II SA/Gd 379/14
WyrokWSA w Gdańsku2014-09-10
Skład orzekający: Janina Guść, Mariola Jaroszewska, Katarzyna Krzysztofowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę wydana na podstawie uchwały o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, która następnie została prawomocnie stwierdzona jako nieważna ze skutkiem wstecznym, jest dotknięta wadą powodującą jej nieważność?Ratio decidendi
Decyzja o pozwoleniu na budowę wydana na podstawie uchwały o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, która następnie została prawomocnie stwierdzona jako nieważna ze skutkiem wstecznym (ex tunc), jest dotknięta wadą powodującą jej nieważność na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 KPA, jako wydana bez podstawy prawnej. Prawomocny wyrok stwierdzający nieważność uchwały o planie miejscowym oznacza, że uchwała ta nie obowiązywała od momentu jej podjęcia, co skutkuje brakiem podstawy prawnej dla decyzji wydanych na jej podstawie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. S. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na rozbudowę budynku restauracji o budynek gospodarczy. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące m.in. obszaru oddziaływania inwestycji, obsługi komunikacyjnej, braku udostępnienia akt sprawy oraz wyłączenia pracownika organu. Kluczowym elementem sprawy stało się ujawnienie, że uchwała Rady Miejskiej dotycząca miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, na podstawie której wydano pozwolenie na budowę, została prawomocnie stwierdzona jako nieważna.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Wojewody oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty z dnia 24 stycznia 2014 r., określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant: Starszy sekretarz sądowy Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 10 września 2014 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi K. S. na decyzję Wojewody z dnia 25 marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Starosty z dnia 24 stycznia 2014 r., nr [...]; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego K. S. kwotę 740 (siedemset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu 12 kwietnia 2013 r. do Starostwa Powiatowego w B. wpłynął wniosek J. R. działającego w imieniu P.G.H. "A" o wydanie pozwolenia na rozbudowę budynku restauracji "A" o budynek gospodarczy na działce nr [...] w B., zaprojektowanego bezpośrednio przy granicy z działkami o numerach [...] w B.
Starosta decyzją z dnia 12 lipca 2013 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi pozwolenia na roboty budowlane związane z rozbudową budynku restauracji o budynek gospodarczy na działce nr [...] obręb [....] w B. Od decyzji tej odwołanie złożył K. S. twierdząc, że starosta źle określił obszar oddziaływania planowanego obiektu, nie biorąc pod uwagę wszystkich przepisów dotyczących posadowienia budynku służącego do gromadzenia odpadów. Skarżący sprzeciwiał się także obsłudze komunikacyjnej obiektu na działce nr [...] przez działkę nr [...]. Organ odwoławczy stwierdził, że decyzja Starosty z dnia 12 lipca 2013 roku winna zostać uchylona, a postępowanie przeprowadzone ponownie przez organ pierwszej instancji. W związku z tym starosta ponownie przeprowadził postępowanie w przedmiotowej sprawie i w konsekwencji w dniu 24 stycznia 2014 r. wydał decyzję, w której zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi J. R. pozwolenia na roboty budowlane związane z rozbudową budynku restauracji o budynek gospodarczy na działce nr [...] obręb [...] w B.
Od tej decyzji K. S. również złożył odwołanie, w którym podtrzymał dotychczasowe argumenty, twierdząc przy tym, że organ pierwszej instancji nie przedstawił mu do wglądu całości akt sprawy. Uważa ponadto, powołując się na art. 24 § 1 pkt. 5 k.p.a., że pracownik wydziału podpisujący zaskarżoną decyzję winien zostać wyłączony od prowadzenia tego postępowania ponieważ brał udział w poprzednim postępowaniu dotyczącym tej sprawy.
