IV SA/Gl 1170/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.) Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2014 r. sprawy ze skargi M. D. na postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia odwołania od orzeczenia wydanego w postępowaniu dyscyplinarnym uchyla zaskarżone postanowienie. W dniu [...] Komendant Miejski Policji w R. wydał orzeczenie nr [...] w którym uznał winnym M.D. popełnienia zarzucanego mu czynu i odstąpił od wymierzenia mu kary dyscyplinarnej. Orzeczenie to skarżący otrzymał w dniu [...]. W orzeczeniu zawarte było pouczenie o prawie wniesienia odwołania do Komendanta Wojewódzkiej Policji w K. za pośrednictwem Komendanta Miejskiego Policji w R. w terminie 7 dni od dnia doręczenia orzeczenia. W dniu [...] zostało w Komisariacie Policji [...] w R. złożone odwołanie kierowane do [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. za pośrednictwem Komendanta Miejskiego Policji w R.. Odwołanie do Komendy Miejskiej Policji w R. wpłynęło [...]. W dniu [...] postanowieniem [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji odmówiono przyjęcia odwołania od orzeczenia Komendanta Miejskiego Policji w R. nr [...] z [...] ze względu na to, że odwołanie wniesione zostało po terminie. W uzasadnieniu podano, że odwołanie wpłynęło do Komendy Miejskiej Policji w R. po upływie 7 dniowego terminu, który upływał [...]. Zgodnie z treścią art. 135 k ustawy o Policji od orzeczenia wydanego w I instancji obwinionemu przysługuje odwołanie w terminie 7 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Odwołanie składa się do wyższego przełożonego dyscyplinarnego za pośrednictwem przełożonego który wydał orzeczenie w pierwszej instancji. Art. 135p. ust. 1 ustawy o Policji stanowi, że w zakresie nieuregulowanym w ustawie, do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania karnego, dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków. Zgodnie z dyspozycją art. 122 § 2 kpk, zawite są terminy do wnoszenia środków zaskarżenia oraz inne. które ustawa za zawile uznaje. W myśl § 1 cytowanego przepisu czynności procesowa dokonana po upływie terminu zawitego jest bezskuteczna. Zgodnie z dyspozycją art. 124 kpk, termin jest zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r., poz. 1529). w polskim urzędzie konsularnym lub złożone przez żołnierza w dowództwie jednostki wojskowej albo przez osobę pozbawioną wolności w administracji odpowiedniego zakładu, a przez członka załogi polskiego statku morskiego kapitanowi statku. Podkreślono, że odwołanie złożone za pośrednictwem Komisariatu Policji w R., nie mogło zostać uznane za złożone z zachowaniem terminu. Termin do złożenia odwołania mógłby być zachowany w przypadku, gdyby z Komisariatu Policji [...] w R. odwołanie przesłano do właściwego organu przed upływem terminu do wniesienia odwołania lub w tym terminie nadano w urzędzie pocztowym, co jednak nie miało miejsca. Dalej stwierdzono, iż Komisariat Policji [...] w R., za pośrednictwem którego przesłano odwołanie do Komendanta Miejskiego Policji w R., nie można uznać za operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzono, że odwołanie zostało wniesione po terminie. Zgodnie z art. 135 k ust. 3 ustawy o Policji – wyższy przełożony dyscyplinarny odmawia przyjęcia odwołania – w drodze postanowienia – jeżeli zostało wniesione po terminie. Postanowienie to skarżący otrzymał [...]. W dniu [...] w Komendzie Wojewódzkiej Policji w K. złożona została skarga. Skarżący zarzucił, że postanowienie nr [...] [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa i wniósł o uchylenie go w całości i uznanie, że do niedotrzymania zawitego terminu do złożenia odwołania wydanego w I instancji nie doszło oraz o zwrócenie sprawy do organu rozstrzygającego w II instancji, a celem rozpatrzenia odwołania od orzeczenia nr [...] Komendanta Miejskiego. W uzasadnieniu stwierdził, że postanowienie jest krzywdzące i zostało wydane z rażącym naruszeniem obowiązujących przepisów prawa. Wskazał, że za termin wniesienia odwołania do organu uznaje się datę faktycznego złożenia dokumentu. Nadto stwierdził, że dzień [...], nie jest datą wskazującą na zachowanie lub nie terminu do wniesienia odwołania, gdyż jest to data zaewidencjonowania wpływu dokumentu w sekretariacie Komisariatu Policji [...] w R. Za prawidłową datę wniesienia odwołania należało uznać dzień [...], w którym to pismo faktycznie zostało złożone w Komisariacie Policji [...] w R., a jego wpływ potwierdzony został na egzemplarzu odwołania pozostającego w dyspozycji skarżącego. Nie zgodził się, że odwołanie zostało skierowane niewłaściwie do Komendanta Komisariatu Policji [...] w R., a więc organu niewłaściwego przez co nie można uznać odwołania za wniesione z zachowaniem terminu przewidzianego ustawą. Zaakcentował, że odwołanie było kierowane do [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. za pośrednictwem Komendanta Miejskiego Policji w R., a sam fakt złożenia pisma w Komisariacie Policji [...] w R. nie stanowi o zmianie adresata wnoszonego odwołania, tym bardziej, że prawo nie nadaje Komendantowi Komisariatu Policji statusu organu. Podkreślił przy tym, że stanowisko Komendanta Komisariatu Policji jest jedynie stanowiskiem kierowniczym w hierarchicznych strukturach organizacyjnych Policji, a Komisariat Policji [...] w R. jest jednostką organizacyjną wchodzącą w skład struktur Komendy Miejskiej Policji w R. i podległa Komendantowi Miejskiemu Policji na obszarze jego działania jako organu. Zdaniem skarżącego termin do wniesienia odwołania od orzeczenia Nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w R., wydanego w I instancji dnia [...] został przez niego zachowany. [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podkreślił, że w odniesieniu do postępowania dyscyplinarnego nie ma zastosowania droga służbowa określona w § 1 ust. 5 zarządzenia nr 21 Komendanta Głównego Policji z dnia 20 maja 1993 roku w sprawie zasad funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji. Odpowiedzialność dyscyplinarna i karna policjantów uregulowana została w rozdziale 10 ustawy o Policji, natomiast w zakresie nieuregulowanym, zgodnie z dyspozycją art. 135p. ust. 1 cyt. ustawy, stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania karnego, które miały zastosowanie w niniejszej sprawie. Ta stanowisko organu potwierdzają także regulacje zawarte w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 listopada 2003 roku w sprawie szczegółowego trybu wykonywania czynności związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku policjantów(Dz. U. Nr 198. poz. 1933). Zgodnie z § 2 ust. 2 cyt. rozporządzenia, obieg dokumentów prowadzi się w taki sposób aby ich treść nie była udostępniana osobom niepowołanym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, którym w tym wypadku jest postanowienie. Nie może zatem wkraczać w uprawnienia organów administracji orzekając bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania administracyjnego. Sąd nie może także oprzeć kontroli o kryterium słuszności. Uchylenie postanowienia względnie stwierdzenie jego nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w prowadzonym postępowaniu lub naruszeniu przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy. Oceniając zasadność postanowienia w zakresie, w jakim Sąd jest władny to uczynić, a więc z punktu widzenia jego zgodności z prawem, stwierdzić należy, iż zaskarżone postanowienie narusza przepisy postępowania. Skarga okazała się zasadna. W przedmiotowej sprawie nastąpiło naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W sprawie jest kwestionowana data wpływu odwołania od orzeczenia dyscyplinarnego do Komendanta Miejskiego Policji w R., bowiem w rozpatrywanej sprawie wskazywano na trzy daty wpływu odwołania: skarżący prezentuje stanowisko, że skutecznie złożył odwołanie w dniu [...] (data złożenia odwołania w Komisariacie Policji [...] w R. potwierdzona na kopii odwołania), Komisariat Policji [...] w R. wskazuje na datę [...] jako datę zadziennikowania odwołania w Dzienniku Podawczym Poczty do KMP (karta 160 akt administracyjnych) oraz [...], jako datę faktycznego wpływu odwołania do Komendy Miejskiej Policji w R. Należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 135 k ustawy o Policji odwołanie od orzeczenia dyscyplinarnego składa się do wyższego przełożonego dyscyplinarnego za pośrednictwem przełożonego, który wydał orzeczenie w pierwszej instancji. Wyższy przełożony dyscyplinarny odmawia przyjęcia odwołania, w drodze postanowienia, jeżeli zostało wniesione po terminie lub przez osobę nieuprawnioną albo jest niedopuszczalne. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Oznacza to, że w przedmiotowym postępowaniu organ wyższego stopnia zobowiązany jest w pierwszej kolejności do zbadania czy odwołanie od kary dyscyplinarnej złożone zostało w terminie. W przypadku stwierdzenia, że odwołanie jest złożone po upływie terminu – postanowieniem odmawia przyjęcia odwołania. Nie budzi wątpliwości, że treść pouczenia o sposobie wniesienia odwołania od orzeczenia dyscyplinarnego była prawidłowa i w przypadku ustalenia, że odwołanie od orzeczenia dyscyplinarnego złożone w Komisariacie Policji nie zostało omyłkowo – odmowa przyjęcia odwołania była prawidłowa. Przed podjęciem orzeczenia, które w konsekwencji uniemożliwia stronie skorzystania z uprawnienia polegającego na dwukrotnym merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy, należy dokładnie wyjaśnić w tym zakresie stan faktyczny sprawy. Jest to jedna z podstawowych zasad postępowania administracyjnego. Zgodnie z treścią art. 135 p ust. 1 zd.1 ustawy o Policji w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych. Zgodnie natomiast z art. 125 kpk– pismo omyłkowo wniesione przed upływem terminu do niewłaściwego sądu, prokuratora, organu Policji albo innego organu postępowania przygotowawczego uważa się za wniesione z zachowaniem terminu. Z tego też względu kwestią wymagająca wyjaśnienia w przedmiotowej sprawie była okoliczność czy złożone odwołanie w Komisariacie Policji było omyłkowo wniesione czy też w postępowaniu skarżącego omyłka nie wystąpiła. Jest to okoliczność istotna w przedmiotowym postępowaniu, gdyż w przypadku ustalenia, że w sprawie miał zastosowanie art. 125 kpk należałoby rozpatrzyć odwołanie od orzeczenia dyscyplinarnego gdyż złożone zostało w terminie, a nie odmawiać jego przyjęcia. [...] Komendant Wojewódzki w K. takie postępowania wyjaśniające przeprowadził. W sprawie należy zwrócić uwagę, że skarżący podkreślał wielokrotnie, że złożone odwołanie – jego zdaniem – jest prawidłowe, gdyż obowiązuje go droga służbowa - tak jak w każdym postępowaniu służbowym dotyczącym policjanta. Skarżący pismo do [...] Wojewódzkiego Komendanta Policji w K. złożył za pośrednictwem Komisariatu Policji [...] w R. (poprzez złożenie tam pisma). Odwołanie to nie było zapakowane w kopertę o czym świadczy prezentata Komisariatu Policji na tym dokumencie (karta 153 akt administracyjnych) co wskazuje, że przyjmujący wiedział jaki to jest dokument. Odwołanie zaadresowane zostało do [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. za pośrednictwem Komendanta Miejskiego Policji w R. Zdaniem Sądu słusznie skarżący wskazał, że sam fakt złożenia pisma w Komisariacie Policji [...] w R. nie stanowi o zmianie adresata wnoszonego odwołania. Komisariat Policji [...] w R. jest jednostką organizacyjną wchodzącą w skład struktur Komendy Miejskiej Policji w R. i podległa Komendantowi Miejskiemu Policji na obszarze jego działania jako organu. Mogło to u skarżącego wywołać wrażenie, że prawidłowo złożył odwołanie. - w szczególności gdy ma się na uwadze specyfikę zwracania się w innych sprawach do przełożonych w Policji. Co więcej również z pisma Zastępcy Komendanta Komisariatu Policji [...] w R. wynika, że odwołanie zostało przyjęte zgodnie z zasadami obiegu poczty oraz jej dostarczania do jednostki nadrzędnej, a ze względu na wykonywanie pilnych czynności służbowych poczta w dniu [...] nie była dostarczana, a [...] był pierwszym dniem roboczym. Nie ulega wątpliwości, iż organ jest zobowiązany do badania terminowości wniesienia środka odwoławczego. Co też uczyniono w rozpatrywanej sprawie. Zdaniem składu orzekającego nie można jednak podzielić stanowiska organu, iż samo stwierdzenie, że skoro skarżący został prawidłowo pouczony i pomimo tego złożył odwołanie za pośrednictwem swojego bezpośredniego przełożonego, a nie za pośrednictwem przełożonego, który wydał orzeczenie świadczy o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. W cenie Sądu uznać należało, że odwołanie zostało wniesione z chwilą złożenia go za potwierdzeniem w Komisariacie Policji [...] w R., bowiem jako jednostka pomocnicza jest on elementem struktury Komendy Miejskiej Policji w R. Mając na uwadze, że termin do wniesienia odwołania jest zachowany, jeżeli odwołanie skierowane (adresowane) do wyższego przełożonego dyscyplinarnego, który zgodnie z art. 135k ustawy o Policji jest organem drugiej instancji w sprawach dyscyplinarnych, przed upływem terminu do wniesienia odwołania wpłynie do organu, który wydał orzeczenie w pierwszej instancji, oznacza to, że odwołanie skarżącego, którego termin wniesienia upływał w dniu [...] i zostało wniesione do Komisariatu Policji [...] w R. w ustawowym terminie. Rozpatrując sprawę ponownie [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. uwzględni powyższe rozważania poczynione przez Sąd, które przesądzają, że odwołanie zostało wniesione w ustawowym terminie, co oznacza, że obowiązkiem organu odwoławczego będzie merytoryczne jego rozpatrzenie na podstawie całokształtu okoliczności faktycznych sprawy, a następnie wydanie orzeczenia odnoszącego się do zarzutów skarżącego zawartych w odwołaniu od postanowienia z dnia [...]. W tym stanie rzeczy – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekł jak w wyroku uchylając zaskarżone postanowienie.