I SA/Sz 415/14
WyrokWSA w Szczecinie2014-09-17
Skład orzekający: Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Anna Sokołowska, Elżbieta Woźniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo zarachował wpłatę podatku od nieruchomości wraz z odsetkami, stosując proporcjonalne zaliczenie na należność główną i odsetki, gdy podatnik nie określił sposobu podziału wpłaty?Ratio decidendi
Organ podatkowy prawidłowo zarachował wpłatę podatku od nieruchomości wraz z odsetkami, stosując proporcjonalne zaliczenie na należność główną i odsetki, zgodnie z art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej, gdy podatnik nie określił sposobu podziału wpłaty. Podatnik sam przyczynił się do powstania odsetek poprzez przewlekłość postępowania, a decyzja określająca wysokość podatku ma charakter deklaratoryjny i nie wpływa na terminy płatności rat.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zarachowania wpłaty podatku od nieruchomości za 2008 rok wraz z odsetkami. Podatnik wpłacił kwotę po terminach płatności rat, w wyniku czego powstały odsetki. Podatnik nie określił, jaką część wpłaty przeznacza na należność główną, a jaką na odsetki. Organ pierwszej instancji dokonał proporcjonalnego zarachowania wpłaty, co utrzymał w mocy Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Strona skarżąca wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących naliczania odsetek i sposobu ich zarachowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Anna Sokołowska,, Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 września 2014 r. sprawy ze skargi O. Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. dawniej: T. Spółka Akcyjna z siedzibą w W. a postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarachowania wpłaty na należność główną i odsetki w podatku od nieruchomości za 2008 rok oddala skargę.
Postanowieniem z [...] r. o nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta K. z [...] r., nr [...], w sprawie zarachowania wpłaty na należność główną.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że 3 października 2013 r. T. P. SA (obecnie [...] Spółki Akcyjnej z siedzibą w W.) wpłaciła do budżetu gminy Miasto K. z tytułu podatku od nieruchomości za 2008 rok i odsetek kwotę [...] zł. Wpłata ta została dokonana po ustawowych terminach płatności rat podatku, powstały więc odsetki za zwłokę ale podatnik nie podał, jaką część wpłaty stanowią odsetki a jaką należność główna, dlatego zaskarżonym postanowieniem organ podatkowy pierwszej instancji dokonał proporcjonalnego zarachowania wpłaconej kwoty na poczet zaległego podatku od nieruchomości i odsetki. Na należność główną zaliczono kwotę [...] zł, zaś na odsetki za zwłokę kwotę [...] zł.
T. P. SA wniosła zażalenie na to postanowienie wskazując na obrazę art. 54 § 1 Ordynacji podatkowej, którego to przepisu, jej zdaniem, organ niesłusznie nie uwzględnił. Zdaniem strony, dokonana wpłata pokrywa w całości zaległość podatkową wraz z przypadającymi od niej odsetkami.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. nie podzieliło zarzutów odwołania wskazując, że przepis art. 54 § 1 Ordynacji podatkowej nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż opóźnienie w wydaniu decyzji nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu. Do opóźnienia przyczyniała się T. P. SA, która bezzasadnie i świadomie odmawiała przedłożenia dowodów będących w jej posiadaniu, utrudniając i wydłużając tym samym prowadzone postępowanie, czego nie zmieniły nawet kilkakrotnie nakładane nań kary porządkowe.
Nie zgadzając się ze wskazanym na wstępie rozstrzygnięciem strona wniosła skargę do tut. Sądu podnosząc, że zaskarżone postanowienie narusza art. 210 § 4 w zw. Z art. 219 w zw. Z art. 54 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej przez to, że w jego uzasadnieniu nie zostało wyjaśnione, w jaki sposób organ ustalił wysokość odsetek, tj. od jakiej kwoty, za jaki okres oraz według jakich składek zostały one naliczone, tak by była pełna możliwość ich zweryfikowania, a także dlaczego, zdaniem organu, opóźnienie w terminowym zakończeniu postępowania nastąpiło z strony, jak również poprzez brak wyjaśnienia, czy – nawet gdyby przyjąć, ze do opóźnienia przyczyniła się strona – opóźnienie to nastąpiło wyłącznie z winy [...] SA, w związku z czym odsetki należy ustalić za cały okres opóźnienia.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Badając legalność zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że skarga jest nieuzasadniona.
W świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej jako "P.p.s.a.").
Spór w sprawie sprowadza się do prawidłowości zarachowania przez organy podatkowe obydwu instancji wpłaty z tytułu podatku od nieruchomości za 2008 rok i odsetek dokonanej 3 października 2013 r. przez T.P. SA na należność główną i odsetki. Wpłata powyższa została dokonana po ustawowych terminach płatności rat podatku, co skutkowało powstaniem odsetek z tym, że podatnik nie podał, jaką część wpłaty stanowią odsetki a jaką należność główna.
Na początek należy wyjaśnić, że w sprawie traktowania wpłaty dokonanej przez podatnika do budżetu gminy organ podatkowy ograniczony jest treścią przepisu prawa podatkowego, który wskazuje, jak organ winien postąpić, gdy wpłata dotyczy podatku niezapłaconego w terminie ustawowym czyli będącego na dzień wpłaty zaległością podatkową.
Jak stanowi art. 55 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) odsetki za zwłokę wpłacane są bez wezwania organu podatkowego. Zgodnie z § 2 cytowanego artykułu, jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim, w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę.
