VI SA/Wa 486/14
WyrokWSA w Warszawie2014-09-16
Skład orzekający: Zbigniew Rudnicki, Jacek Fronczyk, Urszula Wilk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ celny jest zobowiązany do wydania zaświadczenia potwierdzającego, że konkurs nie był grą losową, jeśli jedynym dokumentem potwierdzającym tę okoliczność jest postanowienie sądu o umorzeniu postępowania karnego skarbowego?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie jest zobowiązany do wydania zaświadczenia, jeśli treść żądanego zaświadczenia nie wynika z prowadzonych przez niego ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Postanowienie o umorzeniu postępowania karnego skarbowego, w przeciwieństwie do wyroku skazującego, nie wiąże organu administracji publicznej w zakresie ustaleń faktycznych, a zatem nie może stanowić podstawy do wydania zaświadczenia.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o wydanie zaświadczenia potwierdzającego, że zorganizowany przez nią konkurs nie był grą losową. Organ celny odmówił wydania zaświadczenia, argumentując, że treść żądania nie wynika z danych znajdujących się w jego posiadaniu. Spółka wskazywała na prawomocne postanowienie sądu o umorzeniu postępowania karnego skarbowego, które stwierdziło, że konkurs nie miał cech gry losowej. Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia, podtrzymując argumentację organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędziowie Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Protokolant st. ref. Paulina Stylińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2014 r. sprawy ze skargi C. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r. Dyrektor Izby Celnej w W. działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, w związku z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.) po rozpatrzeniu zażalenia z dnia [...] marca 2013 r. na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. w sprawie odmowy wydania zaświadczenia, Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Jak wynika z akt sprawy, "[...]" S.A. z siedzibą w W., pismem z dnia [...] lutego 2013 r. złożyła do Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. wniosek o wydanie na podstawie art. 217 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego zaświadczenia o treści: "Urząd Celny w W. zaświadcza, że konkurs wiedzowy o nazwie [...], urządzany przez [...] S.A. w W.w dniach [...].01.2012 r. – [...].02.2012 r., nie był loterią audioteksową ani inną grą losową w rozumieniu ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych".
W uzasadnieniu wniosku wskazała, że Sąd Rejonowy dla [...], [...] Wydział [...] w sprawie sygn. akt [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r. umorzył postępowanie toczące się wobec Prezesa Zarządu "[...]" S.A. o przestępstwo skarbowe określone w art. 108 § 1 w związku z art. 9 § 3 w związku z art. 6 § 2 Kodeksu karnego skarbowego i orzekł, że czyn oskarżonego W. M. nie zawiera ustawowych znamion czynu zabronionego.
Zdaniem Strony prawomocne rozstrzygnięcie sądu karnego oznacza, że w sytuacji, gdy sąd karny prawomocnie orzekł, że W. M. nie zorganizował konkursu o charakterze gry losowej i przez to nie popełnił zarzucanego mu przestępstwa skarbowego, ponieważ, jak stwierdził Sąd konkurs "[...]" nie był grą losową w rozumieniu przepisów prawa, to powyższe orzeczenie sądu karnego jest wiążące, w tym i dla Urzędu Celnego, który dokonywał kontroli".
Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. odmówił wydania zaświadczenia o treści żądanej przez Stronę.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał, iż zakres treści żądanego zaświadczenia nie wynika z prowadzonych przez organ ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.
Ponadto Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. poinformował stronę, że zgodnie z art. 2 ust. 6 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych minister właściwy do spraw finansów publicznych rozstrzyga w drodze decyzji, czy gra lub zakład posiadające cechy wymienione w ust. 1-5 są grą losową, zakładem wzajemnym albo grą na automacie w rozumieniu ustawy.
[...] S.A. wniosła zażalenie na to postanowienie.
Opisanym na wstępie postanowieniem Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy, która była przedmiotem rozstrzygnięcia organu I instancji.
W ocenie Dyrektora Izby Celnej w W. w przedmiotowej sprawie organ podatkowy pierwszej instancji słusznie potraktował pismo strony z dnia [...] lutego 2013 r. jako wniosek o wydanie zaświadczenia. W piśmie tym strona w sposób jednoznaczny wskazała, iż chce urzędowego potwierdzenia, że urządzane przez stronę przedsięwzięcie o nazwie "[...]" nie było loterią audioteksową ani inną grą losową w rozumieniu ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
Organ wskazał, że stosownie do treści art. 8 ustawy o grach hazardowych do postępowań w sprawach określonych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa, chyba że ustawa stanowi inaczej.
