I SA/Wa 514/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie: Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2012 r. sprawy ze skargi H.D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości oddala skargę. Wojewoda [...], decyzją z [...] stycznia 2012 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu w L. z [...] listopada 2011 r. nr [...] orzekającą o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w W., oznaczonej uprzednio jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], gmina S.. Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że decyzją o wywłaszczeniu i odszkodowaniu wydaną z upoważnienia Naczelnika Miasta N. z [...] czerwca 1977 r., wywłaszczono na rzecz Państwa i w zarząd Kombinatu [...] w W. nieruchomości o powierzchni [...] ha położoną w W., gmina S., stanowiącą własność H.D.. Przedmiotowa nieruchomość oznaczona była na planie pomiarowym, jako działka nr [...]. Zgodnie z decyzją zatwierdzającą plan realizacyjny [...] wydaną w dniu [...] czerwca 1976 r. przez Urząd W., Wydział Urbanistyki i Architektury w W. przedmiotowa nieruchomość została przeznaczona pod budowę części mieszkalnej Kombinatu [...] w W.. Od ww. decyzji Naczelnika Miasta N. z dnia [...] czerwca 1977 r. H.D. złożyła odwołanie wnosząc o podwyższenie odszkodowania. Urząd W. decyzją z dnia [...] września 1977 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w całości. Następnie po rozpatrzeniu wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] w W., decyzją Naczelnika Gminy S. z dnia [...] marca 1984 r. zwrócono część wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] w W. o powierzchni [...] ha. Wnioskiem z dnia 5 sierpnia 2011 r. H.D. zwróciła się do Starostwa Powiatowego w L. o zwrot części nieruchomości objętej ww. decyzją wywłaszczeniową Naczelnika Gminy w N. z dnia [...] czerwca 1977 r., uzasadniając to nie zrealizowaniem celu wywłaszczeniowego. Nieruchomość objęta ww. wnioskiem położona w W., oznaczona uprzednio, jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu W., aktualnie wchodzi w skład działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu W.. Przedmiotowa nieruchomość do dnia [...] czerwca 1992 r. znajdowała się w zarządzie Kombinatu [...] w W., zlikwidowanego i wykreślonego z rejestru decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 1992 r. Następnie majątek Kombinatu [...] w W. został przejęty protokołem zdawczo - odbiorczym z dnia [...] lipca 1992 r. przez Terenowy Oddział Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa w W.. Przepis art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi, że roszczenie o zwrot nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem 1 stycznia 1998 r. nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Zdaniem organu odwoławczego przepis art. 229 u.g.n. ma na celu ochronę praw podmiotów, które w dobrej wierze uzyskały prawo użytkowania wieczystego lub prawo własności nieruchomości. Tak więc stanowi on równocześnie przeszkodę do skutecznego domagania się zwrotu nieruchomości. Komentowany przepis ma zastosowanie, jeżeli prawo do gruntu zostało wpisane do księgi wieczystej po wejściu w życie ustawy, ale wniosek o jego wpis do księgi został złożony przed dniem jej wejścia w życie. Zatem poprzedni właściciel lub jego spadkobierca nie może żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, jeśli przed dniem wejścia w życie ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej użytkowanie wieczyste na rzecz osoby trzeciej, a prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Ze znajdującego się w aktach sprawy aktu notarialnego Repertorium A Nr [...] z dnia [...] września 1993 r. wynika, że Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa w W. rozpoczęła sprzedaż lokali mieszkaniowych oraz garaży wraz z przynależnymi do tych lokali piwnicami, a także udziałami w częściach wspólnych budynków i urządzeń. Zgodnie z księgą wieczystą Nr [...] wnioskowano o dokonano właściwych wpisów informujących o prawie własności do poszczególnych lokali. Powyższe wpisy ujawniono przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Mając powyższe na uwadze oraz zważywszy, że przepis art. 229 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. ma charakter wyjątku od ustanowionej w art. 136 ust. 3 tej ustawy zasady zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, organ odwoławczy rozstrzygnięcie organu I instancji uznał za prawidłowe. W skardze na decyzję Wojewody [...] H.D. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ja decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi podniosła, że decyzja Wojewody jest rażąco sprzeczna z prawem. W ocenie skarżącej organ nie poparł żadnym dowodem twierdzenia, że sprzedaż odrębnej własności lokali nastąpiła przed [..] stycznia 1998 r. Wobec tego skarżąca kwestionuje okoliczność, iż nabycie odrębnej własności lokali nastąpiło przed data wskazaną w art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył na następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651) poprzedni właściciel lub jego następca prawny mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do art. 137 tej ustawy stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Roszczenie o zwrot nie przysługuje, jeżeli przed 1 stycznia 1998 r. nieruchomość ta została sprzedana osobie trzeciej lub oddana w użytkowanie wieczyste takiej osobie, a prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej – taką regulację zawiera art. 229 powołanej ustawy i przepis ten stanowi podstawę prawną rozstrzygnięcia roszczenia skarżącej o zwrot wywłaszczonej nieruchomości w zaskarżonej decyzji. Analiza materiału dokumentacyjnego sprawy pozwala na ocenę, że zaskarżone rozstrzygnięcie znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym. W sprawie jest bezsporne, że wywłaszczona nieruchomość weszła w skład większej działki oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] i została zabudowana budynkami wielomieszkaniowymi. Od 1993 r. właściciel zabudowanej nieruchomości – Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa rozpoczęła sprzedaż lokali mieszkaniowych wraz z udziałami w częściach wspólnych budynków i urządzeń wraz z odpowiednimi udziałami w gruncie – w sumie [...] lokali wraz z udziałami w gruncie. Przed 1 stycznia 1998 r. sprzedanych zostało [...] lokale wraz z udziałami w gruncie i wszystkie te prawa zostały ujawnione w księdze wieczystej przed 1 stycznia 1998 r. Wynika to wprost z wpisów w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w L., której wypis znajduje się w aktach sprawy administracyjnej. W księdze wieczystej zostały uwidocznione wpisy aktów notarialnych umów sprzedaży ze wskazaniem daty sporządzenia aktu notarialnego, numeru aktu notarialnego, imion i nazwisk nabywców, wielkości udziałów nabytych przez nich na własność, a także chwila wpływu wniosku o wpis prawa własności w tej księdze jak i chwila wpisu tego prawa. Tak więc nie ma wątpliwości, że przed dniem 1 stycznia 1998 r. sprzedanych zostało [...] lokale wraz z udziałami w gruncie a prawa nabywców w księdze wieczystej także zostały ujawnione przez 1 stycznia 1998 r. Tym samym zarzut skargi, że uznanie przez organ iż zostały spełnione przesłanki określone w art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie został poparty żadnym dowodem nie jest zasadny. Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołuje się na wpisy w przedmiotowej księdze wieczystej. Zaistnienie w sprawie przesłanek z powołanego art. 229 wyłącza możliwość realizacji roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Zatem odmowa zwrotu orzeczona w zaskarżonej decyzji jest zgodna z prawem. Należy tylko jeszcze podnieść, że przed 1 stycznia 1998 r. nie została sprzedana całość udziałów w nieruchomości, ale na skutek sprzedaży udziałów, dokonanej przed tą datą, powstała współwłasność dotychczasowego właściciela – Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa i nowych nabywców. Zgodnie zaś z treścią przepisów art. 136 i następnych ustawy o gospodarce nieruchomościami, regulujących problematykę zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, zwrotowi podlega wywłaszczona nieruchomość lub jej część, ale nie udziały w tej nieruchomości. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.