Natomiast zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, a także zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach (Dz. U. z 2005 r., nr 165, poz. 1373 ze zm.) odsetki za zwłokę są naliczane do dnia, zapłaty podatku, włącznie z tym dniem.
Zgodnie z art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej, jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik wskaże, na poczet którego zobowiązania dokonuje wpłaty. Zgodnie z § 4 cyt. artykułu, do wpłat zaliczanych na poczet zaległości podatkowej stosuje się art. 55 § 2. Obowiązek naliczania odsetek za zwłokę powstaje z mocy prawa i wynika z samego faktu wystąpienia zaległości podatkowej. Jednocześnie art. 55 Ordynacji podatkowej wskazuje, że odsetki za zwłokę wpłacane są bez wezwania organu podatkowego, jeśli natomiast wpłata nie pokrywa kwoty zaległości wraz z odsetkami za zwłokę, rozlicza się ją proporcjonalnie, czyli zalicza na poczet zaległości podatkowej oraz odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim w dniu wpłaty pozostaje kwota zaległości do kwoty odsetek. Oznacza to, że z chwilą wpłaty na poczet zaległego podatku, organ podatkowy ma obowiązek zarachowania jej proporcjonalnie na należność główną i odsetki za zwłokę.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że w rozpatrywanej sprawie Prezydent Miasta K. miał ustawowy obowiązek zarachowania wniesionej wpłaty na podatek i na odsetki w sposób opisany w zacytowanym przepisie.
Strona dokonała wpłaty kwoty [...] zł wskazując ją jako wpłatę na podatek od nieruchomości za 2008 i odsetki. Podatnik jednak wpłacanej kwoty nie podzielił, czyli nie wskazał, jaką kwotę wpłaca na zaległość podatkową, a jaką tytułem odsetek za zwłokę. Organ podatkowy miał więc obowiązek dokonania podziału z zastosowaniem zasady określonej w art. 55 § 1 Ordynacji podatkowej.
Zgodnie z 54 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej, na którą to regulację powołuje się strona skarżąca, odsetek za zwłokę nie nalicza się za okres od dnia wszczęcia postępowania podatkowego do dnia doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, jeżeli decyzja nie została doręczona w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W tym miejscu jednak wskazać trzeba, że niewątpliwie czas trwania postępowania w sprawie określenia wysokości podatku od nieruchomości za 2008 rok i jego przewlekłość ma swe źródło w zachowaniu się podatnika, który wielokrotnie nieskutecznie wzywany był o dostarczenie dowodów, które posiadał. Nie pomogło nawet trzykrotne ukaranie strony karami porządkowymi. Dopiero w piśmie z 13 maja 2013 r., doręczonym organowi w dniu 20 maja 2013 r., strona skarżąca podała żądaną wartość budowli, co doprowadziło do zakończenia postępowania i wydania decyzji wymiarowej.
Mając na uwadze powyższe podniesiony w skardze zarzut dotyczący naruszenia przez organ odwoławczy powyższego przepisu nie zasługuje na uwzględnienie, tym bardziej, że także podatnik nie wskazał, jakie, jego zdaniem, okresy należało wyłączyć z okresu, za który naliczono odsetki i jakie okresy uwzględnić przeznaczając część wpłaty na odsetki.
A zatem, zgodzić się należy z organem odwoławczym, że ogólnikowe przywołanie przepisu art. 54 § 1 Ordynacji podatkowej nie spełnia warunku prawidłowo zdefiniowanego zarzutu, a na podstawie wskazanych powyżej okoliczności stwierdzić należy, że nie znajduje on uzasadnienia.
W rozpatrywanej sprawie podatnik sam przyczynił się do powstania odsetek za zwłokę, ponieważ zamierzoną biernością doprowadził do przewlekłości postępowania podatkowego ponad 3 miesiące.
Strona skarżąca jest osobą prawną samoopodatkowującą się, jej zobowiązanie podatkowe powstaje z mocy prawa w trybie art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, odsetki za zwłokę powstają także z mocy prawa, a moment od którego są naliczane wiążą się z ustawowym terminem płatności każdej kolejnej raty podatku. W rozpatrywanym przypadku terminy płatności rat podatku spełniły się do 15 dnia każdego z miesięcy roku 2008. Decyzja określająca wysokość podatku od nieruchomości jest decyzją tylko deklaratoryjną, co oznacza, że nie wpływa ona na terminy płatności i wymagalności kolejnych rat podatku, te bowiem wynikają z ustawy. Organ podatkowy zobowiązany był zatem uwzględnić te terminy, wyliczyć wysokość odsetek na dzień wpłaty podatku i dokonać proporcjonalnego zaliczenia wpłaty na zaległość podatkową i odsetki za zwłokę, tak jak nakazuje, wskazany powyżej, przepis art. 55 § 1 Ordynacji podatkowej.
Postanowienie organu pierwszej instancji wskazuje mające zastosowanie przepisy, tj. art. 62 § 1, 2 i 3 i art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej oraz istotne dla rozstrzygnięcia fakty, takie jak fakt dokonania wpłaty w określonej wysokości i ze wskazaniem zobowiązania, którego wpłata dotyczy. Uzasadnienie postanowienia organu odwoławczego również zawiera wszystkie wymagane prawem elementy, zawiera ponadto szczegółowe odniesienie się do argumentów strony podnoszonych w zażaleniu.
Z tego też względu za nieuzasadniony uznać należy także zarzut naruszenia przez organ odwoławczy przepisu art. 210 § 4 i art. 219 Ordynacji podatkowej.
W tym stanie sprawy Sąd uznając, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło