VI SA/Wa 986/14

WyrokWSA w Warszawie2014-09-12

Skład orzekający: Małgorzata Grzelak, Mirosława Kowalska, Grażyna Śliwińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przekroczenie dopuszczalnego nacisku na oś pojazdu, przy jednoczesnym braku przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu i ładowności naczepy, stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII?
Ratio decidendi
Przekroczenie dopuszczalnego nacisku na oś pojazdu, nawet przy braku przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej i ładowności, stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Definicja pojazdu nienormatywnego zawarta w Prawie o ruchu drogowym odnosi się do nacisków osi większych od dopuszczalnych dla danej drogi, zgodnie z przepisami o drogach publicznych. Brak zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony jest ładunek podzielny, skutkuje nałożeniem kary jak za przejazd bez zezwolenia, niezależnie od możliwości uzyskania zezwolenia wyższych kategorii.
Stan faktyczny
W dniu kontroli drogowej stwierdzono, że pojazd członowy przekroczył dopuszczalny nacisk na pojedynczą oś napędową o 2,45 t (o ponad 20%). Kierowca nie okazał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 15 000 zł. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca kwestionowała zasadność nałożenia kary, argumentując m.in. że nie stwierdzono przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej ani ładowności, a przepisy nie określają dopuszczalnych nacisków na osie dla danej drogi.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Mirosława Kowalska Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant st. ref. Renata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2014 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII oddala skargę Zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2014 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 64 ust. 1, 2, art. 64c, art. 140aa ust. 1, 3 pkt 1, 4, art. 140 aa ust. 1, 3 pkt 1, 4, art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit. c), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 1137, z późn. zm.) - dalej p.r.d. oraz art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 260) - dalej u.d.p., utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (WITD) z [...] września 2013 r., którą nałożono na K. S. – W. (skarżącą w niniejszej sprawie) karę pieniężną w wysokości 15000 zł za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII. Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym: W dniu [...] lipca 2013 r. w miejscowości K. na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z ciągnika marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...], którym kierował A. D. Kontrolowanym pojazdem wykonywano krajowy przewóz drogowy rzeczy (cement w workach - 18 palet) na rzecz K.S. na trasie [...]. W związku z podejrzeniem przekroczenia dopuszczalnych parametrów wagowych kontrolowanego pojazdu, dokonano jego ważenia na zatwierdzonym przez uprawnionego geodetę stanowisku do pomiaru mas i nacisków osi, położonym w miejscowości K., przy drodze krajowej nr [...], przenośnymi wagami do pomiarów statycznych typu [...] o numerach fabrycznych [...] i [...], posiadających Świadectwo Zgodności oraz aktualne świadectwo legalizacji ponownej. Kierowca został pouczony o procedurze ważenia. W wyniku pomiarów stwierdzono przekroczenie nacisku na pojedynczej osi napędowej pojazdu o 2,45 t (tj. o więcej niż 20 % od dopuszczalnej wartości tj. o wartość 24,5 %), kierowca nie okazał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] września 2013 r. nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 15000 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII. W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez wadliwe zastosowanie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz ustawy o drogach publicznych. Strona zwróciła uwagę na treść definicji pojazdu nienormatywnego zawartą w art. 2 pkt 35a