Rozpatrując odwołanie Wojewoda decyzją z dnia 25 marca 2014 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że teren, na którym zaprojektowano inwestycję, zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Śródmieścia B., zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady Miejskiej z dnia 26 listopada 1999 r. wraz ze zmianą do niniejszego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w obszarach oznaczonych symbolami: 13M,UC, 20UC,UK,S,M, 22M,UC, 44M,UC, 69M,UC i 128KL, zatwierdzoną Uchwałą nr [...] Rady Miejskiej z dnia 29.04.2009 L/Dz.U. Woj. [...], oznaczono i opisano symbolem 15/1 M,UC - teren o funkcji mieszkaniowo-usługowej. Zaplanowane prace związane są z rozbudową istniejącego budynku restauracji o budynek gospodarczy przeznaczony do przechowywania pojemników na odpady komunalne. Wyjaśniono nadto, że w ponownym postępowaniu zaprojektowano dodatkowe zadaszenie w lekkiej konstrukcji poliwęglanowej podwieszanej na sztywnych cięgach do projektowanej ściany zewnętrznej budynku gospodarczego, co w rezultacie powoduje zadaszenie o wymiarach 200x160cm. Ponadto projekt planowanej inwestycji uzupełniono o uzgodnienie projektu przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, który w dniu 13 grudnia 2013 r. wydał opinię uzgadniając dokumentację projektową pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych pozytywnie bez zastrzeżeń. Wskazano, że w poprzednio analizowanym stanie faktycznym skarżący twierdził, że inwestor powinien posiadać prawo do dysponowania na cele budowlane nieruchomością oznaczoną jako działka nr [...], będącą jego własnością, a na taki stan nie wyrażał zgody. Powyższe twierdzenie wynikało z faktu, że ściana budynku skarżącego posadowionego na działce nr [...] miała stanowić jednocześnie ścianę planowanego budynku gospodarczego. Z opisu technicznego zawartego w projekcie budowlanym wynikało, że ściany budynków sąsiednich miały zostać obłożone płytkami klinkierowymi w kolorze muru. W ponownie prowadzonym przed Starostą postępowaniu projekt planowanego budynku gospodarczego został zmieniony w ten sposób, że zaprojektowano odrębne ściany stanowiące część konstrukcyjną planowanego budynku gospodarczego - ścianę szkieletową opartą na płycie fundamentowej licowaną płytą OSB, na podkonstrukcji drewnianej, malowaną lub z okładziną ceramiczną i wypełnioną wełną mineralną. Ponadto pomiędzy ścianą budynku skarżącego, a ścianą budynku projektowanego przewidziano 2 cm dylatacji od granicy. Tak więc obecnie planowany budynek nie narusza budynku skarżącego. W odniesieniu do kwestii obsługi komunikacyjnej działki inwestora wyjaśniono, że posiada on ustanowioną notarialnie służebność gruntową, polegającą na prawie przechodu i przejazdu przez nieruchomość położoną w B. przy ul. [...], stanowiącą działkę o nr. [...], obręb [...] B. Do projektu dołączono również oświadczenie Burmistrza z dnia 30 października 2012 r., że działka oznaczona geodezyjnie nr [...] obręb [...] B. ma dostęp do drogi gminnej ul. [...] w B. przez działkę oznaczoną geodezyjnie nr [...] obręb [...] B., stanowiącą własność Gminy B., na której ustanowiona jest służebność przechodu i przejazdu. Akta sprawy nie potwierdzają wątpliwości odwołującego się co do prawdziwości powyższego oświadczenia.
Odnosząc się do kwestii nieudostępnienia akt sprawy organ odwoławczy wyjaśnił, że zarówno w dniu 27 grudnia 2013 r. jak i w dniu 31 stycznia 2014 r. podczas obecności odwołującego się w urzędzie powiatowym udostępniono komplet dokumentów niniejszej sprawy, z wyjątkiem oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, kopii dowodu wpłaty za decyzję o pozwoleniu na budowę oraz zwrotnych potwierdzeń odbioru korespondencji. Niniejsze dokumenty zawierały dane osobowe, których organ nie mógł udostępnić zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych. Ponadto w dniu 31 stycznia 2014 r. odwołujący się sporządził kopię fotograficzną z całości akt sprawy, przedłożonych do wglądu łącznie z decyzją o pozwoleniu na budowę kończącą postępowanie. Zdaniem organu nie istnieje związek przyczynowy między brakiem wglądu we wskazane dokumenty, a wynikiem sprawy. Nie stało to bowiem na przeszkodzie wniesieniu uwag do sprawy.
Odnosząc się wreszcie do wyłączenia pracownika organu powiatowego od prowadzenia sprawy na podstawie art. 24 § 1 pkt. 5 k.p.a. stwierdzono, że nie ma do tego podstaw. Wyłączenie pracownika od udziału w postępowaniu administracyjnym należy do tych instytucji procesowych, które służą przede wszystkim urzeczywistnianiu zasady prawdy obiektywnej oraz pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej. Oceniając kwestię wyłączenia pracowników organu pierwszej instancji biorących udział w wydaniu zaskarżonej decyzji wskazano, że ewentualne branie udziału przez danego pracownika w wydawaniu poprzednio decyzji organu pierwszej instancji, następnie uchylonej, nie stanowi, zgodnie z art. 24 k.p.a. przesłanki wyłączenia go od udziału w sprawie. W szczególności podstawa taka nie wynika z unormowania art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., zgodnie z którym pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Przepis ten reguluje bowiem wyłączenie rozpatrywania sprawy w drugiej instancji przez pracownika, który wydawał decyzję organu pierwszej instancji (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 01 lipca 2013r., sygn. akt II SA/Gd 263/13). Ponadto wyjaśniono, że do urzędu, niezależnie od wniesionego odwołania, wpłynął wniosek K. S. o wyłączenie Starosty od prowadzenia wszystkich czynności związanych z wydaniem decyzji z dnia 24 stycznia 2014r., udzielającej pozwolenia na rozbudowę budynku restauracji o budynek gospodarczy, zaprojektowany na działce nr [...], obręb [...] B. Odwołującemu wyjaśniono, że w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi sytuacja, która musiałaby skutkować wyłączeniem Starosty jako całego organu od rozpatrywania w/w sprawy.
Biorąc pod uwagę fakt, że sprawa dotycząca decyzji Starosty z dnia 24 stycznia 2014 r. nie dotyczy interesów majątkowych Starosty lub osób pozostających z nim w stosunku małżeństwa, krewnych, powinowatych do drugiego stopnia oraz osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; nie dotyczy również interesów majątkowych osoby zajmującej kierownicze stanowisko w organie bezpośrednio wyższego stopnia lub osób pozostających z nim w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a., uznać należy, że nie zachodzą przesłanki wymienione w art. 25 § 1 k.p.a. uzasadniające wyłączenie organu. Wyłączenie organu dopuszczalne jest tylko w sytuacjach ściśle odpowiadających przyczynom wyłączenia określonym w art. 25 k.p.a. Pozostawanie żony inwestora w stosunku zatrudnienia ze Starostą może ewentualnie stanowić podstawę do wyłączenia tego konkretnego pracownika od załatwienia w/w sprawy z przyczyn podanych w art. 24 k.p.a., jednak o fakcie tym decyduje bezpośredni przełożony - w tym wypadku Starosta, nie zaś organ wyższego stopnia.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku złożył K. S. zarzucając naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1, § 23 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, art. 3 pkt 20 ustawy prawo budowlane w związku z § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego oraz naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. polegające na wadliwym uzasadnieniu decyzji.
W uzasadnieniu skargi skarżący zaprzeczył, jakoby udostępniono mu akta sprawy zawierające kompletną dokumentację w dniu 27 grudnia 2013 r. Umożliwiono mu zapoznanie się z aktami w dniu 31 stycznia 2014 r., wydając jednak decyzję już w dniu 24 stycznia 2014 r. bez oczekiwania na ewentualne uwagi od skarżącego. Tym samym naruszono przepisy art. 10 § 1, art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. Nadto, według skarżącego, pomimo pozytywnej opinii organu sanitarnego zaakceptowany projekt budowlany nie rozwiązuje problemu odorów, które w sposób oczywisty oddziałują na działkę skarżącego.
