III SO/Lu 6/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak po rozpoznaniu w dniu 17 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. H. o wymierzenie grzywny Kierownikowi Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Przychodnia Zdrowia Psychicznego w B. P.za nieprzekazanie skargi do sądu postanawia: odrzucić wniosek. Wnioskiem z dnia [...] 2013 r. skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie J.H. wystąpił o wymierzenie grzywny Kierownikowi Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Przychodnia Zdrowia Psychicznego w B. P.za nieprzekazanie do sądu skargi z dnia [...] 2012 r. Ze akt sprawy wynika, że skarga z dnia [...] 2012 r. dotyczyła przewlekłości i bezczynności ww. podmiotu w zakresie załatwienia złożonych przez J. H.wniosków z 10 i 11 lutego 2006 r. Z uzasadnienia wynika, że pisma te dotyczyły zastrzeżeń do wydanych opinii w sprawie sądowej toczącej się przed Sądem Rejonowym w B.P. Kierownik NZOZ wystosował do sądu pismo datowane na dzień [..] 2012 r., stanowiące odpowiedź na skargę z [...] 2012 r., w której wskazał, że w ramach działalności tego podmiotu nie były udzielane J.H.żadne świadczenia w zakresie pomocy psychiatrycznej czy psychologicznej. Jeżeli na terenie budynku przychodni były wydawane jakiekolwiek opinie na temat stanu psychicznego J.H., to były one wykonywane na zlecenie właściwych sądów, a nie Kierownika NZOZ. W piśmie z dnia [...] 2012 r. J.H. odniósł się do pisma Kierownika NZOZ, podnosząc, że pracownik tej przychodni osobiście wydał opinię na rozprawie sądowej o stanie zdrowia psychicznego J. H. Z pisma Prezesa Sądu Okręgowego w L. wynika, że pracownica ta nie była biegłą sądową. Pismem z dnia [...] 2014 r. Kierownik NZOZ udzielił odpowiedzi na wniosek o ukaranie grzywną, wnioskując o jego oddalenie. Obszernie wyjaśnił przebieg czynności, związanych ze skargą J. Ha. z dnia [...] 2012 r., wskazując m.in., że błędnie przyjął, iż wystarczającą odpowiedź w tej kwestii stanowi jego pismo z dnia [...] 2012 r. Odnosząc się do treści żądań Kierownik NZOZ stwierdził, że wiążą się one z opinią biegłej B.W., lekarza psychiatry, powołanej przez Sąd Rejonowy w B. P. Mimo, że lekarz ten pracuje w przychodni, wydana opinia dotyczy obowiązków biegłej w jednostkowej sprawie sądowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 p.p.s..a). Z kolei zgodnie z art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Merytoryczne rozpoznanie wniosku o wymierzenie grzywny jest możliwe tylko wówczas, gdy dotyczy on skargi podlegającej rozpoznaniu przez sąd administracyjny (por. postanowienie WSA w Lublinie z 27-06-2012 r., III SO/Lu 3/12; postanowienie NSA z 16-11-2012 r., I OZ 849/12). Wniosek nie ma bowiem charakteru samodzielnego środka ochrony prawnej, ale jest ściśle związany ze skargą do sądu. Ma służyć ochronie interesów podmiotu, który wniósł skargę do sądu administracyjnego, ta jednak zgodnie z przepisami nie została przekazana do sądu. Jeżeli skarga nie nadaje się do merytorycznego rozpoznania przez sąd, bezprzedmiotowe jest orzekanie w przedmiocie grzywny. Przy przyjęciu odmiennej interpretacji, niezależnie traktującej wniosek i skargę, łatwo można wyobrazić sobie kuriozalną sytuację, w której składana jest "skarga" wobec podmiotu prywatnego (np. spółki prawa handlowego lub wręcz osoby fizycznej), nie wykonującej żadnych zadań administracji publicznej i podmiot ten miałby obowiązek przekazać taką "skargę" do sądu administracyjnego, będąc zagrożony rygorem wymierzenia grzywny na wniosek wnoszącego "skargę". Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej, stosownie do art. 3 § 2 p.p.s.a., obejmuje orzekanie w sprawach skarg na określone w tym przepisie formy działania administracji: decyzje administracyjne; postanowienia; inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; pisemne interpretacje prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego. Przedmiotem skargi może być również bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach, w których organ administracji zobowiązany jest wydać decyzję, postanowienie, inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej. Zakres kontroli sprecyzowany w wymienionym przepisie obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty w nim wymienione, a ponadto sądy administracyjne orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie, jak wynika ze skargi z dnia 24 maja 2012 r. i innych dokumentów znajdujących się w aktach, żądania J. H. dotyczą opinii sporządzonej przez B.W., lekarza psychiatrę, zatrudnioną w NZOZ Przychodnia Zdrowia Publicznego w B.P. Opinia ta, dotycząca stanu psychicznego J. H., dotyczyła sprawy o sygn.. akt [...], toczącej się przed Sądem Rejonowym w B.P.(k. 138 akt sąd. – "wyciąg z protokołu rozprawy w tej sprawie). Ustalenia w tym zakresie sąd musi oprzeć na treści dokumentów pośrednio wyjaśniających przedmiot wniosków kierowanych w 2006 r. do Kierownika NZOZ, mimo bowiem wezwania ze strony sądu J.H. nie wyjaśnił bardziej szczegółowo treści żądań kierowanych do Kierownika NZOZ (zarządzenie sądu z dnia 1 lipca 2014 r. i odpowiedź pełnomocnika, do której dołączono jedynie odpisy skargi z 2012 r.). Opinie wydawane przez biegłych w sprawach sądowych (niezależnie od tego, czy chodzi o stałych biegłych sądowych, czy powołanych ad hoc, do konkretnej sprawy) nie mają charakteru żadnych czynności z zakresu administracji publicznej. Są elementem postępowania dowodowego w sprawie cywilnej lub karnej. Kierownik przychodni, w której zatrudniony jest biegły nie wykonuje w związku z opinią biegłego żadnych czynności z zakresu administracji publicznej. Polemika z opinią biegłego powinna być prowadzona w ramach odpowiedniego postępowania sądowego, na potrzeby którego taka opinia została sporządzona, przy zastosowaniu właściwych środków przewidzianych w odpowiedniej procedurze sądowej. Z ustaleń tych wynika, że bezczynność lub przewlekłość postępowania, którą J. H. zarzuca w swojej skardze z dnia [...] 2012 r. nie dotyczy żadnej czynności z zakresu administracji publicznej, mieszczącej się w zakresie kognicji sądu administracyjnego. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Wniosek o wymierzenie organowi grzywny jest pismem wszczynającym odrębne postępowanie w rozumieniu art. 63 p.p.s.a., co oznacza, że do tego typu wniosków stosuje się odpowiednio przepisy o skardze (art. 64 § 3 p.p.s.a.). Zatem wniosek o wymierzenie grzywny organowi, który nie działa w sprawie jako organ administracji publicznej, jako nie mieszczący się w zakresie kognicji sądu administracyjnego należy uznać za niedopuszczalny. Z tych względów oraz na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a., należało orzec o odrzuceniu wniosku. Na marginesie zasadniczych rozważań sąd zauważa, że wobec wyjaśnienia treści żądań skarżącego adresowanych wobec Kierownika NZOZ i ustalenia, że nie dotyczą one żadnych czynności z zakresu administracji publicznej podlegających kognicji sądu administracyjnego, bezprzedmiotowe stało się rozważanie kwestii obowiązku skarżącego uiszczenia wpisu od wniosku, na co wskazywał NSA w wydanym w niniejszej sprawie postanowieniu z 7 maja 2014 r. (I OSK 334/14). W myśl art. 222 p.p.s.a. nie żąda się opłat od pisma, jeżeli już z niego wynika, że podlega ono odrzuceniu.