IV SA/Wa 739/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant st. sekr. sąd. Katarzyna Tomiło-Nawrocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2014 r. sprawy ze skargi E. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r.; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżącej E. M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., dalej SKO, po rozpoznaniu wniosku E. M. o ponowne rozpoznanie sprawy, dotyczącej decyzji SKO w S. z dnia [...] listopada 2013 r., Nr [...], odmawiającej stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji nr [...] z [...] września 1970 r., wydanej przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w M. w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów wsi S. grom. S., pow. M. w części dotyczącej przebiegu granicy działki o nr. ew. [...], z działkami o nr. ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], dalej kwestionowana decyzja, decyzja z 1970 r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Stan sprawy przedstawiał się następująco. E. M., dalej skarżąca, wnioskiem z dnia 5 czerwca 2012 r. wniosła o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji nr [...] z [...] września 1970r. wydanej przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w M. w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów wsi S. grom. S., pow. M. w części dotyczącej przebiegu granicy działki o nr. ew. [...], z działkami o nr. ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...]. Jako podstawę prawną wskazała art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a Jej zdaniem niewykonalność zaskarżonej decyzji wynikała z faktu, że wyrys mapy scaleniowej określający kształt działki o nr ew. [...] oraz działek sąsiednich nie jest zgody ze stanem posiadania i użytkowania tych działek wyznaczonych w terenie w okresie scalenia. Granica pomiędzy tymi działkami nie przebiegała w czasie scalenia w linii prostej lecz była wcięta w działkę o nr ew. [...] na głębokości ok. 5 m., co nie zostało uaktualnione na mapie scaleniowej. Stąd doszło do niezgodności przebiegu granic wyznaczonych w scaleniu w terenie z przebiegiem tych granic na mapie scaleniowej. Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r., Nr [...] Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności wobec nie spełnienia przesłanki z art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a. wskazując, że rozbieżności w przebiegu granic mogą być wyeliminowane w postępowaniu rozgraniczeniowym. We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy E. M. wskazała, że nie kwestionuje treści decyzji ale załącznik do niej tj. mapę scaleniową, która została sporządzona na podstawie błędnego i nieaktualnego szkicu. Jest ona niezgodna z treścią decyzji co czyni ją niewykonalną. Ponownie rozpoznając sprawę SKO nie znalazło podstaw do zmiany swej wcześniejszej decyzji. Odnosząc sią do zarzutu skarżącej wskazało, że SKO wystąpiło z wnioskiem do Starostwa Powiatowego w M. o nadesłanie oryginałów lub potwierdzonych za zgodność z oryginałem dokumentów związanych z wydaniem kwestionowanej decyzji. Po przesłaniu SKO całości akt, w tym fragmentu mapy i operatu nr [...], SKO uznało, że nie da się na podstawie tych dokumentów jednoznacznie stwierdzić, że mapa scaleniowa zawiera błąd. Faktem są jedynie rozbieżności między stanem faktycznym posiadania a dokumentacją scaleniową. Także strona nie przedłożyła jednoznacznego dowodu na tę okoliczność. Zdaniem organu fakt, że dotychczasowy stan posiadania gruntów nie jest zgodny z mapą scaleniową także nie może stanowić podstawy do wzruszenia ostatecznej decyzji, ponieważ załączone dowody nie pozwalają na jednoznaczne potwierdzenie prawidłowości doczasowego użytkowania gruntów. Wątpliwości te mogą być usunięte w postępowaniu o rozgraniczenie. Strona skarżąca, mimo obowiązku przedstawienia dowodów na określone okoliczności faktyczne tego nie uczyniła, organ oparł się na dowodach przestawionych przez S., które nie pozwoliły na ustalenie, że rozbieżności w granicach, z uwagi na możliwość przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego, nie są nieusuwalne. Nie można także stwierdzić, że przeszkody do wykonania decyzji istniały w chwili jej wydania. Skargę na decyzję SKO wywiodła skarżąca, wnosząc o uchylenie decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie art. 6, 7, 8, 10, 28, 61 § 4, 77, 80 i 107 § 3 i K.p.a. oraz art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a. poprzez wadliwe ustalenie kręgu uczestników postępowania, brak ustalenia stanu faktycznego co wynikało z niepełnego zebrania materiału dowodowego, niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek do stwierdzenia nieważności. W uzasadnieniu skargi wskazała na fakty zawarte wcześniej w wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy tj. niezgodność mapy scaleniowej z treścią decyzji z 1970 r. w zakresie przebiegu granicy działek o nr ew. [...] i [...] i [...]. Jej zdaniem granica tych działek przebiegała w linii istniejących zabudowań. Na mapie scaleniowej i aktualnej mapie ewidencyjnej granica została przesunięta. Zdaniem skarżącej okoliczność ta powoduje, że decyzja nie była wykonalna, ponieważ granice na gruncie są trwale ukształtowane i widoczne w terenie natomiast stan uwidoczniony na mapie nie zaistniał w rzeczywistości, co uzasadnia stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Poza tym organ w sposób wadliwy ustalił krąg uczestników postępowania, pozbawiając ich tym samym udziału w tym postępowaniu. Skarżąca zarzuciła organowi nienależyte zebranie dowodów ( w tym dowodów z postępowania przed i po scaleniowego, pominięcie dokumentów z postępowania o wznowienie granic pomiędzy działkami [...], [...], [...], [...] i [...], nie przesłuchanie rodziców skarżącej działających w jej imieniu) i nie wyjaśnienie okoliczności faktycznych w sprawie co w konsekwencji doprowadziło organ do wadliwych wniosków i ocen. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga jest częściowo zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Ocenie podlega konkretna sprawa, rozpoznawana wcześniej przez organ administracji publicznej, pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa i trafności rozstrzygnięcia. Kompetencje sądu administracyjnego nakładają na niego obowiązek oceny przebiegu postępowania administracyjnego i to zarówno czynności podejmowanych w toku tego postępowania jak i treści i podstaw wydanej decyzji administracyjnej. Działanie sądu ma bowiem na celu ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji czy postanowienia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby obowiązujące prawo. (por. wyrok NSA Warszawa z 20 stycznia 2010 r. I GSK 982/08 LEX nr 594803). Niniejsze postępowanie zostało wywołane wnioskiem skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji scaleniowej nr [...] z [...] września 1970 r. Stronami postępowania o wydanie decyzji stwierdzającej nieważność lub wydanie decyzji z naruszeniem prawa są, obok wnioskującego (o ile posiada interes prawny w żądaniu), strony postępowania zwykłego zakończonego wydaniem podważanej decyzji oraz każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji (art. 28 K.p.a.). Kwestia ta jest pierwszą jaką organ musi rozważyć zanim przystąpi do merytorycznej oceny wniosku. Jak wynika z analizy akt administracyjnych organ tymczasem prowadził postępowanie (wszczęte 27 sierpnia 2013r.) w sytuacji w której wskazywany jako uczestnik postępowania Z. R. nie żył już przed wszczęciem postępowania, bowiem zmarł [...] marca 1998 r. a jedna z uczestniczek B. M. zmarła w trakcie postępowania przed organem I instancji ([...] czerwca 2012 r.). Stanowi to o naruszeniu przez organ art. 28, 61§ 4 i 109 § 1 K.p.a. Bez znaczenia dla tej oceny ma okoliczność odbioru korespondencji przez domowników. Jak wynika ze znajdujących się w aktach dowodów doręczenia przesyłek od organu, były one wystawiane nie na konkretne osoby ale na obojga małżonków. Jest to sprzeczne z art. 61 § 4 i 109 § 1 K.p.a., z których generalnie wynika obowiązek doręczania stronom zawiadomień i decyzji. Stroną w rozumieniu przepisów prawa materialnego nie jest małżeństwo (dwie osoby razem) ale każdy z nich z osobna. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ w sposób prawidłowy ustali krąg uczestników postępowania i dopiero w dalszej kolejności odniesie się merytorycznie do wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z 1970 r. Wyżej wskazane uchybienie uniemożliwia Sądowi merytoryczną ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji a tym samym odniesienie się do pozostałych, merytorycznych zarzutów skargi zarówno w sferze prawa materialnego jak i procesowego. Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej p.p.s.a. (Dz. U. 2012, poz. 270), Sąd orzekł jak w wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art.- 200 p.p.s.a.