ustawy Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którą definicja ta odnosi się do wymiarów lub rzeczywistej masy całkowitej określonej w ustawie, a tym samym kontrolowany pojazd w ocenie skarżącej był normatywny. Wskazała, że treść ustawy o drogach publicznych nie przewiduje i nie określa dopuszczalnych nacisków osi przewidzianych dla danej drogi, a podczas kontroli nie stwierdzono przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, ani dopuszczalnej ładowności naczepy. Ponadto w opinii skarżącej, treść art. 140aa ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym stanowi dyskryminację przewozów innych niż przewóz drewna, czy materiałów sypkich. Zdaniem skarżącej przewóz ładunku w ilości nieprzekraczającej dopuszczalnej ładowności pojazdu jest dochowaniem należytej staranności w realizacji czynności związanych z przewozem. Zatem przewożąc ładunek w ilości nie przekraczającej dopuszczalnej ładowności pojazdu, strona nie miała żadnego wpływu na powstanie zarzucanego naruszenia. Mając na uwadze przedstawioną argumentację skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania. Główny Inspektor Transportu Drogowego uznał podniesione zarzuty za niezasadne. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] stycznia 2014 r. GITD wskazał, że poruszanie się po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych zostało obwarowane licznymi obostrzeniami wymienionymi w art. 64 ust. 1, 2 i 3 prd. Zalicza się do nich wymóg uzyskania zezwolenia. Przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony jest ładunek podzielny jest możliwy tylko na podstawie zezwoleń kategorii I lub II (art. 64 ust. 2 prd). Stosownie do art. 140ab ust. 2 prd w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Przepis art. 64 ust. 2 prd ustanawia zakaz przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny. Zatem z treści art. 140ab ust. 2 prd wynika, że przy kwalifikowaniu naruszeń związanych z ustaleniem braku właściwej kategorii zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony jest ładunek podzielny, okoliczność w postaci prawnej niemożności uzyskania zezwolenia kategorii III-VII nie ma żadnego znaczenia. Ustawodawca bowiem przyjął, że w takiej sytuacji nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Sankcją za wykonywanie przejazdu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami określonymi w zezwoleniami jest kara pieniężna nakładana w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 140aa ust. 1 ww. ustawy za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 prd, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Stosownie do treści 140aa ust. 3 pkt 1 prd karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. Stosownie do art. 140ab ust. 2 prd w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Organ wskazał, że według art. 64 ust. 2 prd pojazdem nienormatywnym, na przejazd którego uzyskano zezwolenie nie można przewozić ładunku innego niż ładunek niepodzielny, za wyjątkiem zezwoleń kategorii I lub II (art. 64 ust. 2 prd). GITD ponownie rozpoznając sprawę nie stwierdził przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, bowiem skarżąca nie dostarczyła dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jej odpowiedzialności za brak zezwolenia, w oparciu o regulację art. 140aa ust. 4 prd. Stosownie do art. 140aa ust. 4 prd nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, o którym mowa w ust. 3 pkt 1: a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna. Organ podkreślił, że w niniejszej sprawie przewożony był cement w workach, który można było prawidłowo rozłożyć na pojeździe, tak by nie dochodziło do przekroczenia dopuszczalnych parametrów. GITD zaakcentował, że podmiot wykonując przejazd powinien mieć wiedzę na temat przewożonego ładunku w zakresie jego właściwości i ilości, trasy oraz parametrów pojazdu, którym przejazd jest wykonywany. Następnie powinien wystąpić o stosowne zezwolenie, a jeżeli przepis prawa stoi na przeszkodzie w jego uzyskaniu powinien rozważyć zmianę sposobu przejazdu, aby nie narażać się na negatywne konsekwencje finansowe. Dopracowanie się sprawnego systemu załadunku pojazdów, w którym powinien uczestniczyć zarówno załadowca jak i podmiot wykonujący przejazd, tak by nie przekraczane były normy wymagane przepisami, leży w interesie strony. Sposób doboru określonych środków (stworzenie własnych procedur załadunku, szczegółowa organizacja pracy, kształtowanie stosunków zobowiązaniowych z pozostałymi uczestnikami obrotu prawnego, ustalanie trasy przejazdu) jest kwestią indywidualną. Ustawodawca nie narzuca w tym względnie gotowych rozwiązań. Z tych względów, to w gestii podmiotu wykonującego przejazd jest takie zorganizowanie przejazdu i czynności towarzyszących przejazdowi, aby nie narazić się na sankcje administracyjne, które są konsekwencją ich naruszenia. Reasumując, w ocenie organu odwoławczego, wskazane w zebranym materiale dowodowym okoliczności popełnienia zarzucanego naruszenia, tj. wykonywania przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII w pozostałych przypadkach, było okolicznością, na którą strona miała wpływ, a przy realizacji przejazdu nie dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z kontrolowanym przejazdem. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca wniosła o uchylenie powyższej decyzji GITD z dnia [...] stycznia 2014 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: - rażące naruszenie prawa materialnego poprzez wadliwe zastosowanie przepisów ustawy o transporcie drogowym, - zastosowanie sankcji finansowych odnoszących się do błędnie ustalonego stanu faktycznego, - naruszenie art. 6 kpa poprzez zastosowanie celowej wykładni przepisów w oparciu o interpretację sprzeczną z obowiązującym prawem. W uzasadnieniu skargi rozwinięto poszczególne zarzuty podnosząc m.in., że poddając zestawieniu wyniki pomiarów z parametrami określonymi w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, uznać należy, że przekroczenie wystąpiło i dotyczyło dopuszczalnego nacisku na oś napędową o 12,45 t - 11,5 t = 0,95 t co stanowi przekroczenie o 8,3%. Ponadto, zdaniem skarżącej, aktualna wersja ustawy o drogach publicznych jak też inne przepisy o drogach publicznych nie przewidują i nie określają dopuszczalnych nacisków przewidzianych dla danej drogi. Dzisiejszy stan prawny w ocenie skarżącej nie uwzględnia dopuszczalnych nacisków na poszczególne osie dla danej kategorii drogi. Załącznik nr 2 do ustawy o drogach publicznych wskazujący na dopuszczalne wartości przestał obowiązywać z dniem 19 października 2012 r. Tym samym stwierdzić należy, iż w sytuacji normatywnej masy całkowitej oraz wymiarów i przy nie określonych przepisami dopuszczalnych nacisków przewidzianych dla danej drogi nie można traktować przedmiotowego pojazdu jako nienormatywnego. Rozporządzenie w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t tylko i wyłącznie dotyczy i wskazuje poszczególne odcinki dróg krajowych i wojewódzkich o konkretnym parametrze - dopuszczalnym nacisku na oś pojedynczą, jednak nie określa dopuszczalnych nacisków na poszczególne osie pojazdów czy zespołów pojazdów. Rozporządzenie powyższe nie odnosi się w żaden sposób do dopuszczalnych nacisków osi napędowych (pojedynczych i wielokrotnych) a także do osi wielokrotnych przyczep i naczep. W ocenie strony w obecnym stanie prawnym o fakcie czy pojazd jest normatywny czy nie, decydować może jedynie odniesienie dokonanego pomiaru do dopuszczalnych parametrów, w tym również dopuszczalnych nacisków na poszczególne osie, określonych w przepisach dopuszczających pojazd do ruchu. Jej zdaniem niedorzecznym jest fakt, iż pojazd poruszający się po drogach raz jest pojazdem normatywnym, a raz nie, tylko z uwagi na to, że porusza się drogami wskazanymi w ww. rozporządzeniu bądź nie. Nienormatywność pojazdu z założenia dotyczy jego gabarytów, a nie drogi jaką się porusza. Zdaniem skarżącej organ odwoławczy pomija w sprawie fakt, że do miejscowości przeznaczenia N. nie ma innej drogi, która miałaby określony większy dopuszczalny nacisk osi pojedynczej. Przewóz na całej trasie przejazdu realizowany był drogami o dopuszczalnym nacisku osi 11,5 t. W ocenie skarżącej, nieuzasadnione ekonomicznie, jak również pod względem ochrony środowiska, byłoby realizowanie przewozu w dwóch partiach lub drogami o dłuższym przebiegu jak sugeruje organ. W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie organ ustalił, że droga krajowa Nr [...] po której poruszał się pojazd członowy poddany kontroli zaliczona została do kategorii dróg, na których dopuszczalne są naciski osi do 10 t. Powyższe ustalenie jest prawidłowe i wynika z rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. (Dz. U. z 2012, poz. 1061) w sprawie wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. Podczas kontroli stwierdzono, że przedmiotowy pojazd przekroczył dopuszczalny nacisk na pojedynczej osi napędowej, który wyniósł 12,45 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę). Kontrola drogowa nie wykazała przekroczenia innych parametrów, które pozostawały w dopuszczalnej normie. Uwzględniając powyższe należy uznać za prawidłowe, że kara pieniężna winna być nałożona jak za brak zezwolenia kategorii VII, na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 P.r.d. Jeżeli nie jest możliwe ustalenie kategorii zezwolenia od I do VI, to kwalifikacja stwierdzonego naruszenia jest dokonywana w oparciu o zezwolenie kategorii VII. Zezwolenie na tę kategorię wydaje się bowiem, gdy przekroczono wielkości dopuszczalnych odstępstw określonych w zezwoleniach kategorii I-VI. Nadto z treści art. 140ab ust. 2 P.r.d. wynika, że przy kwalifikowaniu naruszeń związanych z ustaleniem braku właściwej kategorii zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony jest ładunek podzielny, okoliczność w postaci prawnej niemożności uzyskania zezwolenia kategorii III-VII nie ma znaczenia. Ustawodawca przyjął bowiem, że w takiej sytuacji nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Odnosząc się do zarzutów skargi w pierwszej kolejności należy wskazać, że materialnoprawną podstawę nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w analizowanej sprawie stanowi art. 140aa ust. 1 P.r.d., z którego treści wynika, że za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 przywołanej ustawy, nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie bowiem z art. 64 ust. 1 pkt 1 P.r.d. ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ. Karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1 P.r.d., nakłada się na: 1) podmiot wykonujący przejazd; 2) podmiot wykonujący inne czynności związane z przewozem drogowym, a w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę, załadowcę lub spedytora, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1 (art. 140aa ust. 3 P.r.d.).  Przywołane powyżej regulacje przewidują odpowiedzialność administracyjną podmiotu wykonującego przejazd lub podmiotu wykonującego inne czynności związane z przewozem drogowym z tytułu przejazdu po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych, bez wymaganego prawem zezwolenia. Istota odpowiedzialności administracyjnej sprowadza się do tego, że aby pociągnąć do niej określony podmiot (podmiot administrowany) konieczne jest zaistnienie dwóch zasadniczych przesłanek: po pierwsze, podmiot ten musi charakteryzować się cechami wyrażonymi w normie prawnej stanowiącej podstawę odpowiedzialności oraz po drugie, musi on wyczerpać określone w tej normie znamiona działania lub zaniechania lub znamiona tegoż zachowania muszą zostać wyczerpane przez inny podmiot, o ile norma prawna przypisuje zachowanie innego podmiotu lub skutek tego zachowania wspomnianemu podmiotowi administrowanemu (delikt administracyjny). Zaistnienie powyższych przesłanek jest co do zasady wystarczające, aby podmiot administrowany poniósł z tytułu popełnionego deliktu administracyjnego ujemne konsekwencje (sankcję administracyjną). Zbędne staje się zatem badanie jakichkolwiek innych dodatkowych okoliczności, jak na przykład wina podmiotu administrowanego, które nie mają wpływu ani na poniesienie przez niego odpowiedzialności, ani na wymiar nakładanej na niego sankcji administracyjnej. Ta modelowa charakterystyka odpowiedzialności administracyjnej może kształtować się różnie w zależności od stanowiących jej podstawę regulacji prawnych. Ustawodawca może bowiem przewidywać pewne szczególne okoliczności, które na zasadzie wyjątku od reguły, otworzą dla podmiotu administrowanego możliwość zwolnienia się spod odpowiedzialności mimo zaistnienia w konkretnym stanie faktycznym deliktu administracyjnego (por. art. 140aa ust. 4-5 P.r.d.). Istotne znaczenie dla stwierdzenia deliktu administracyjnego określonego w art. 140aa ust. 1 P.r.d., jest pojęcie "pojazdu nienormatywnego". Pojęcie to zostało zdefiniowane przez ustawodawcę w art. 2 pkt 35a P.r.d. Zgodnie z tym przepisem "pojazd nienormatywny" oznacza pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy - to jest ustawy Prawo o ruchu drogowym. Przez "nacisk osi" należy przy tym rozumieć sumę nacisków, jaką na drogę wywierają koła znajdujące się na jednej osi (art. 2 pkt 57 P.r.d.), natomiast przez "rzeczywistą masę całkowitą" należy rozumieć masę pojazdu łącznie z masą znajdujących się na nim rzeczy i osób (art. 2 pkt 55 P.r.d.). W świetle definicji pojęcia pojazdu nienormatywnego, zawartej w art. 2 pkt 35a P.r.d., określenie górnych wartości nacisku osi dopuszczalnych przez ustawodawcę dla danej drogi wymaga sięgnięcia do przepisów o drogach publicznych, z kolei określenie górnych wartości rzeczywistej masy całkowitej pojazdu lub zespołu pojazdów wymaga sięgnięcia do przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym. Przepisy, które znajdą w tym przypadku zastosowanie, jako określające granice deliktu administracyjnego, a w konsekwencji i odpowiedzialności administracyjnej, nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający. Niedopuszczalna w demokratycznym państwie prawnym (art. 2 Konstytucji RP) jest bowiem taka sytuacja, w której podmiot administrowany będzie ponosił odpowiedzialność administracyjną za okoliczności niewynikające wprost z powszechnie obowiązujących przepisów prawa. Przepisami o drogach publicznych, do których odsyła art. 2 pkt 35a P.r.d., są regulacje znajdujące się w ustawie o drogach publicznych. Z kolei ustawa o drogach publicznych problematykę nacisku osi reguluje wyłącznie w przepisach art. 41. Zgodnie z jego ust. 1 po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3 tego art. Minister właściwy do spraw transportu, o czym stanowi już ust. 2, ustala, w drodze rozporządzenia, wykaz: 1) dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, 2) dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t - mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego. Drogi wojewódzkie inne niż drogi określone na podstawie ust. 2 pkt 1, drogi powiatowe oraz drogi gminne stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (ust. 3). Na podstawie art. 41 ust. 2 P.r.d. wydane zostało rozporządzenie Ministra Transportu. Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2012 r., poz. 1061), w którym Minister ustalił wykaz dróg krajowych obejmujący odcinki dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t (§ 1; wykaz ten został umieszczony w załączniku nr 1), wykaz dróg wojewódzkich obejmujący odcinki dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t (§ 2, załącznik nr 2) oraz wykaz dróg krajowych obejmujący odcinki dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (§ 3, załącznik nr 3). Analiza przywołanych powyżej przepisów o drogach publicznych prowadzi do wniosku, że w obecnie obowiązującym stanie prawnym, w tym w stanie prawnym obowiązującym w dniu przeprowadzenia kontroli w niniejszej sprawie - to jest dnia [...] lipca 2013 r., ustawodawca określił dla dróg publicznych dopuszczalny nacisk osi jedynie wobec pojedynczych osi napędowych. W art. 41 ust. 1 u.d.p. wyraźnie jest bowiem mowa o "nacisku pojedynczej osi napędowej", z kolei regulacje zawarte w ust. 2 i ust. 3 tego art., stanowią przepisy szczególne wobec ust. 1 (świadczy o tym użycie w tym ostatnim sformułowania - "z zastrzeżeniem"), przez co także i one odnosząc się do "nacisku pojedynczej osi" stanowią o nacisku pojedynczej osi napędowej.  Konsekwentnie należy zatem uznać, że w obecnie obowiązującym stanie prawnym brak jest podstaw do pociągnięcia, w oparciu o art. 140aa ust. 1 P.r.d., podmiotu wykonującego przejazd lub podmiotu wykonującego inne czynności związane z przewozem drogowym, do odpowiedzialności administracyjnej za przejazd po drodze publicznej pojazdem w zakresie nacisków pojedynczej osi nienapędowej lub osi wielokrotnej, bowiem przepisy o drogach publicznych, do których w tym zakresie odwołuje się art. 2 pkt 35a P.r.d., nie przewidują dla tego rodzaju osi żadnych wartości dopuszczalnych. Dla wyznaczenia tych wartości nie jest przy tym prawnie dozwolone sięganie do regulacji rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 951). Przepisy tego rozporządzenia nie tylko nie stanowią "przepisów o drogach publicznych", o których mowa w art. 2 pkt 35a P.r.d., lecz nadto nie regulują dopuszczalnych nacisków osi "przewidzianych dla danej drogi". Przepisy przywołanego rozporządzenia są decydujące w zakresie możliwości dopuszczenia danego pojazdu do ruchu w ogóle, jednak nie znajdują zastosowania z punktu widzenia oceny, czy dany pojazd odpowiada sformułowanej w art. 2 pkt 35a P.r.d. definicji pojazdu nienormatywnego, a co za tym idzie - czy jego przejazd bez zezwolenia rodzi skutek w postaci nałożenia kary pieniężnej. W tym zakresie o "nienormatywności" danego pojazdu decyduje bowiem to, czy jego parametry odpowiadają parametrom przewidzianym dla danej drogi, a nie czy pojazd ten spełnia ogólne warunki dopuszczenia go do ruchu. O tym więc, jakie pojazdy mogą się poruszać po danej drodze, nie decydują przepisy określające maksymalne dopuszczalne naciski osi pojazdów dopuszczonych do ruchu (§ 5 rzeczonego rozporządzenia), a wartość techniczna tej drogi, to jest dopuszczalne obciążenie osi na danej drodze, co określone jest w przepisach o drogach publicznych (art. 41 u.d.p.) (tak też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 11 czerwca 2014 r. sygn. akt III SA/Po 368/14). Jak już wyżej wskazano, na gruncie niniejszej sprawy skarżąca poniosła odpowiedzialność administracyjną za przejazd pojazdem po drodze publicznej z przekroczeniem nacisku na pojedynczą oś napędową. W tym stanie rzeczy należy uznać, że organ nie naruszył prawa, nakładając na stronę karę pieniężną w wysokości 15000 złotych. W rozpatrywanej sprawie był przewożony ładunek podzielny, a więc zasadnie organ wskazał, że dla uniknięcia odpowiedzialności strona mogła właściwie rozmieścić ładunek i zabezpieczyć go przed przemieszczeniem. Z akt sprawy nie wynika, że skarżąca przedstawiła dowody świadczące, iż dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, nie miała wpływu na powstanie naruszenia. Jako podmiot wykonujący przejazd powinna była podjąć kroki celem takiego załadunku, aby pojazd po wykonaniu czynności załadunkowych był normatywny. W tej sprawie nawet nie próbowano wykazać, że po załadunku pojazd spełniał normy w zakresie nacisku na oś (brak jakiejkolwiek informacji np. o podjętej próbie ważenia po załadowaniu). W żadnym razie nie można podzielić argumentacji skarżącej, że przewóz ładunku w ilości nieprzekraczającej dopuszczalnej ładowności jest z pewnością dochowaniem należytej staranności w realizacji czynności związanych z tym przejazdem (v. str. 6 skargi). Jako profesjonalny przewoźnik skarżąca powinna bowiem zdawać sobie sprawę, że brak przekroczenia DMC pojazdu nie pozwala na przyjęcie założenia, iż dopuszczalny nacisk na osie nie zostanie przekroczony (na przykład gdy źle umocowany lub/i rozmieszczony ładunek się przesunie). Mając na uwadze powyższe skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło