IV SA/Wa 1185/14

WyrokWSA w Warszawie2014-09-19

Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Paweł Groński, Teresa Zyglewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło wznowienia postępowania administracyjnego z powodu uchybienia miesięcznego terminu, mimo że skarżąca powołała się na nowe dowody (faktury zakupu drzew i krzewów do nasadzeń zastępczych) dopiero po uprawomocnieniu się pierwotnej decyzji?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy postępowania, w szczególności art. 6 i art. 7 w zw. z art. 148 § 1 K.p.a., poprzez przedwczesną odmowę wznowienia postępowania. Organ odwoławczy nie zbadał wystarczająco dokładnie, kiedy skarżąca weszła w posiadanie nowych dowodów (faktur), a także nie uwzględnił, że decyzja, od której wniesiono odwołanie, stała się ostateczna dopiero po długim okresie oczekiwania na rozpoznanie odwołania. W przypadku uzasadnionego żądania wznowienia postępowania, organ powinien je wznowić, nawet jeśli termin został uchybiony, a w dalszym postępowaniu rozważyć możliwość wznowienia z urzędu.
Stan faktyczny
Spółka M. Sp. z o.o. zaskarżyła postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., które utrzymało w mocy postanowienie Zarządu Dzielnicy U. Miasta odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zezwolenia na usunięcie drzew. Spółka domagała się wznowienia postępowania, powołując się na nowe dowody w postaci faktur zakupu drzew i krzewów do nasadzeń zastępczych oraz protokołu nasadzeń. Organ odwoławczy odmówił wznowienia, uznając, że skarżąca uchybiła miesięcznemu terminowi do złożenia wniosku, gdyż faktury były jej znane najpóźniej w sierpniu 2009 r. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących terminu wznowienia, nierozpoznania dowodów oraz nieuzasadnionej odmowy wznowienia.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., stwierdził, że postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od kolegium na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Sędziowie sędzia WSA Paweł Groński, sędzia WSA Teresa Zyglewska, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2014 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej M. Sp. z o.o. z siedzibą w P. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym do Sądu Administracyjnego postanowieniem z dnia [....].03.2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpoznaniu zażalenia M. Sp. z o.o., utrzymało w mocy postanowienie Zarządu Dzielnicy U. Miasta z dnia [...].01.2014 r., odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zezwolenia na usunięcie drzew rosnących na działkach o nr. ew. [...] i [...], obręb [...] przy ul. [...] w W., zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta W. nr [...] z dnia [...].04.2010 r. Zarząd Dzielnicy U. Miasta W. odmówił wznowienia tego postępowania stwierdzając, że nasadzenia zastępcze dokonane zostały w gminie G. i nie mają znaczenia w sprawie, a samo zastąpienie może mieć miejsce dopiero po wycięciu drzew. Rozpoznając zażalenie wniesione przez Spółkę Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało to rozstrzygnięcie w mocy, jednakże z innym uzasadnieniem. Zaznaczyło, że błędna ocena materiału dowodowego w sprawie nie stanowi przesłanki do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Podniosło, że trzy faktury, na które powołała się Spółka były jej znane najpóźniej w sierpniu 2009 r., a więc przed wydaniem kwestionowanego rozstrzygnięcia. Nie został zatem zachowany jednomiesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie z art. 148 § 1 K.p.a. Skarżąca Spółka zarzuciła: - naruszenie art. 148 § 1 K.p.a., przez przyjęcie uchybienia miesięcznego terminu, mimo iż termin ten był zachowany; - naruszenie art. 7, 8, 77 § 1 i 80 K.p.a. przez nieustosunkowanie się do dowodów zgromadzonych w sprawie; - naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. przez nieuzasadnioną odmowę wznowienia postępowania. We wniesionej skardze oraz piśmie ją uzupełniającym