Odwołując się do dyspozycji art. 306a i art. 306b Ordynacji podatkowej organ stanął na stanowisku, że strona wykazała swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego, bowiem uzyskanie zaświadczenia o treści żądanej w piśmie z dnia [...] lutego 2013 r. miałoby wpływ na prowadzone wobec strony postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za urządzania gry losowej – loterii audiotekstowej bez wymaganego zezwolenia.
Organ wywodził przy tym, że postępowanie w przedmiocie wydawania zaświadczeń uregulowane przepisami Działu VIIIa Ordynacji podatkowej ma szczególny, uproszczony charakter. Przejawia się on w tym, że w ramach przedmiotowego postępowania obowiązkiem organu podatkowego, do którego skierowano wniosek inicjujący to postępowanie, jest dokonanie w pierwszej kolejności porównania treści żądania strony ze stanem rzeczy wynikającym z prowadzonych przez niego ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. W tym celu prowadzić można przewidziane w art. 306b § 2 Ordynacji podatkowej niezbędne postępowanie wyjaśniające.
Zdaniem organu, na podstawie powołanych wyżej przepisów można wyinterpretować, że organ podatkowy może odmówić wydania zaświadczenia, m.in. w sytuacji, gdy wnioskujący żąda potwierdzenia okoliczności faktycznych lub stanu prawnego, które nie wynikają z ewidencji i rejestrów lub innych danych będących w posiadaniu tego organu.
Organ wskazał, że sformułowanie "dane znajdujące się w jego posiadaniu" użyte w art. 306b § 2 Ordynacji podatkowej nie może być rozumiane dowolnie i rozszerzająco przez obejmowanie nim także danych dostarczonych właściwemu organowi przez osobę ubiegającą się o wydanie zaświadczenia w celu potwierdzenia faktów z tych danych wynikających. W sytuacji, gdy w posiadaniu organu podatkowego nie znajdują się dane potwierdzające fakty lub stan prawny, których zaświadczenie ma dotyczyć, wynikające w szczególności z prowadzonych przez ten organ rejestrów lub ewidencji, organ nie ma nie tylko obowiązku, ale i uprawnienia do prowadzenia postępowania wyjaśniającego, co do istnienia tych faktów lub stanu prawnego i nie może wydać żądanego zaświadczenia.
Strona podniosła, że organ podatkowy, do którego wystąpiła o wydanie zaświadczenia jest w posiadaniu prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] grudnia 2012 r., sygn. akt [...], umarzającego postępowanie karne skarbowe w sprawie o czyn z art. 108 § 1 w związku z art. 9 § 3 w związku z art. 6 § 2 Kodeksu karnego skarbowego, w uzasadnieniu którego sąd karny wskazał, iż w jego ocenie konkurs wiedzowy "[...]" nie był grą losową, tj. loterią audioteksową, a tym samym działanie Prezesa Zarządu Spółki nie nosiło znamion przestępstwa skarbowego stypizowanego w art. 108 § 1 Kodeksu karnego skarbowego.
Dyrektor Izby Celnej w W. wskazał, że zasada rozszerzonej prejudycjalności wyroku karnego nie została wprost wyrażona w przepisach ustawy Ordynacja podatkowa. Jednakże zasada ta wynika z przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 poz. 270, z późn. zm.), która to ustawa normuje m.in. postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej (art. 1 ustawy).
Organ przywołał treść art. 11 p.p.s.a. zgodnie, z którym ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny.
Odwołując się do poglądów judykatury i orzecznictwa organ stanął na stanowisku, że adresatami wyrażonej w tym przepisie zasady związania ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego są pośrednio organy administracji publicznej, które czynią w sprawie ustalenia faktyczne. Organ podniósł jednak, że związany jest jedynie prawomocnym skazującym wyrokiem karnym, zaś postanowienie umarzające postępowanie karne nie ma waloru wiążącego.
Tak więc będące w posiadaniu organu podatkowego pierwszej instancji postanowienie sądu karnego umarzającego postępowanie karne skarbowe w sprawie o czyn z art. 108 § 1 w związku z art. 9 § 3 w związku z art. 6 § 2 Kodeksu karnego skarbowego, nie może stanowić danych znajdujących się w jego posiadaniu, które pozwoliłyby na zmianę stanowiska Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. w zakresie uznania, że przedsięwzięcie o nazwie "[...]" urządzane przez Stronę w dniach od [...] stycznia 2012 r. do [...] lutego 2012 r. nie był loterią audioteksową ani inną grą losową w rozumieniu ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
Jeśli żądanie zawarte we wniosku o wydanie zaświadczenia ma potwierdzenie we wskazanych źródłach (dokumentach, danych lub informacjach), wówczas wydawane jest zaświadczenie o żądanej treści. W przeciwnym razie, organ ma obowiązek wydać postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści.
Zatem w ocenie organu odwoławczego, Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. w sposób prawem przewidziany wykazał, że zakres treści zaświadczenia nie wynika z prowadzonych przez niego ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.
Dyrektor Izby Celnej w W. wyjaśnił, że natura prawna zaświadczenia ogranicza postępowanie wyjaśniające tylko do takich działań, które pozwolą na urzędowe stwierdzenie znanych faktów lub stanu prawnego. Przedmiotem postępowania wyjaśniającego w sprawach zaświadczeń nie może być więc analizowanie zmian w stanie prawnym i wyprowadzanie z tego odpowiednich wniosków, ani dokonywanie ocen prawnych.
Dyrektor Izby Celnej w W. wskazał, że na postępowanie wyjaśniające poprzedzające wydanie bądź odmowę wydania zaświadczenia składają się czynności o charakterze materialno-technicznym. W ramach takiego postępowania organ bada, jakiego rodzaju źródło może zawierać żądane dane, a także czy dane te dotyczą stanu faktycznego bądź stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się wnioskodawca. Nie można drogą zaświadczenia wywołać skutków kształtujących stosunki prawne, tj. przyznawać albo ograniczyć bądź pozbawić uprawnienia.
Biorąc pod uwagę powyższe, organ stanął na stanowisku, że brak jest podstawy do wydania zaświadczenia o treści żądanej przez stronę.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w zażaleniu organ zgodził się ze stroną, że nieuprawnione jest twierdzenie Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W., że tylko i wyłącznie Minister Finansów władny jest rozstrzygnąć, że przedmiotowy quiz nie był loterią audioteksową. Organ wskazał, że pracownicy Urzędu Celnego [...] w W. przeprowadzili w Spółce "[...]" kontrolę, której przedmiotem było sprawdzenie dokumentacji, dokumentów oraz urządzeń związanych z działalnością i organizacją konkursu pod nazwą "[...]" pod kątem zgodności z przepisami ustawy o grach hazardowych. Kontrola została zakończona protokołem z dnia [...] kwietnia 2012 r. Następnie Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. w postanowieniu z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] uznał, że quiz wiedzowy "[...]" będący przedmiotem ww. kontroli stanowił grę losową, tj. loterię audioteksową.
Dyrektor Izby Celnej w W. podnosił, że Służbie Celnej zgodnie z dyspozycją poszczególnych przepisów art. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2009 r. Nr 168, poz. 1323, z późn. zm.) powierzono kompleks zadań wynikających z ustawy o grach hazardowych: od kompetencji w kwestiach podatkowych (wymiaru, poboru) do związanych z udzielaniem koncesji i zezwoleń, zatwierdzaniem regulaminów i rejestracją urządzeń. W zadaniach Służby Celnej mieści się też wykonywanie całościowej kontroli w wymienionych powyżej dziedzinach, a także w zakresie przestrzegania przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych. Kontrola ta przebiega w myśl przepisów rozdz. 3 omawianej ustawy (art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy o Służbie Celnej).
Odwołując się do dyspozycji art. 2 ust. 6 ustawy o grach hazardowych organ wskazał, że z przewidzianym w tym przepisie wnioskiem może wystąpić zarówno organ podatkowy jak i strona w przypadku gdy istnieją wątpliwości co do charakteru przedsięwzięcia.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ podatkowy pierwszej instancji art. 8 § 2 Kodeksu postępowania karnego, Dyrektor Izby Celnej w W. wyjaśnił, że Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 21 lutego 2013 r., sygn. akt V KK 15/13, orzekł, że zapatrywanie, w myśl którego ustalenie w postępowaniu karnym skarbowym, że konkretna gra, której dotyczy zarzucane zachowanie jest grą na automacie w rozumieniu ustawy, miałoby zależeć od wydania rozstrzygającej w tym przedmiocie decyzji administracyjnej, należy uznać za chybione w świetle unormowania art. 107 § 1 Kodeksu karnego skarbowego, a co za tym idzie, jaskrawo sprzeczne z treścią zasady płynącej z dyspozycji art. 113 § 1 Kodeksu karnego skarbowego w zw. z art. 8 § 1 Kodeksu postępowania karnego.