Skarżący nie akceptuje zaprojektowanej szczeliny dylatacyjnej między budynkami, która według niego spowoduje niebezpieczeństwo spływu wód opadowych ze ściany szczytowej budynku usytuowanego na dz. [...], co przy braku wentylacji tej szczeliny stanowi zagrożenie zawilgocenia i uszkodzenia ściany poprzez zagrzybienie.
Zaprzecza nadto, jakoby dla inwestowanej działki [...] została ustalona służebność przechodu i przejazdu przez działkę [...] (dowód pismo Burmistrza nr [...] z dnia 08-01-2014 r.) W związku z tym obsługa komunikacji działki inwestora odbywająca się przez działkę nr [...] jest niemożliwa, co oznacza brak prawa do dysponowania terenem na cele budowlane. W konsekwencji sposób zagospodarowania pokazany na rysunku w projekcie dla działki [...] jest niepoprawny, a komunikacja nierozwiązana.
Według skarżącego w projekcie budowlanym na rysunku nie został zaznaczony obszar oddziaływania inwestycji. Wytypowane przez Starostę strony postępowania nie wynikają z obszaru oddziaływania inwestycji, a ilość stron jest zawężona. Skarżący stawia zarzut braku wyznaczonego obszaru oddziaływania inwestycji zgodnie z art. 3 pkt. 20 ustawy prawo budowlane. Wojewoda nie odniósł się do zarzutu błędów w wyznaczeniu obszaru oddziaływania i tym samym w zakreśleniu kręgu stron postępowania.
Według skarżącego lokalizacja obiektu budowlanego - śmietnika w granicach działki [...] w odległości mniejszej jak 10 m od okna budynku skarżącego narusza § 23 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Okno w budynku skarżącego na działce [...] jest umiejscowione bezpośrednio nad zaprojektowanym śmietnikiem (około 2-3 metrów) oraz nad "tarasem zielonym" - miejsce konsumpcji klientów (Załącznik nr 4 - wizualizacja istniejącego obiektu skarżącego wraz z otworem okiennym oraz lokalizacją zaprojektowanego obiektu - śmietnika).
Skarżący sprzeciwia się usytuowaniu zaprojektowanego obiektu przeznaczonego na śmietnik w granicach działki [...]. Sposób zagospodarowania działki [...] został rozstrzygnięty decyzją Starosty z roku 2011 dla programu użytkowego restauracji "A". Miejsce magazynowania odpadów - śmietniki restauracji zostało przewidziane w oddaleniu paru metrów od działki [...]. Przedmiotowy sposób zagospodarowania nie budził zastrzeżeń skarżącego, gdyż utrzymywał uciążliwości funkcjonowania restauracji "A" w granicach własności, bez wprowadzania uciążliwości na tereny innych własności. Obecna rozbudowa restauracji o śmietnik na działce [...] w granicach działki [...] tworzy nową rzeczywistość, sprowadzającą się do przerzucenia kwestii śmieci i zaopatrzenia pod wejście reprezentacyjne do obiektu na działce [...], w bezpośrednim sąsiedztwie "tarasów zielonych" (w załączeniu wizualizacja) miejsca konsumpcji przyszłych klientów, zrealizowane według decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej przez Starostę w dniu 23 marca 2009 r. Ponadto skarżący zwraca uwagę na niezgodność zaprojektowanej zabudowy w zakresie dachu z wymogami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Śródmieścia B.", gdzie w Rozdziale 2 przewiduje się dachy wielospadowe o nachyleniu od 25- 50 z wyjątkiem dachów mansardowych, kalenice główne równolegle do pierzei, a zaprojektowany dach jest jednospadowy.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Uczestnicy postępowania J. R. i I. N. – R. w piśmie procesowym z dnia 5 września 2014 r. wnieśli o oddalenie skargi, odpierając szczegółowo zarzuty skarżącego.
Na rozprawie w dniu 10 września 2014 r. reprezentujący skarżącego pełnomocnik procesowy poinformował, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 września 2014 r. w sprawie sygn. akt II OSK 237/13 oddalił skargę kasacyjną Rady Miejskiej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 października 2012 r., sygn. akt II SA/Gd 12/12, którym stwierdzono nieważność uchwały Rady Miejskiej z dnia 26 listopada 1999 r., nr [...], w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Śródmieścia B. Wobec powyższego podtrzymując zarzuty skargi wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić legalność działalności organu rozstrzygającego.
Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie decyzja uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy; stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
W niniejszej sprawie wystąpiła przesłanka do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i z tych względów skarga podlegała uwzględnieniu. Ocena taka wynika z faktu znanego sądowi z urzędu, ale też bezspornego między stronami, że wskutek opisanego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2014 r., sygn. akt II OSK 237/13 uprawomocnił się wyrok tutejszego sądu z dnia 30 października 2012 r., sygn. akt II SA/Gd 12/12 stwierdzający nieważność uchwały Rady Miejskiej z dnia 26 listopada 1999 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Śródmieścia B. Uchwała ta została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa [...].
Według niekwestionowanych ustaleń organu teren przedmiotowej inwestycji znajduje się na obszarze oznaczonym symbolem 15/1 M,UC – teren o funkcji mieszkaniowo usługowej. Zmiana uchwały nr [...], dokonana uchwałą Rady Miejskiej z dnia 29 kwietnia 2009 r. nr [...] w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego śródmieścia B. w obszarach oznaczonych symbolami: 13 M,UC, 20 UC,UK,S,M, 22 M,UC, 44 M,UC i 128 KL (Dz.Urz.Woj.[...]), nie objęła swoimi ustaleniami terenu oznaczonego symbolem 15/1 M,UC, nie mogła być zatem aktem planistycznym, na podstawie którego organ architektoniczno – budowlany analizował zgodność planowanej inwestycji z obowiązującym planem miejscowym (zob. § 5 tej uchwały). Stąd powołanie się przez organ na te zmianę pozostaje bez znaczenia.
Istota sprawy sprowadza się zatem do skutku, jaki wywołało dla ostatecznej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę wyeliminowanie z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc uchwały o planie miejscowym, będącej aktem prawa miejscowego. Z treści art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2013 r. poz. 1409) wynika dla organu architektoniczno – budowlanego obowiązek sprawdzenia, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie budzi aktualnie wątpliwości możliwość stwierdzenia nieważności decyzji, w oparciu o którą wydano inną przedmiotowo zależną decyzję. Według uchwały wyjaśniającej składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt I OPS 2/12 (ONSAiWSA z 2013 r., nr 1, poz. 1) "stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą wydano inną przedmiotowo zależną decyzję, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, a nie do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a." Gdyby zatem kryterium sprawdzenia przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę dotyczyło zgodności projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (wydawanej w przypadku braku miejscowego planu), a zatem decyzja o pozwoleniu na budowę byłaby decyzją zależną, to w sytuacji stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy byłaby podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.
W niniejszej sprawie mamy do czynienia z inną okolicznością, bowiem skutek działania z mocą wsteczną wyroku stwierdzającego nieważność uchwały o planie miejscowym dotknął aktu prawa miejscowego, stanowiącego kryterium sprawdzenia projektu budowlanego, niemniej wniosek co do podstawy dla stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jako wydanej jednakże bez podstawy prawnej, nie może budzić według sądu orzekającego w niniejszej sprawie wątpliwości. Prawomocny wyrok z dnia 30 października 2012 r. wywołuje skutek ex tunc, co oznacza, że przedmiotowy akt planistyczny nie istnieje od dnia jego podjęcia, a co za tym idzie spowodował, że w dniu wydawania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji zatwierdzony tą uchwałą plan miejscowy nie obowiązywał. Przedmiotowy wyrok WSA w Gdańsku wyeliminował bowiem wadliwą uchwałę z obrotu prawnego ze skutkiem wstecznym, a zatem ustalając stan prawny obowiązujący w chwili wydawania kwestionowanych decyzji należało postępować tak, jakby uchwała Rady Miejskiej nr [...] z dnia 26 listopada 1999 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w ogóle nie została podjęta. Ten akt prawa miejscowego był bowiem niezdolny do wywołania skutków prawnych od chwili jego podjęcia, a prawomocne orzeczenie sądu stwierdzające jego nieważność jedynie tę okoliczność potwierdziło.
Takie też stanowisko prezentowane jest w judykaturze. Także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 400/11 (LEX nr 1403277) uznał, że "stwierdzenie nieważności uchwały rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w oparciu o postanowienia którego została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności tej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jako wydanej bez podstawy prawnej". W uzasadnieniu tego wyroku NSA wskazał, że stwierdzenie nieważności uchwały rady gminy wywołuje skutki od chwili jej podjęcia (ex tunc) i należy podzielić pogląd, że jest to sytuacja taka, jakby uchwała nigdy nie została podjęta (wyrok NSA z 27 września 2007 r., II OSK 1046/07, Lex nr 384291). Stwierdzenie nieważności uchwały należy ocenić pod względem skutków jakie to wywiera na czynności prawne podjęte na podstawie takiej uchwały (...). Plan miejscowy (...), zgodnie z art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.) jest aktem prawa miejscowego. Akty prawa miejscowego zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP, są źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Podstawowym wymogiem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego jest zgodność z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu (art. 35 ust. 1 pkt 1 pr. bud.). W przypadku stwierdzenia nieważności uchwały o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego trudno mówić o zgodności zatwierdzonego projektu budowlanego i udzielonego pozwolenia na budowę z planem miejscowym. Zważywszy zaś na fakt, że stwierdzenie nieważności rodzi skutki ex tunc, można zasadnie twierdzić, że takiej zgodności nie było nigdy, od początku wydania decyzji, gdyż jest to sytuacja jakby uchwały o miejscowym planie, której stwierdzono nieważność, nigdy nie było w obrocie prawnym, nigdy nie została podjęta przez radę gminy. Tym samym decyzja o pozwoleniu na budowę wydana w oparciu o plan miejscowy - uchwałę rady gminy, której następnie stwierdzono nieważność, w świetle art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jest wydana bez podstawy prawnej.
Orzeczenie sądu administracyjnego stwierdzające nieważność aktu prawa miejscowego (uchwały rady gminy o planie miejscowym) musi rodzić skutki prawne przy ocenie aktów administracyjnych wydanych w oparciu o akt prawa miejscowego, którego nieważność stwierdzono (...). Stwierdzenie nieważności aktu prawa miejscowego jako aktu normatywnego, stanowiącego o porządku prawnym na określonym terytorium, nie może być pominięte przy ocenie prawnej aktów administracyjnych (decyzja, postanowienie) wydanych w oparciu o przepisy aktu, którego stwierdzono nieważność".
Sąd orzekający w niniejszej sprawie, podzielając w pełni przedstawione stanowisko uznał zatem, że zarówno organ odwoławczy jak i organ pierwszej instancji podjęły decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę dla przedmiotowej inwestycji na podstawie aktu prawa miejscowego nieobowiązującego w chwili rozstrzygania. Tym samym organy obu instancji wydały decyzje bez podstawy prawnej, a więc dotknięte wadą powodującą ich nieważność zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267).
W przedstawionych okolicznościach, wobec uwzględnienia najdalej idącego zarzutu zgłoszonego przez skarżącego na rozprawie, zbędne jest odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty z dnia 12 lipca 2013 r. W wyroku zawarto rozstrzygnięcie oparte na przepisie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, określającego, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
O kosztach sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 tej ustawy ustalając, że na koszty postępowania składa się uiszczony w sprawie wpis sądowy w kwocie 500 zł oraz wynagrodzenie adwokata w wysokości 240 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło