I SAB/Wa 158/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart po rozpoznaniu w dniu 22 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. L. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość oddala skargę. UZASADNIENIA S. L. złożył za pomocą platformy [...] w dniu 10 lutego 2014 r. (data prezentaty organu) skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Prezydenta [...] w sprawie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość. Wniósł w niej: - o zobowiązanie organu do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 14 dni od daty orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, - w przypadku uwzględnienia skargi - o stwierdzenie, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz - o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że mimo, iż w dniu 20 listopada 2013 r. złożył wniosek o wszczęcie postępowania o ustalenie odszkodowania za grunt zajęty pod budowę drogi, Prezydent [...] nie wydał dotychczas decyzji - przez co naruszył art. 35 § 3 kpa, który określa maksymalny termin załatwienia sprawy, a także art. 8 i 12 § 1 kpa. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] poinformował, że nie wpłynęła do niego ostateczna decyzja Wojewody [...]. z dnia [...] października 2013 r., nr [...] którą stwierdzone zostało nabycie przez Gminę [...] z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętej pod część ulicy [...] w [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...], z obrębu [...], o pow. [...] m2 na "Mapie sytuacyjnej nieruchomości KW nr [...] z wydzieleniem gruntu zajętego pod drogę publiczną według stanu z dnia [...] grudnia 1998 r.". Ponadto wskazał, że strony nie dostarczyły dokumentów niezbędnych do rozpoznania sprawy. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...], przesłanym do Sądu w dniu 21 lipca 2014 r., Wojewoda [...] rozpoznał zażalenie S. L. na bezczynność Prezydenta [...] w rozpoznaniu ww. wniosku i uznał wniesione zażalenie za uzasadnione. Ponadto wyznaczył Prezydentowi [...] termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia wynoszący 4 miesiące od daty doręczenia niniejszego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu. Realizacja zasady ogólnej szybkości i racjonalnego postępowania jest zagwarantowana przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 kpa, a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Ponadto zgodnie z art. 37 § 1 kpa na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Organ wymieniony w § 1, uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2 ww. art.). Powyższe oznacza, iż organ wyższego stopnia rozpatruje zażalenie w granicach art. 37 § 2 kpa i w razie uznania zasadności zażalenia wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy. Przy czym przepis art. 37 § 2 kpa, nie określa kryteriów, którymi powinien się kierować ustalając nowy termin załatwienia sprawy. Należy przyjąć, że organ wyznaczający na podstawie tego przepisu nowy termin załatwienia sprawy jest związany przepisami art. 12 § 2 i art. 35 § 1, a zatem jest obowiązany do ustalenia możliwie najkrótszego terminu w formie postanowienia (B. Adamiak, J. Borkowski, Polskie postępowanie, 1996, s. 118). Instytucja skargi na bezczynność organu przewidziana w przepisach ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) ma na celu ochronę strony, poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. Z bezczynnością organu mamy natomiast do czynienia nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył postępowania wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Stosownie do art. 149 ppsa, Sąd uwzględniając skargę na bezczynność w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a ppsa, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przenosząc zatem powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że Wojewoda [...] , do którego zostało wniesione zażalenie w trybie art. 37 kpa, ostatecznym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. wyznaczył organowi czteromiesięczny, dodatkowy termin do rozpoznania sprawy od daty doręczenia tego orzeczenia. Termin ten ekspiruje zatem najwcześniej w dniu 10 października 2014 r. W tej sytuacji Sąd stanął na stanowisku, że nie można uznać, iż Prezydent [...] pozostawał w sprawie bezczynny, skoro nie upłynął jeszcze dodatkowy termin wyznaczony przez organ wyższego stopnia na załatwienie niniejszej sprawy. Uznanie bezczynności organu oznaczałoby bowiem naruszenie kompetencji organu wojewódzkiego - przyznanej mu art. 37 § 2 kpa - do przedłużenia terminu na załatwienie sprawy administracyjnej. Stanowisko to potwierdza także określony przez ustawodawcę tryb wnoszenia skargi na bezczynność organu. Złożenie zażalenia w ww. trybie stanowi bowiem warunek konieczny skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego w przedmiocie bezczynności. Jest to bowiem środek zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 2 ppsa, po wniesieniu którego strona uzyskuje możliwość wystąpienia ze skargą w tym przedmiocie do sądu administracyjnego. Wniesienie zażalenia w trybie art. 37 § 1 kpa jest warunkiem formalnym wystąpienia przez osobę zainteresowaną ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność organu oraz nie może być traktowane jako odrębne i samodzielne postępowanie administracyjne (wyrok NSA w Warszawie z dnia 24 maja 2001 r., sygn. akt IV SA 572/99, ONSA 2002, nr 3, poz. 11). Jednak w przypadku istnienia w dniu orzekania przez Sąd orzeczenia wyznaczającego nowy i dodatkowy termin na rozpoznanie wniosku, Sąd zobowiązany jest do uwzględnienia w ocenie bezczynności wyznaczonego, dodatkowego terminu załatwienia sprawy. W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 151 ppsa, art. 119 pkt 2 i art. 120 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.