II OZ 608/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.G., A.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 883/13 oddalające wnioski A. G. i A. B. o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika w sprawie ze skarg M. K. i [...] Spółdzielni [...],,[...]" w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] kwietnia 2013 r., znak: [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 5 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 883/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wnioski A. G. i A. B. o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika w sprawie ze skarg M. K. i [...] Spółdzielni [...] w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] kwietnia 2013 r., znak: [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że mając na uwadze regulację art. 33 § 1 p.p.s.a. stwierdzić należało, że zarówno A. G. jak i A.B. nie posiadają w sprawie interesu prawnego, a jedynie interes faktyczny. Sąd wskazał, że wnioskodawca A. G. w dniu [...] kwietnia 2008 r. złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego, które ostatecznie zostało określone jako: "budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym na działkach nr [...],[...] (obr. [...] K.) wraz z infrastrukturą techniczną na działce nr [...] i budową zjazdu z działki nr [...] na działki: nr [...] i nr [...] (obr. [...] K.) przy ul. [...] w K.". Sąd podał, że jak wynika z wniosku A. G. i z dołączonego do tego wniosku wypisu aktu notarialnego w dniu [...] kwietnia 2011 r. zawarł on umowę sprzedaży ze spółką [...] sp. z o.o. spółka komandytowa, na podstawie której wnioskodawca (sprzedający) zbył tej Spółce prawo do przeniesienia przez właściwy organ praw wynikających z decyzji ustalających warunki zabudowy. Jak podał wnioskodawca po wydaniu zaskarżonej decyzji, Prezydent Miasta Krakowa decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. przeniósł decyzję ustalającą warunki zabudowy objęte skargą w tej sprawie na rzecz Spółki [...] sp. z o.o. sp. komandytowa. Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie została wydana w dniu [...] kwietnia 2013 r., a skarga [...] Spółdzielni [...] została wniesiona w dniu [...] czerwca 2013 r. Sąd I instancji zgodził się z poglądem NSA, wyrażonym w uzasadnieniu wyroku z dnia 7 listopada 2006 r. , sygn. akt II OSK 1285/05, opub. w LEX nr 318335, w którym wskazano , że przeniesienie praw z decyzji o ustaleniu warunków zabudowy w toku postępowania sądowo-administracyjnego powoduje, że podmiot, który miał prawa uzyskane tą decyzją, traci je na rzecz tego podmiotu, na który prawa te zostały przeniesione, co oznacza w dalszej kolejności, że w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym stroną staje się, zgodnie z art. 33 § 1 p.p.s.a., nabywca praw wynikających z tej decyzji. Sąd wskazał w tym miejscu, że ewentualna odpowiedzialność odszkodowawczą wobec Spółki [...] sp. z o.o. s.k. w ten sposób, że w razie uchylenia decyzji ustalającej warunki zabudowy (która została przeniesiona na rzecz tej Spółki), Spółka ta może kierować do wnioskodawcy żądania obniżenia ceny sprzedaży lub mogą być kierowane inne roszczenia odszkodowawcze – nie może stanowić o istnieniu po stronie A. G. interesu prawnego. Sąd wskazał, że interes prawny to prawo danego podmiotu do określonego postępowania zmierzającego do wydania decyzji mające umocowanie w normie prawa materialnego. Interes prawny musi być osobisty, własny, indywidualny i znajdujący uzasadnienie w normie prawa materialnego oraz potwierdzenie w okolicznościach faktycznych. Sąd stwierdził, że podnoszone przez wnioskodawcę okoliczności, co najwyżej wskazują na jego interes faktyczny, który należy kwalifikować jako stan, w którym dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej tak jak w przypadku posiadania interesu prawnego, ale nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji publicznej. Sąd analogicznie ocenił występowanie przesłanki posiadania interesu prawnego po stronie wnioskodawczyni A.B. Sąd wskazał, że osoba ta sprzedając w dniu [...] kwietnia 2011 r. na rzecz Spółki [...] sp. z o.o. sp. komandytowa prawo własności nieruchomości opisanej jako działka nr [...], przestała posiadać jakiekolwiek prawa do ww. nieruchomości, a właścicielem jej stał się inwestor – Spółka [...] sp. z o.o. sp. komandytowa, co tym samym spowodowało, że po stronie tej wnioskodawczyni także nie ma żadnego interesu prawnego, rozumianego jako prawo tej osoby do skutecznego domagania się określonego postępowania organu administracyjnego zmierzającego do wydania decyzji mające umocowanie w normie prawa materialnego. W zażaleniu na powyższe postanowienie A.G. i A. B. stwierdzili, że Sąd błędnie zinterpretował pojęcie interesu prawnego, stąd dokonał nieprawidłowej oceny spełnienia przez A.G. przesłanek umożliwiających dopuszczenie ich do udziału w sprawie. Żalący się zarzucili Sądowi I instancji naruszenie art. 33 § 1 p.p.s.a. oraz art. 141 § 1 w zw. z art. 166 p.p.s.a. i wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy WSA w Krakowie do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 33 § 1 p.p.s.a., osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności (§ 2). Wskazać należy, że o istnieniu interesu prawnego przesądza norma prawa materialnego. Natomiast w sytuacji, gdy dany podmiot jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jego roszczenia i w konsekwencji uprawniał go do żądania stosownych czynności organu administracji, można mówić jedynie o istnieniu interesu faktycznego, który należy odróżnić od interesu prawnego. Interes prawny musi być bezpośredni i realny. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że tak wniosek A. G. z dnia 26 lutego 2014 r. jak i wniosek A. B. z dnia 3 marca 2014 r. o dopuszczenie do udziału w tej sprawie w charakterze uczestników nie może zostać uwzględniony. Wskazać należy, że z wniosku A. G. o ustalenie warunków zabudowy i z dołączonego do tego wniosku wypisu aktu notarialnego w dniu [...] kwietnia 2011 r. wynika, że zawarł on umowę sprzedaży ze spółką [...] sp. z o.o. spółka komandytowa, na podstawie której wnioskodawca (sprzedający) zbył tej Spółce prawo do przeniesienia przez właściwy organ praw wynikających z decyzji ustalających warunki zabudowy. Jak podał wnioskodawca po wydaniu zaskarżonej decyzji, Prezydent Miasta Krakowa decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. przeniósł decyzję ustalającą warunki zabudowy objęte skarga w tej sprawie na rzecz Spółki [...] sp. z o.o. sp. k. Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie została wydana w dniu [...] kwietnia 2013 r., a skarga [...] Spółdzielni [...] została wniesiona w dniu [...] czerwca 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie niniejszym podziela przytoczony w postanowieniu Sądu I instancji a przedstawiony w wyroku NSA z dnia 7 listopada 2006 r., sygn. akt II OSK 1285/05 pogląd, że przeniesienie praw z decyzji o ustaleniu warunków zabudowy w toku postępowania sądowo-administracyjnego powoduje, że podmiot, który miał prawa uzyskane tą decyzją, traci je na rzecz tego podmiotu, na który prawa te zostały przeniesione. Tym samym w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym stroną staje się – stosownie do w/w art. 33 § 1 p.p.s.a. - nabywca praw wynikających z tej decyzji. Decyzja o przeniesieniu praw z decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu została wydana w toku niniejszego postępowania, co powoduje, iż przymiot strony w tym postępowaniu uzyskała [...] sp. z o.o. sp. komandytowa, zaś utracił przymiot strony A. G. Jego wniosek zatem o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze strony podlega oddaleniu. W tym miejscu dodać należy, że ustawodawca w art. 33 § 1 p.p.s.a. wskazał, że uczestnikiem postępowania na prawach strony jest osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, a zarazem wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego. W przypadku jednak, gdy przejście praw i obowiązków wynikających z decyzji ustalającej warunki zabudowy nastąpiło po zakończeniu postępowania administracyjnego, to wydaje się być oczywistym fakt, że nabywca tych praw winien brać udział w postępowaniu właśnie w miejsce dotychczasowego zbywcy. Tak toczące się postępowanie sądowe w żaden sposób nie dotyczy interesu prawnego poprzedniego wnioskodawcy (inwestora), natomiast jego wynik niewątpliwie ma wpływ na prawa i obowiązki następcy prawnego (czyli podmiotu, na którego przeniesiona została zaskarżona decyzja). Stwierdzić należało zatem, że A. G. po wniesieniu skargi nie jest już adresatem tej decyzji, a takim adresatem stał się nabywca tych praw – Spółka [...] sp. z o.o. sp. komandytowa. Spółka ta, jako następca prawny poprzedniego inwestora, stała się uczestnikiem na prawach strony w rozumieniu art. 33 § 1 p.p.s.a. Nie można przy tym uznać, że za udziałem A.G. w tej sprawie w charakterze uczestnika przemawia interes prawny związany z narażaniem się na ewentualną odpowiedzialność odszkodowawczą wobec Spółki [...] sp. z o.o. sp. komandytowa w ten sposób, że w razie uchylenia decyzji ustalającej warunki zabudowy (które została przeniesiona na rzecz tej Spółki), Spółka ta może kierować do wnioskodawcy żądania obniżenia ceny sprzedaży lub mogą być kierowane inne roszczenia odszkodowawcze. Wskazać należy, że kwestia odpowiedzialności odszkodowawczej nie ma charakteru bezpośredniego. Ma zarówno charakter przypuszczalny i nie wynika wprost, z nawet ewentualnego, uchylenia decyzji ustalającej warunki zabudowy. Sama Spółka bowiem będzie ewentualnie decydować, czy skorzysta w przeszłości z jakichkolwiek uprawnień związanych z zawartymi umowami. Ta jednak sytuacja nie może być uznana jako interes prawny po stronie wnioskodawców co do dopuszczenia ich do udziału w tej sprawie. Podnoszona okoliczność nie stanowiła samodzielnej podstawy do uznania wnioskodawcy za stronę postępowania w postępowaniu administracyjnym. Nie ma również znaczenia dla wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy o określonej treści. Tak samo należy stwierdzić co do braku posiadania interesu prawnego po stronie A. B.. Osoba ta sprzedała w dniu [...] kwietnia 2011 r. na rzecz Spółki [...] sp. z o.o. sp. k. prawo własności nieruchomości opisanej jako działka nr [...]. Przestała więc posiadać jakiekolwiek prawa do ww. nieruchomości, a właścicielem jej stał się inwestor – Spółka [...] sp. z o.o. sp. komandytowa. Tym samym po stronie tej wnioskodawczyni także nie ma żadnego interesu prawnego. Wbrew zawartym w zażaleniu twierdzeniom interpretacja pojęcia interesu prawnego jest trafna i zgodna we wnioskach z przytoczonym w zażaleniu poglądem zaprezentowanym w postanowieniu NSA o sygn. akt II OZ 304/08. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 p.p.s.a. postanowił oddalić zażalenie.