podkreśliła, że wyjątkowo późno rozstrzygnięta została prawomocnie kwestia uchybienia przez nią terminu do złożenia odwołania od przedmiotowej decyzji Prezydenta. Uchybienie to potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z [...]10.2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 1090/12. Jako podstawę wznowienia tego postępowania wymiarowego w trybie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Spółka wskazała trzy faktury świadczące o zakupie drzew i krzewów do nasadzeń zastępczych z lipca i sierpnia 2009 r. oraz protokół nasadzeń z października 2009 r. Podniosła jednocześnie, że organ orzekający w postępowaniu zwykłym nie uwzględnił decyzji o warunkach zabudowy wydanej dla Spółki, w której zobowiązano ją do wprowadzenia nasadzeń zastępczych w razie konieczności usunięcia drzew oraz pominął postanowienie Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody z [...].12.2008 r., zawierające ten sam warunek. W tym stanie sprawy, w ocenie skarżącej, nie było podstaw do wydania decyzji zezwalającej na wycięcie drzew i zarazem automatycznie wymierzającej związaną z tym należność. Skarżąca uważa, że skoro z protokołu oględzin drzew i krzewów sporządzonego [...].04.2010 r. wynikała konieczność usunięcia 9 drzew, decyzja zezwalająca nie powinna być wymiarowa, a uwzględniać stanowiska innych organów oraz przygotowany przez Spółkę projekt nowych nasadzeń, a więc zawierać rozstrzygnięcie warunkowe. Podkreśliła, że usunięcie przedmiotowych 9 drzew nastąpiło dopiero po wydaniu decyzji zezwalającej, z oznaczeniem terminu usunięcia do [...].05.2010 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga została oparta na uzasadnionych podstawach. Wojewódzkie sądy administracyjne w oparciu m. in. o art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów Sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. Należy nadto zauważyć iż w myśl art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd, dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna, bowiem zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. naruszyło przepisy postępowania w postaci art. 6 oraz art. 7 w zw. z art. 148 § 1 K.p.a., a co za tym idzie również art. 107 § 3 K.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy zatem podzielić zarzut skargi, iż sprawa nie została dostatecznie wnikliwie rozważona przez organ odwoławczy, w zakresie zachowania terminu miesięcznego na wznowienie tego postępowania, a zarzut naruszenia art. 148 § 1 K.p.a. był postawiony przedwcześnie. Samorządowe Kolegium, w przeciwieństwie do organu I. instancji przyjęło, że trzy faktury, na które powołała się Spółka były jej znane najpóźniej w sierpniu 2009 r., a więc przed wydaniem kwestionowanego rozstrzygnięcia. 2 tej przyczyny stwierdziło uchybienie terminowi miesięcznemu z art. 148 § 1 K.p.a. W ocenie Sądu, stanowisko takie nie było uprawnione w okolicznościach rozpatrywanej sprawy, bez dokładnego zbadania wszystkich istotnych jej aspektów. Organ odwoławczy a priori założył, iż skarżąca była w posiadaniu tych faktur już w 2009 r. Okoliczności tej jednak nie badał. Znamienne jest także, iż przedmiotowe faktury nie mogły być wcześniej wskazywane przez skarżącą jako nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który ją wydał i stanowić podstawy wznowienia. Podanie o wznowienie może bowiem być składane jedynie od decyzji ostatecznej. Decyzja Prezydenta W. z [...].04.2010 r. zezwalająca na usunięcie owych dziewięciu sztuk drzew w terminie do [...].05.2010 r. i ustalająca z tego tytułu opłatę - stała się ostateczna dopiero w dacie doręczenia Spółce postanowienia SKO z [...].04.2012 r., stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania ([...].04.2012 r.). Nadmienić przy tym należy, że trafność stanowiska co do uchybienia temu terminowi podzielił WSA w prawomocnym wyroku z dnia [...].10.2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 1090/12. Na uostatecznienie się decyzji nr [...] skarżąca oczekiwała więc niemal 2 lata, tak długo rozpoznawane było jej odwołanie z [...].05.2010 r., do którego dołączyła plan nasadzeń zastępczych. Przez ten czas mogła pozostawać w przeświadczeniu, że organ odwoławczy uwzględni jej żądanie. Należy mieć także na względzie, że już w odwołaniu Spółka sygnalizowała wadliwość wydanego zezwolenia, wskazując na istnienie podstaw do zobowiązania jej do wykonania nasadzeń zastępczych, a nie natychmiastowego uiszczenia opłaty. Nie powoływała się jednak na przedmiotowe faktury, a na uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy, w której zobligowano ją do wykonania nasadzeń zastępczych, w razie konieczności usunięcia drzew oraz na wydanie przez Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody postanowienia z [...].12.2008 r., zawierającego ten sam warunek. W postępowaniu o wznowienie organ odwoławczy nie ustalił w jakiej dacie skarżąca weszła w posiadanie przedmiotowych faktur, choć dostrzegł, iż wcześniej nie powoływała się na ich istnienie. Wobec tego za przedwczesną należało uznać odmowę wznowienia przedmiotowego postępowania, w powołaniu na uchybienie art. 148 § 1 K.p.a., bez uprzedniego dogłębnego zbadania tej kwestii. Na marginesie należy zauważyć, iż skład orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażane przez Naczelny Sąd Administracyjny, z którego wynika, że o ile żądanie strony jest uzasadnione istnieniem jednej z okoliczności wymienionych w art. 145 § 1 K.p.a., to bez względu na zachowanie przez stronę miesięcznego terminu, organ zobowiązany będzie wznowić postępowanie (por. m. in. wyrok z 11.04.2013 r., sygn. akt II OSK 2404/11). W razie zatem stwierdzenia, w ponownie prowadzonym postępowaniu zażaleniowym, iż miesięczny termin istotnie został uchybiony, właściwy organ winien rozważyć zasadność wznowienia tego postępowania z urzędu. W tym celu winien ustalić, czy tak długie wyczekiwanie przez skarżącą na uzyskanie decyzji ostatecznej, nie przyczyniło się do konieczności posadzenia sadzonek nabytych fakturami z lipca i sierpnia 2009 r. w innym miejscu niż przedmiotowe, a mianowicie w G.. Konieczna będzie ocena znaczenia w sprawie dokumentów (faktur) wskazanych przez skarżącą, jako podstawy wznowienia owego postępowania, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Jednocześnie organ ten winien ustalić, czy wskazana w odwołaniu od decyzji nr 38 decyzja o warunkach zabudowy wydana dla tej Spółki, w której zobowiązano ją do wprowadzenia nasadzeń zastępczych, w razie konieczności usunięcia drzew w związku z realizowaną inwestycją oraz postanowienie Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody z [...].12.2008 r., zawierające ten sam warunek były znane Prezydentowi W. przed wydaniem decyzji nr [....] z dnia [...].04.2010 r. Jeśli bowiem po raz pierwszy te dowody i okoliczności wskazane zostały w odwołaniu skarżącej od decyzji nr [...], właściwy w kwestii wznowienia postępowania organ winien również przeanalizować ich znaczenie, pod kątem stanowienia podstaw do wznowienia postępowania wymiarowego z urzędu również w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. W razie przejścia we wznowionym postępowaniu do ponownej oceny prawidłowości decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...].04.2010 r., nie bez znaczenia w sprawie będzie podnoszony przez Spółkę fakt, iż druk wniosku o wydanie stosownego zezwolenia na usunięcie drzew nie przewiduje rubryki, w której można by było zaznaczyć zamiar ubiegania się o zawieszenie opłat. Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i 152 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w pkt. 1 i 2 sentencji. O kosztach zastępstwa procesowego - w pkt. 3 sentencji - rozstrzygnięto na podstawie art. 250 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku - ponownie rozpoznając zażalenie - organ odwoławczy zastosuje się do oceny prawnej i wskazań zawartych w tym wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło