I SAB/Wa 269/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Sędziowie: WSA Marta Kołtun-Kulik WSA Bożena Marciniak Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2014 r. sprawy ze skargi J.W. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku J.W. z dnia 15 lipca 2013 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...], w części dotyczącej działki nr [...] z obrębu [...] w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz J.W. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. J.W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w rozpoznaniu wniosku z dnia 17 czerwca 2013 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną przy ul. [...], w części zabudowaną domem jednorodzinnym, tj. działki nr [...] z obrębu [...]. Prezydentowi W. zarzucił naruszenie: 1) przepisu art. 36 § 1 Kpa w zw. z art. 35 § 1 i 3 Kpa w zw. z art. 12 Kpa polegające na braku podejmowania działań bezpośrednio zmierzających do wydania rozstrzygnięcia w sprawie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania. W skardze wniósł o: 1) wyznaczenie Prezydentowi W. niezwłocznego terminu do wydania decyzji rozstrzygającej wniosek o przyznanie odszkodowania; 2) rozpoznanie skargi w postępowaniu uproszczonym; 3) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przypisanych prawem. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że dnia 15 lipca 2013 r. do Prezydenta W. został wniesiony wniosek o przyznanie odszkodowania na podstawie art., 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami za nieruchomość [...], położoną w W. przy ul. [...], w części zabudowanej domem jednorodzinnym, tj. działki nr [...] z obrębu [...]. Dnia 10 października 2013 r. zostało wniesione do Wojewody [...] zażalenie na bezczynność Prezydenta W. w rozpoznaniu wniosku o przyznanie odszkodowania. Dnia [...] marca 2014 r. Wojewoda [...] wydał postanowienie nr [...], w którym uznał wniesione zażalenia za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. 3 - miesięczny termin do wydania rozstrzygnięcia. Skarżący zauważył, że przedmiotowe postanowienie zostało wydane w oparciu o treść zażalenia na bezczynność bowiem pomimo dwukrotnego wezwania przez Wojewodę [...], Prezydent W. nie przesłał do organu akt sprawy, ani też nie ustosunkował się do przedstawionych zarzutów. Prezydent W. dopiero pismami z dnia 11 marca 2014 r. wystąpił do Archiwum W. oraz Wydziału Architektury i Budownictwa dla [...] o nadesłanie dokumentów niezbędnych do rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie odszkodowania i jednocześnie, ze względu na konieczność zgromadzenia materiału, wyznaczył ponad 4-miesięczny, przewidywany termin rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto, dopiero dnia 12 marca 2014 r. przesłał do Wojewody [...] akta sprawy, jak i ustosunkował się do zarzutów zażalenia wskazując, iż pismem z dnia 11 marca 2014 r. skarżący został poinformowany o przewidywalnym terminie zakończenia postępowania. Zdaniem skarżącego, nie ulega zatem wątpliwości, że Prezydent W. pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku o przyznanie odszkodowania. Dopiero bowiem na skutek zażalenia na bezczynność podjął pierwsze czynności zmierzające do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania, zaś dopiero po wydaniu przez Wojewodę [...] postanowienia uznającego zażalenie za uzasadnione ustosunkował się do podniesionych w zażaleniu zarzutów. Od tego dnia, od ponad miesiąca, ponownie zaniechał jakichkolwiek czynności. W ocenie skarżącego, Wojewoda [...] błędnie wyznaczył Prezydentowi W. 3-miesięczny termin do wydania rozstrzygnięcia. Terminy miesięczny i 2-miesięczny wskazane w art. 35 Kpa są bowiem terminami maksymalnymi do rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Tymczasem Prezydent W. od dnia wniesienia wniosku, od ponad 9 miesięcy nie podjął żadnej czynności mającej na celu zakończenie niniejszego postępowania. Skarżący zauważył, że zgodnie z jednolitym stanowiskiem sądownictwa administracyjnego bezczynność postępowania administracyjnego, spowodowana brakiem należytej organizacji nie może być okolicznością usprawiedliwiającą bezczynność organu, a jest obrazem niedowładu organizacyjnego organu. Do chwili obecnej, pomimo toczącego się od ponad 9 miesięcy postępowania o przyznanie odszkodowania, jak i wyznaczania dodatkowego terminu do wydania rozstrzygnięcia, sprawa nie została zakończona. W orzecznictwie akceptowane jest stanowisko, zgodnie z którym bezczynność organu zachodzi wówczas, gdy w terminie ustalonym w art. 35 Kpa organ nie podjął żadnych czynności lub prowadził postępowania, ale nie zakończył go wydaniem w terminie stosownego aktu. Prezydent W. wielokrotnie przekroczył maksymalne terminy do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Również wydanie postanowienia przez Wojewodę [...] uznającego zażalenie na bezczynność za uzasadnione i wyznaczającego 3-miesięczny termin rozstrzygnięcia sprawy, nie przyczyniło się do podjęcia przez organ czynności zmierzających do rozpoznania wniosku o odszkodowanie. Skarżący wskazał też, że dla stwierdzenia bezczynności nie jest istotne, czy była ona przez organ zawiniona, czy też nie. Ponadto dla uznania pozostawania organu administracyjnego w bezczynności nie ma znaczenia, czy organ ten podejmował jakieś czynności procesowe zmierzające do rozstrzygnięcia sprawy, czy też był całkowicie bierny. Bezczynności nie uzasadnia również okoliczność związana z napływaniem do organu dużej ilości spraw, niewspółmiernej do ilości osób w nim zatrudnionych. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie i nie rozpoznawanie sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r. poz. 518) przesłankami badanymi w postępowaniu odszkodowawczym w sprawie przedmiotowej nieruchomości są: określenie dokładnej daty pozbawienia poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego faktycznej możliwości władania działką oraz jakie było przeznaczenie tego terenu w Ogólnym Planie Zagospodarowania Przestrzennego W. z dnia [...] sierpnia 1931 r. Organ podał, że w celu ustalenia powyższych okoliczności pismami z dnia 11 marca 2014 r. oraz z dnia 21 maja 2014 r. wystąpiono do Archiwum Państwowego W. oraz do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w [...]. Pismem z dnia 11 marca 2014 r. strony zostały poinformowane o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie zakończenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Nie budzi wątpliwości Sądu to, że w niniejszej sprawie Prezydent W. pozostaje w bezczynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej "Ppsa". Trzeba bowiem mieć na uwadze, że maksymalny termin na załatwienie sprawy jaki przewiduje przepis art. 35 § 3 Kpa (termin dwóch miesięcy) został przekroczony. Poza sporem jest to, że wniosek J.W. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] Prezydent W. otrzymał w dniu 16 lipca 2013 r. (prezentata widniejąca na podaniu). Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wynika, aby wystąpiły okoliczności wstrzymujące bieg terminu załatwienia sprawy, o którym mowa w art. 103 Kpa. Jak wynika z akt sprawy do chwili obecnej decyzja w sprawie nie została wydana. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie nie można postawić organowi zarzutu, że pozostaje w bezczynności z rażącym naruszeniem prawa. Z akt sprawy wynika, że skarżący w dniu 16 lipca 2013 r. złożył organowi wniosek o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość, mimo, że w zakresie dotyczącym działki nr [...] nie została zakończona ostateczną decyzją sprawa o przyznanie prawa użytkowania wieczystego w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W.. Prezydent W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] odmówił przyznania prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości przy ul. [...], nr hip. [...], w części dotyczącej aktualnej działki nr [...]. Klauzula ostateczności została nadana tej decyzji w dniu [...] października 2013 r. Następnie organ - po uzyskaniu akt nieruchomości przy ul. [...], nr hip. [...] w dniu [...] stycznia 2014 r. (pismo z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...]) – podjął czynności mające na celu wyjaśnienie sprawy o odszkodowanie. Po wyznaczeniu przez Wojewodę [...] w postanowieniu z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] dodatkowego terminu na podjęcie rozstrzygnięcia w sprawie, pismami z dnia 11 marca 2014 r. Prezydent W.: 1) wystąpił do właściwej w sprawach architektury i budownictwa jednostki organizacyjnej Urzędu W. w [...] o udzielenie informacji na temat realizowanych na gruncie inwestycji, jej zagospodarowania przed zrealizowaniem inwestycji, przesłanie kserokopii dokumentów dotyczących tych okoliczności; 2) wystąpił do dyrektora Archiwum Państwowego W. o udzielenie informacji na temat przeznaczenia nieruchomości przed dniem 21 listopada 1945 r. w planie zagospodarowania przestrzennego; 3) skierował do stron postępowania informację o nowym terminie załatwienia sprawy (do dnia [...] lipca 2014 r.) oraz przyczynach niedotrzymania terminu ustawowego. Po otrzymaniu w kwietniu 2014 r. stosownych informacji i dokumentów z Wydziału Architektury i Budownictwa dla [...] i z Archiwum Państwowego w W. w zakresie prowadzonych na gruncie inwestycji i materiałów planistycznych oraz po wniesieniu skargi na bezczynność w piśmie z dnia 18 kwietnia 2014 r., organ pismami z dnia 21 maja 2014 r.: 1) wystąpił do właściwej w sprawach gospodarki nieruchomościami jednostki organizacyjnej Urzędu W. w [...] o przesłanie akt lokalizacyjnych dotyczących przedmiotowej nieruchomości; 2) wystąpił do dyrektora Archiwum Państwowego W. o sporządzenie kopii dokumentów planistycznych wymienionych we wcześniejszej odpowiedzi adresata. Z powyższego wynika, że Prezydent W. nie był w sprawie zupełnie bezczynny. Organ podjął czynności procesowe, zmierzające do wyjaśnienia sprawy, w tym do ustalenia wynikających z przepisu art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami przesłanek pozbawienia następców prawnych faktycznej możliwości władania nieruchomością po dniu 5 kwietnia 1958 r. oraz przeznaczenia nieruchomości przed dniem 21 listopada 1945 r. w planie zagospodarowania przestrzennego. Organ podjął także działania wynikające z art. 36 § 1 Kpa - skierował do stron zawiadomienie o niemożności załatwienia sprawy w terminie ustawowym i wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy. Wobec tego nie można postawić organowi zarzutu rażącej bezczynności. Mając na uwadze to, że sprawy dotyczące odszkodowań za nieruchomości [...] są sprawami szczególnie skomplikowanymi Sąd uznał za właściwe zobowiązanie Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o odszkodowanie w terminie 4 miesięcy, od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Wyznaczenie organowi niezwłocznego terminu na załatwienie sprawy – jak tego domaga się skarżący – byłoby nieuzasadnione, gdyby okazało się (czego na obecnym etapie sprawy nie można ocenić), że zajdzie potrzeba sporządzenia operatu szacunkowego określającego wartość nieruchomości, do którego strony mają prawo wnieść zastrzeżenia i uwagi. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 149 § 1 Ppsa orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 w zw. z § 14 ust 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013, poz. 490).