Dyrektor Izby Celnej w W. podnosił, że obszernie przytoczone w uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia rozważania Sądu Najwyższego dotyczą wprawdzie odpowiedzialności karnej skarbowej za urządzanie gry na automacie, jednakże w ocenie Dyrektor lzby Celnej w W. mają w pełni zastosowanie również do odpowiedzialności za urządzanie gry losowej - loterii audiotekstowej bez wymaganego zezwolenia.
Ostatecznie Dyrektor Izby Celnej w W. wskazał, że powołanie w uzasadnieniu organu I instancji art. 2 ust. 6 ustawy o grach hazardowych miało na celu poinformowanie strony o przysługującej jej możliwości wystąpienia do Ministra Finansów o wydanie na jej wniosek decyzji, czy przedsięwzięcie urządzane w dniach od [...] stycznia 2012 r. do [...] lutego 2012 r. nie stanowi gry losowej - loterii audiotekstowej w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. W sprawie prowadzonej przed Naczelnikiem Urzędu Celnego [...] w W., organ nie powziął bowiem wątpliwości co do charakteru przedsięwzięcia.
Końcowo Dyrektor Izby Celnej w W. wyjaśnił, że w przypadku dysponowania przez organ podatkowy prawomocnym postanowieniem sądu karnego umarzającym postępowanie karne skarbowe w sprawie o czyn z art. 108 § 1 w związku z art. 9 § 3 w związku z art. 6 § 2 Kodeksu karnego skarbowego, strona może ubiegać się tylko o wydanie zaświadczenia, że w sprawie zapadł wyrok, nie zaś co do treści jego uzasadnienia.
Skargę na opisane wyżej postanowienie wniosła [...] S.A. w W..
Zarzuty skargi obejmowały:
1) naruszenie przepisu art. 306b Ordynacji podatkowej poprzez błąd w ustaleniach polegający na stwierdzeniu, że zakres treści żądanego zaświadczenia nie wynika z prowadzonych przez organ ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, czego konsekwencją była odmowa wydania żądanego zaświadczenia;
2) błąd w ustaleniach prawnych polegający na przyjęciu, iż rozstrzygnięcie sądu karnego co do charakteru przedsięwzięcia organizowanego przez Skarżącego, nie jest dla skarżonego wiążące, czym narusza art. 2 Konstytucji.
3) art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa w zw. z art. 2 ust. 6 ustawy o grach hazardowych poprzez jego błędne zastosowanie polegające na tym, że wg. skarżonego kompetencje do rozstrzygnięcia o charakterze gry posiadał Urząd Celny [...], a błędne stosowanie przepisu art. 2 ust. 6 o grach hazardowych przez Urząd Celny [...] nie miało wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia, jako że organ ten nie posiadał wątpliwości co do charakteru gry.
Skarżący żądał uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Urząd Celny [...] w W. przeprowadził u skarżącego w dniach [...] - [...] kwietnia 2012 r. kontrolę, której przedmiotem było sprawdzenie dokumentacji oraz urządzeń związanych z działalnością i organizacją konkursu pod nazwą "[...]" z punktu widzenia zgodności z przepisami ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540 ze zm.). W toku prowadzenia kontroli oraz po jej zakończeniu, w ocenie skarżącego, doszło do rażącego naruszenia prawa i zasad postępowania, których skutkiem było zawarcie tez i wniosków w sporządzonym protokole kontroli doraźnej z dnia [...] kwietnia 2012 r. (nr [...]), nie mających odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym.
Skarżący podnosił, że zgodnie z zasadą praworządności mającej wyraz m.in. w art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, organy podatkowe działają na podstawie i w granicach prawa. Zgodnie z art. 2 ust. 6 ustawy o grach hazardowych, uprawnionym do rozstrzygnięcia w drodze decyzji, czy dana gra lub zakład jest grą losową w rozumieniu ustawy, jest Minister właściwy do spraw finansów publicznych. Tymczasem o zakwalifikowaniu quizu [...] jako gry losowej, rozstrzygnęli funkcjonariusze celni Referatu Dozoru 2 Urzędu Celnego [...] w W., w protokole kontroli doraźnej. Zdaniem skarżącego, rozstrzygnięcie o charakterze organizowanego przedsięwzięcia zostało dokonane przez nieuprawniony do tego organ. Już sam ten fakt jest podstawą bezwzględnej nieważności takiego rozstrzygnięcia.
Skarżący podnosił, że samowolne rozszerzanie kompetencji przez Urząd Celny [...] godzi w zasadę praworządności.
Skarżący podnosił też, że przedmiotowa kwestia została już prawomocnie rozstrzygnięta przez sąd karny, który w sprawie wszczętej przez Urząd Celny [...] w W. stwierdził bez najmniejszej wątpliwości, że sporne przedsięwzięcie tj. konkurs [...] nie posiada cech gry losowej z ustawy o grach hazardowych (prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] w W. z dnia [...] grudnia 2012 r., sygnatura [...]). W ocenie skarżącego dziwi fakt odmowy wydania przez Urząd Celny [...] w W. zaświadczenia zgodnego z treścią postanowienia sądowego, że konkurs [...] nie był grą losową. Urząd Celny [...] wydając w dniu [...] marca 2013 r. postanowienie o odmowie wydania skarżącemu zaświadczenia, nadal nie posiadał wątpliwości co do tego, że konkurs [...] był grą losową (pomimo tego, że jego twierdzenie było sprzeczne z prawomocnym rozstrzygnięciem sądu, że konkurs [...] nie posiadał żadnych cech gry losowej).
Odwołując się do dyspozycji art. 2 ust. 6 ustawy o grach hazardowych skarżący podnosił, że działanie Organu, czyli rozstrzygnięcie o rodzaju gry protokołem kontroli doraźnej, w sytuacji gdy winna zostać wydana decyzja, jest pozbawieniem Skarżącej jednego z podstawowych uprawnień tj. prawa do odwołania a w konsekwencji, prawa rozpatrzenia sprawy przez niezawisły sąd.
Skarżący stawiał też zarzuty naruszenia art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 52 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, a także art. 122 i art. 191 Ordynacji podatkowej podnosząc, że protokole kontroli doraźnej ustalony został błędny stan faktyczny, który stanowił podstawę rozstrzygnięcia o tym, że quiz wiedzowy [...] stanowił grę losową tj. loterię audioteksową.
Skarżący wskazywał na błędne ustalenia poczynione w toku kontroli, a także podnosiła zastrzeżenia dotyczące przebiegu przeprowadzonej kontroli. Skarżący podnosił też, że ten sam protokół kontroli doraźnej, zawierający błędny stan faktyczny, prawny oraz wnioski, z którego miało wynikać, że konkurs [...] był grą losową, stanowił dowód w dwóch postępowaniach prowadzonych przez Urząd Celny [...], tj.
1. wszczętego z urzędu postępowania o ukaranie karą pieniężną, w sprawie konkursu - loterii audioteksowej o nazwie "[...]" bez wymaganego zezwolenia (postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego [...] z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] - dowód 1).
2. wszczętego postępowania o przestępstwo z art. 108 kks polegające na urządzaniu konkursu - loterii audioteksowej o nazwie [...] bez zezwolenia (postanowienie - uzasadnienie zarzutów [...] z dnia [...]/07/2012 r. - dowód 2). Urząd Celny [...] był oskarżycielem w sprawie.
Zdaniem skarżącego mamy zatem do czynienia z tożsamością podmiotową i przedmiotową sprawy, prawomocnie rozstrzygniętej przez sąd.
W pierwszej kolejności doszło do prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy o przestępstwo z art. 108 kks (punkt 2 powyżej). Sąd Rejonowy dla [...] w W., [...] Wydział [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r., sygnatura akt [...] (dowód 3), umorzył postępowanie o urządzanie konkursu - loterii audioteksowej o nazwie [...] bez zezwolenia, na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 kpk w zw. z art. 113 § 1 kks.
Skarżący podnosił, że Sąd karny umorzył postępowanie ze względu na brak znamion czynu zabronionego.
Zdaniem skarżącego oznacza to, że protokół kontroli doraźnej, który był głównym dowodem na rzekome popełnienie czynu zabronionego, tj. urządzanie konkursu - loterii audioteksowej o nazwie [...] wbrew przepisom ustawy o grach hazardowych, zawierał błędne ustalenia stanu faktycznego i prawnego oraz błędne wnioski.
Skarżący wskazywał też, że mimo tego, Urząd Celny [...] w W., ignoruje fakt istnienia prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy, wszczętej z własnej inicjatywy, potwierdzające brak obowiązku wystąpienia o zezwolenie na zorganizowanie przedsięwzięcia tj. konkursu [...] i w dalszym ciągu prowadził postępowanie o ukaranie karą pieniężną (pkt 1 powyżej), w związku z niedopełnieniem obowiązku wynikającego z art. 7 ust. 2 ustawy o grach hazardowych, tj. urządzanie gry losowej tj. loterii audioteksowej [...], bez wymaganego zezwolenia.
Skarżący podnosił, że legitymując się interesem prawnym, wystąpiła pismem z dnia [...]/02/2013 r. do Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W., m.in. o wydanie zaświadczenia w trybie art. 217 § 2 pkt 2) ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego będącego odpowiednikiem art. 306 § 2 pkt 2) ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, o treści która wynika z dokumentów będących w posiadaniu Organu administracji - prawomocnego postanowienia sądu karnego, w którym Urząd Celny [...] w W. był oskarżycielem.
W ocenie skarżącego twierdzenia organu o braku związania postanowieniem o umorzeniu postępowania przeczą podstawowej istocie prawomocności, które nakazują przyjęcie, że dane kwestie prawne kształtują się tak jak to stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu (w tym przypadku w prawomocnym postanowieniu).
Skarżący odwoływał się do dyspozycji art. 8 § 2 k.p.k.
Skarżący podnosił, że celem istnienia tegoż przepisu jest m.in. uniemożliwienie zaistnienia chaosu prawnego, w którym w dwóch sprawach dotyczących w istocie tego samego czynu, mogłyby zapaść dwa różne orzeczenia. Organ administracji, który był oskarżycielem w sprawie karnej, jest związany rozstrzygnięciem sądu karnego w tejże sprawie, a co za tym idzie, ma nie tylko prawo ale przede wszystkim obowiązek respektowania postanowienia sądu i wydania Skarżącej zaświadczenia.
Skarżący powoływał się na poglądy doktryny i orzecznictwo, co do istoty zaświadczenia wskazując, iż nie jest ono oświadczeniem woli lecz wiedzy. W tym kontekście wskazywał, że organ administracji jest w posiadaniu dokumentu - źródła treści żądanego zaświadczenia, którym jest postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] w W., [...] Wydział [...], sygnatura [...]2. Organ administracji nie musi dokonywać żadnej oceny prawnej a tylko stwierdzić, że w jego aktach znajduje się dokument wiążąco poświadczający treść zaświadczenia.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa.
Podkreślenia wymaga również, iż stosownie do powołanych wyżej przepisów Sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem jej celowości czy słuszności.
Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie i postanowienie utrzymane nim w mocy nie naruszają prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie.
Przedmiotem niniejszej sprawy jest odmowa wydania przez organy Służby Celnej zaświadczenia o treści:
"Urząd Celny w W. zaświadcza, że konkurs wiedzowy o nazwie [...] urządzany przez [...] S.A. w Warszawie w dniach [...].01.2012 -[...].02.2012r., nie był loterią audioteksową ani grą losową w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 19 11.2009r. o grach hazardowych".
Treść żądania strony została jasno sprecyzowana w piśmie z dnia [...] lutego 2013r. i nie budzi wątpliwości, co do charakteru żądanej czynności organu.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U.2009.201.1540) ustawa określa warunki urządzania i zasady prowadzenia działalności w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych i gier na automatach.
Zgodnie z art. 2 ust. 6 ustawy o grach hazardowych Minister właściwy do spraw finansów publicznych rozstrzyga, w drodze decyzji, czy gra lub zakład posiadające cechy wymienione w ust. 1-5 są grą losową, zakładem wzajemnym albo grą na automacie w rozumieniu ustawy.
Zgodnie z art. 8 ustawy o grach hazardowych do postępowań w sprawach określonych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.), chyba że ustawa stanowi inaczej.
Art. 306a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.2012.749 j.t.) stanowi, że: § 1. Organ podatkowy wydaje zaświadczenia na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie.
§ 2. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli:
1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa;
2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.
§ 3. Zaświadczenie potwierdza stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania.
§ 4. Zaświadczenie wydaje się w granicach żądania wnioskodawcy.
Zgodnie z art. 306b Ordynacji podatkowej w przypadkach, o których mowa w art. 306a § 2, organ podatkowy jest obowiązany wydać zaświadczenie, jeżeli chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów lub z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Organ podatkowy, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w niezbędnym zakresie postępowanie wyjaśniające.
Zgodnie z art. 306c Ordynacji podatkowej odmowa wydania zaświadczenia lub zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.
We wniosku z dnia [...] lutego 2013 r. skarżący żądając wydania przedmiotowego zaświadczenia wskazał jako podstawę prawną art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. jednak wobec treści art. 8 ustawy o grach hazardowych organy prawidłowo stosowały przepisy Działu VIIIa Ordynacji podatkowej.
W przedmiotowej sprawie organ przyjął istnienie po stronie skarżącego interesu prawnego w żądaniu wydania zaświadczenia o wskazanej treści wskazując, że uzyskanie takiego zaświadczenia miałoby wpływ na prowadzone wobec strony postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gry losowej - loterii audiotekstowej bez wymaganego zezwolenia.
Powodem odmowy wydania zaświadczenia żądanej treści było to, że treść żądanego zaświadczenia nie wynikała z prowadzonych przez organ ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.
W ocenie Sądu stanowisko organu jest prawidłowe.
Jako dostępne organowi dane, z których miałaby wynikać treść żądanego zaświadczenia skarżący wskazał Postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] w W. z dnia [...] grudnia 2012 r. o umorzeniu postępowania w sprawie toczącej się przeciwko prezesowi skarżącej spółki oskarżonemu o przestępstwo skarbowe z art. 108 § 1 k.k.s. w zw. z art. 9 § 3 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s.
Jak słusznie podnosił organ sformułowanie "dane znajdujące się w jego posiadaniu" użyte w art. 306b § 2 Ordynacji podatkowej nie może być rozumiane dowolnie i rozszerzająco przez obejmowanie nim także danych dostarczonych właściwemu organowi przez osobę ubiegającą się o wydanie zaświadczenia w celu potwierdzenia faktów z tych danych wynikających. W sytuacji, gdy w posiadaniu organu podatkowego nie znajdują się dane potwierdzające fakty lub stan prawny, których zaświadczenie ma dotyczyć, wynikające w szczególności z prowadzonych przez ten organ rejestrów lub ewidencji, organ nie może wydać żądanego zaświadczenia.
W ocenie Sądu prawidłowe też jest stanowisko organu, wskazujące, że zasada rozszerzonej prejudycjalności wyroku karnego wynikająca z art. 11 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi znajduje zastosowanie wyłącznie do popełnienia przestępstwa określonego w prawomocnym skazującym wyroku wydanym w postępowaniu karnym. Nie ma więc zastosowania do postanowienia o umorzeniu postępowania.
Zatem wskazane Postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] nie mogło stanowić danych, które stanowiłyby podstawę do wydania żądanego zaświadczenia.
Odnosząc się do zarzutów skargi należy na wstępie stanowczo podkreślić, że przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest odmowa wydania zaświadczenia żądanej treści.
Nie jest natomiast przedmiotem tego postępowania kwestia prawidłowości przeprowadzonej w skarżącej spółce kontroli, ustaleń poczynionych w protokole kontroli, czy kompetencji organów i zakresu kontroli.
W tym kontekście Sąd stwierdza, że znaczna część wywodów skargi dotyczy prawidłowości kontroli przeprowadzonej u skarżącego oraz ustaleń poczynionych w jej toku. Zarzuty te nie dotyczą więc bezpośrednio istoty tego postępowania i jako takie nie mają znaczenia w sprawie.
Organ, prawidłowo odmówił wydania zaświadczenia bowiem jego treść nie wynikała z ewidencji, rejestrów ani innych danych będących w posiadaniu organu.
Biorąc wszystkie powyższe względy pod uwagę, Sąd stanął na stanowisku, że organ wydając zaskarżone postanowienie nie dopuścił się naruszeń prawa materialnego, które miałyby wpływ na wynik sprawy, ani uchybień formalnoprawnych w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd nie dopatrzył się także zarzuconego w skardze naruszenia art. 2 Konstytucji RP.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło