im stawek uposażenia, zaszeregowania stanowisk służbowych do poszczególnych grup i odpowiadającego im policyjnego stopnia etatowego, warunków podwyższania tego uposażenia, a także sposobu ustalania jego wzrostu z tytułu wysługi lat.
Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732 z późn. zm.), do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego zalicza się inne okresy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podlegają wliczeniu do okresu pracy lub służby, od którego zależą uprawnienia pracownicze lub wynikające ze stosunku służbowego.
Natomiast art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. Nr 54, poz. 310) stanowi, że ilekroć przepisy prawa lub postanowienia układu zbiorowego pracy albo porozumienia w sprawie zakładowego systemu wynagrodzeń przewidują wliczanie do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy, okresów zatrudnienia w innych zakładach pracy, do stażu tego wlicza się pracownikowi także przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy po ukończeniu 16 roku życia w gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin.
W art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291) zawarta jest definicja terminu "domownik". Przepis ten stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o domowniku - rozumie się osobę bliską rolnikowi, która:
a) ukończyła 16 lat,
b) pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie,
c) stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy.
W rozpoznawanej sprawie należało przesądzić, czy skarżąca spełniła warunek, o którym mowa w lit. c) powyżej przytoczonego przepisu.
Zgodnie z art. 3 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy na wniosek zainteresowanej osoby właściwy urząd gminy jest obowiązany stwierdzić, zgodnie z art. 1, okresy jej pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, wydając stosowne zaświadczenie w celu przedłożenia w zakładzie pracy.
Jeżeli organ o którym mowa w ust. 1, nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia o pracy zainteresowanej osoby w indywidualnym gospodarstwie rolnym, zawiadamia ją o tej okoliczności na piśmie.
W wypadku, o którym mowa w ust. 2, okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym mogą być udowodnione zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne.
Obowiązek udokumentowania okresów pracy w gospodarstwie rolnym ciąży na policjancie, co wprost wynika z § 5 ust. 1 przedmiotowego rozporządzenia.
Skarżąca do wniosku o zaliczenie okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy załączyła zeznania dwóch świadków, co stanowi wykonanie dyspozycji zawartej w art. 3 ust. 3 cyt. wyżej ustawy z dnia 20 lipca 1990 r.
Świadkowie ci zgodnie zeznali, że skarżąca we wskazanym we wniosku okresie pracowała w gospodarstwie rolnym rodziców. Zeznania świadków organ uznał za niewiarygodne.
Po analizie zeznań świadków i innych dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, Sąd stwierdza, że ocena tych dowodów dokonana przez organ jest w pełni zasadna i mieści się w zasadzie swobodnej oceny dowodów. Zasada swobodnej oceny dowodów określona w art. 80 Kpa, który stanowi że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, odnosi się również do sytuacji, w której występują rozbieżności pomiędzy stronami postępowania, która dotyczy ustalonego stanu faktycznego i zastosowania przepisów prawa materialnego.
Prawo organu do dysponowania zakresem postępowania dowodowego oraz zasada swobodnej oceny dowodów są konsekwencją zasady prawdy obiektywnej (art. 7 Kpa). Organ prowadzący postępowanie musi mieć możność rozszerzenia zakresu postępowania dowodowego w miarę potrzeby dla ustalenia prawdy obiektywnej i możności swobodnej oceny uzyskanych w tej drodze dowodów.
W rozpoznawanej sprawie organ z uprawnienia tego skorzystał, poprzez dodatkowe przesłuchanie świadków przedstawionych przez skarżącą jak również o informację od dyrektora Liceum Ogólnokształcącego do którego uczęszczała skarżąca.
Uzupełniające zeznania świadków, w ocenie Sądu w pełni potwierdziły, że nie można dać im wiary. Zeznania te zdają się być uzgodnione, o czym świadczy ich treść, jak również są one rozbieżne z ustalonym przez organ stanem faktycznym, a w szczególności nie są one co najmniej zbieżne z innymi ustaleniami organu na co zasadnie on wskazał.
Rozkaz personalny odmawiający skarżącej zaliczenia okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, niewątpliwie świadczy, że w sprawie występują sprzeczne interesy stron postępowania. W takich sprawach obowiązkiem organu administracji publicznej i sądu jest przeprowadzenie analizy tych interesów i stwierdzeniu w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, jakie względy, zarówno prawne jak i społeczne zostały przy podejmowaniu rozstrzygnięcia wzięte pod uwagę, a dlaczego pewne argumenty (dowody) zostały przedłożone nad inne.
Jeżeli organ administracji publicznej uzasadni przekonywująco, zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 107 § 3 Kpa, dlaczego dokonał takiej, a nie innej oceny materiału dowodowego i nie uwzględnił dowodów przedstawionych przez stronę, nie można tylko z tego powodu podważyć jego stanowiska, zarzucając mu oparcie rozstrzygnięcia na błędnym ustaleniu stanu faktycznego, a tym samym błędnej ocenie tego stanu w świetle przepisów prawa materialnego.
Zdaniem Sądu, świadczona przez skarżącą praca w gospodarstwie rolnym rodziców nie miała charakteru pracy stałej. Wskazuje na to jej wiek, zakres obowiązków szkolnych i podczas dalszej nauki i związanego z nią zamieszkiwania w znacznej odległości od przedmiotowego gospodarstwa rolnego.
Zasadnie zatem organ uznał, że skarżąca mogła pomagać w pracach w gospodarstwie rolnym rodziców, jednakże pomoc (praca) ta nie miała charakter pracy o charakterze stałym i całą pewnością nie była głównym źródłem utrzymania rodziny.
Odnosząc się do skargi i podniesionej w niej zarzutów, podać należy na wstępie, że środkiem zaskarżenia do sądu administracyjnego jest skarga, a nie odwołanie. Zakres orzeczeń w przypadku uwzględnienia skarg na decyzję lub postanowienie określa art. 145 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a w przypadku nieuwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 powołanej ustawy skargę oddala. Sąd administracyjny nie posiada instrumentu prawnego, aby rozstrzygnąć sprawę "za" organ, a w szczególności "zaliczyć" skarżącej wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym. W ocenie Sądu zarzut podniesiony w skardze o naruszeniu przez organ przepisów postępowania jest niezasadny. Strona w postępowaniu była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika i to na nim ciążył obowiązek właściwej reprezentacji. Sąd nie podziela stanowiska organu wyrażonego w odpowiedzi na skargę, że zawiera ona wywody dotyczące wykładni przepisów prawa materialnego w zakresie pojęcia "domownik". W ocenie Sądu skarżąca stanowiska w tym przedmiocie w skardze nie zawarła, czym uniemożliwiła Sądowi kontrole w tym zakresie. Inne zarzuty podniesione w skardze dotyczące ustalonego przez organ stanu faktycznego stanowią jedynie polemikę z organem, a to czy skarżąca należała do [...], [...], [...] dla rozstrzygnięcia sprawy nie miało istotnego znaczenia.
Wobec powyższego, na podstawie art. 151 przywołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd skargę oddalił uznając, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło