I OZ 456/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2015 r. zażalenia K.R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 marca 2015 r., sygn. akt III SA/Gd 676/14 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi K.R. na czynność Starosty Nowodworskiego z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przywrócić K.R. termin do złożenia skargi kasacyjnej Postanowieniem z dnia 25 marca 2015 r., sygn. akt III SA/Gd 676/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił K.R. przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku tego Sądu z dnia 13 listopada 2014 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż odpis powyższego wyroku doręczony został adwokatowi, działającemu w sprawie w ramach przyznanego skarżącemu prawa pomocy, w dniu 19 grudnia 2014 r. W dniu 22 stycznia 2015 r. radca prawny, działający z substytucji wyznaczonego w sprawie pełnomocnika, osobiście złożył w Sądzie pismo, w którym oświadczył, iż w dniu 19 stycznia 2015 r. wysłane zostało pismo zawierające skargę kasacyjną, jednak nie załączono jej odpisów ani pełnomocnictwa, które zostały załączone do pisma z dnia 22 stycznia 2015 r. W dniu 23 stycznia 2015 r. do Sądu wpłynęła pusta koperta nadana w dniu 19 stycznia 2015 r. Pismem z tej samej daty (doręczonym w dniu 26 stycznia 2015 r.) zobowiązano pełnomocnika skarżącego do niezwłocznego wyjaśnienia kwestii koperty, która wpłynęła bez zawartości. W piśmie wyjaśniającym z dnia 27 stycznia 2015 r. ustanowiony w sprawie adwokat wskazała, że korespondencja kierowana do Sądu winna zawierać skargę kasacyjną. Ponadto wskazała, że o konieczności wyjaśnienia ww. kwestii poinformowała radcę prawnego działającego z substytucji. W dniu 2 lutego 2015 r. złożony został wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Uzasadniając wniosek pełnomocnik wskazał, że korespondencja nadana w dniu 19 stycznia 2015 r. była kompletna (to jest zawierała środek odwoławczy wraz z odpisem), na co wskazuje bezsprzecznie masa przesyłki, udokumentowana na potwierdzeniu nadania. Pełnomocnik wskazał ponadto, że nie zna przyczyn doręczenia przesyłki do Sądu bez zawartości niemniej zwrócił się w tej sprawie ze stosowną reklamacją pocztową. Zarządzeniem z dnia 17 lutego 2015 r. pełnomocnik strony zobowiązany został do przedstawienia odpowiedzi na złożoną reklamację pocztową. W piśmie z dnia 20 marca 2015 r. pełnomocnik wskazał, że operator pocztowy nie odpowiedział w przepisanym terminie na złożoną reklamację co oznacza, że reklamacja została uznana. W ocenie Sądu pełnomocnik skarżącego nie wykazał, aby strona nie ponosiła winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, a zapewnienie pełnomocnika, że nadana w dniu 19 stycznia 2015r. przesyłka zawierała środek odwoławczy, nie stanowi przesłanki przywrócenia tego terminu. Powyższej okoliczności przeczy bowiem oświadczenie pracownika Biura Podawczego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który wskazał, że koperta nadana w dniu 19 stycznia 2015 r. wpłynęła do Sądu bez zawartości. Jednocześnie pracownik ten wskazał, że nadesłana koperta nie była uszkodzona i nie posiadała jakichkolwiek oznak wskazujących na jej wcześniejsze otwarcie. Ponadto, zdaniem Sądu nawet ewentualne uznanie w niniejszej sprawie reklamacji pocztowej nie uwiarygodnia faktu nadania przesyłki z zawartością albowiem przeczy temu wskazane oświadczenie o braku jakichkolwiek śladów wskazujących na wcześniejsze otwarcie kierowanej do Sądu korespondencji. Odnosząc się do wskazywanej przez pełnomocnika wagi spornej przesyłki (według potwierdzenia nadania przesyłki 50 gramów) Sąd wskazał, że zastrzeżenia budzą sprzeczne informacje odnośnie liczby dokumentów, które zdaniem pełnomocnika znajdowały się w spornej kopercie. W piśmie z 22 stycznia 2015 r. (do którego dołączono dwa odpisy skargi kasacyjnej) pełnomocnik wskazał, że w dniu 19 stycznia 2015 r. do Sądu nadano wyłącznie jeden egzemplarz skargi kasacyjnej. Z kolei z reklamacji pocztowej wynika, że reklamowana przesyłka zawierała skargę kasacyjną oraz jej odpis. W ocenie Sądu nadesłanie pustej koperty było błędem strony, skutkującym niedotrzymaniem terminu, a takie działanie należy uznać za brak należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw, w pełni obciążający pełnomocnika strony skarżącej. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł K.R., reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, zarzucając Sądowi naruszenie art. 86 § 1 P.p.s.a. poprzez błędne jego zastosowanie i uznanie, że skarżący z własnej winy uchybił terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik strony ponownie wskazał na wagę przesyłki z dnia 19 stycznia 2015 r., która wyraźnie wskazywała na to, że przesyłka ta nie mogła być pusta, lecz zawierała 8 stron formatu A4. Pełnomocnik strony zanegował także wagę oświadczenia pracownika Biura Podawczego Sądu, z uwagi na fakt, iż osoba ta nie mogła mieć wiedzy o pierwotnej zawartości przesyłki. Ponadto wyjaśniono, iż od samego początku pełnomocnik strony wskazywał, iż przesyłka z dnia 19 stycznia 2015 r. zawierała skargę kasacyjną wraz z jej odpisem, a w dniu 22 stycznia w Sądzie złożone zostały dodatkowe dwa odpisy oraz pełnomocnictwo substytucyjne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a." przewiduje możliwość przywrócenia przez Sąd uchybionego terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym. Przywrócenie takie uzależnione jest od wykazania przez stronę braku jej winy w uchybieniu, zaś okoliczności wskazujące na brak winy wykazane winny być we wniosku o przywrócenie terminu, co wynika z art. 87 § 2 tej ustawy. W przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, iż K.R. nie wykazał, aby uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku tego Sądu 13 listopada 2014 r. Jednakże stanowisko Sądu uznać trzeba za niezasadne. Wbrew twierdzeniom Sądu skarżący w sposób wystarczający uprawdopodobnił brak swojej winy w uchybieniu. Szczególnie na jego korzyść przemawia okoliczność wagi przesyłki z dnia 19 stycznia 2015 r., która wynosiła 50 g (wynika to wprost z dokumentu potwierdzenia nadania tej przesyłki). Waga ta wyraźnie wskazuje na fakt, iż koperta musiała mieć jakąkolwiek zawartość i nie mogła zostać nadana pusta. Na potwierdzenie tej okoliczności wskazują także różne wagi innych pism przesyłanych do Sądu. Pismo o wadze 50 gram musiało zawierać co najmniej kilka stron papieru, co wskazywałoby na prawdopodobieństwo, iż rzeczywiście pismem z dnia 19 stycznia 2015 r. nadana została skarga kasacyjna wraz z odpisem. Okoliczność ta nie została wprawdzie wyjaśniona w sposób jednoznaczny, jednakże uznanie przez Pocztę Polską reklamacji wskazuje na to, że roszczenia strony w tym zakresie okazały się zasadne. Bez znaczenia pozostaje tu fakt potwierdzenia przez pracownika Biura Podawczego otrzymania pustej i nieuszkodzonej koperty, trudno bowiem wymagać od strony, aby kontrolowała cały proces przesyłania jej pisma przez Pocztę Polską i pilnowała swojej przesyłki, chroniąc ją przed ewentualną ingerencją osób trzecich. Sąd, zarzucając pełnomocnikowi strony brak dbałości o powierzone mu sprawy, w świetle powyższych wątpliwości, wykazał się nadmiernym formalizmem i przerzucił na niego odpowiedzialność za niedopatrzenia, jakich prawdopodobnie dopuścił się operator pocztowy. Z tego też powodu uznać trzeba było, że odmowa przywrócenia terminu w niniejszej sprawie naruszała art. 86 § 1 i art. 87 § 2 P.p.s.a., co powodowało konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia. Jednocześnie uznać należało, iż strona wykazała swój brak strony w uchybieniu, co pozwalało na uwzględnienie jej wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.