I OZ 1027/14

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2014-11-18

Skład orzekający: Sędzia NSA Joanna Runge - Lissowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny prawidłowo odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, gdy strona skarżąca nie uzupełniła wezwania do przedstawienia dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową i rodzinną?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny prawidłowo odmówił przyznania prawa pomocy, gdy strona skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy i przedstawienia dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową i rodzinną. Niewykazanie tych okoliczności uniemożliwia ustalenie przesłanek do przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił przyznania D. i M.W. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, ponieważ skarżący nie uzupełnili wezwania do przedstawienia dokumentów potwierdzających ich sytuację majątkową i rodzinną. Skarżący wnieśli zażalenie na to postanowienie, domagając się jego zmiany. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge - Lissowska po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. i M.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 września 2014 r. sygn. akt II SAB/Wr 54/14 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi D. i M.W. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu postanawia: oddalić zażalenie Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił przyznania D. i M.W. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż skarżący, zgodnie z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", wezwani zostali do złożenia dodatkowych oświadczeń oraz przedstawienia dokumentów potwierdzających ich sytuację majątkową i rodzinną wskazaną we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący nie wykonali w terminie wezwania Sądu, nie wyjaśnili zatem wątpliwości co do oświadczeń zawartych we wniosku. Ponadto za niewiarygodne uznane zostały oświadczenia o sytuacji rodzinnej skarżących w zakresie samodzielności prowadzenia gospodarstwa domowego, bowiem jako adres zamieszkania J. i M.W. wskazano taki sam adres, jak skarżących. W ocenie Sądu oznaczało to, iż oświadczenie stron w tym zakresie mogło być nieprawdziwe. Sąd uznał, że skarżący nie wykazali aby spełniali przesłanki dla przyznania im prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zażalenie na to postanowienie wnieśli D. i M.W., domagając się jego zmiany i uchylenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie posiada usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. stanowi, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane osobie fizycznej jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie okoliczności, które wskazywałyby na zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie i winno nastąpić poprzez złożenie oświadczeń w odpowiednich rubrykach urzędowego formularza, na którym składa się przedmiotowy wniosek. Jeśli jednak oświadczenia zawarte we wniosku nie wystarczają do pełnej oceny sytuacji majątkowej i rodzinnej wnioskodawcy, bądź też budzą wątpliwości, Sąd może, na podstawie art. 255 powołanej ustawy, zażądać od strony dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów potwierdzających jej rzeczywiste dochody oraz stan majątkowy, czy rodzinny. Sytuacja taka miała miejsce w przedmiotowej sprawie. D. i M.W., z uwagi na niewskazanie we wniosku danych o osiąganych dochodach i ponoszonych wydatkach, zostali wezwani do uzupełnienia formularza oraz przedłożenia dodatkowych dokumentów, które były niezbędne do oceny ich sytuacji majątkowej i rodzinnej. Pomimo skutecznego wezwania strona nie przedłożyła żądanych dokumentów. Sąd I instancji zasadnie uznał więc, że wnioskodawcy nie wykazali w sposób dostateczny, że nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Nieuzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy uniemożliwiło w istocie ustalenie sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej strony w celu zbadania czy zaistniały przesłanki do przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie. Z tych względów Sąd I instancji prawidłowo uznał, że wniosek D. i M.W. nie mógł być uwzględniony, gdyż wnioskodawcy nie wykazali, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W tej sytuacji zważywszy, iż zastosowano w stosunku do skarżących bezskutecznie wezwanie, o którym mowa w art. 255 wskazanej ustawy – należało uznać, iż Sąd mógł rozpoznać wniosek na podstawie dotychczas przedłożonych przez strony materiałów. Te zaś nie pozwalały przyjąć, że zachodzą przesłanki do przyznania im prawa pomocy. Ponadto uznać trzeba, na co wskazał także uwagę Sąd I instancji, że złożone wyjaśnienia są wewnętrznie sprzeczne i niewiarygodne Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie nie posiada usprawiedliwionych podstaw, a zaskarżone postanowienie wydane zostało zgodnie z prawem i orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło