II OSK 1102/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-08-26

Skład orzekający: Robert Sawuła, Marzenna Linska - Wawrzon, Paweł Groński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo oddalił skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę, uwzględniając wcześniejsze wytyczne sądów administracyjnych?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, uznając, że sąd ten nieprawidłowo ocenił zgodność zaskarżonej decyzji z wcześniejszymi wyrokami sądów administracyjnych. Sąd I instancji nie uwzględnił kierunku wytyczonego przez prawomocne orzeczenia, które nakazywały wyjaśnienie kwestii zachowania wymogów dotyczących przepisów o drogach publicznych, w szczególności odległości drogi od budynku skarżącego oraz parametrów technicznych planowanej inwestycji. Brak odniesienia się do tych kwestii przez WSA skutkował naruszeniem art. 153 Ppsa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. G. na decyzję Wojewody Mazowieckiego zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę rozbudowy drogi gminnej. Wojewoda uchylił częściowo decyzję Starosty Przasnyskiego i odmówił zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości oraz pozwolenia na budowę na jednej z działek, jednocześnie utrzymując w mocy decyzję w pozostałej części. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę K. G. Skarga kasacyjna K. G. zarzucała WSA naruszenie art. 153 Ppsa poprzez pominięcie oceny prawnej i wskazań z wcześniejszych wyroków sądowych, a także naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon Sędzia WSA del. Paweł Groński Protokolant: asystent sędziego Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lutego 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 1747/14 w sprawie ze skargi K. G. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Wyrokiem z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 1747/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Warszawie oddalił skargę K. G. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Jak ustalił to sąd a quo Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania K. G. od decyzji Starosty Przasnyskiego z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę oraz zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości na potrzeby inwestycji pn. rozbudowa drogi gminnej w miejscowości [...], gm. [...], na działkach obręb ewidencyjny [...]: 1/ działka pasa drogowego: [...]; 2/ działki wynikające z projektu podziału nieruchomości: [...]; 3/ działka zajęta czasowo dla realizacji inwestycji drogowej /działka MZDW/: [...], dla inwestora – Gminy [...], uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej nieruchomości nr ewid. [...] ([...],[...]) i odmówił zatwierdzenia przedłożonego projektu podziału nieruchomości działki nr [...] ([...],[...]) na potrzeby inwestycji: rozbudowa drogi gminnej w miejscowości [...] oraz odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia zezwolenia na realizację inwestycji drogowej na działce nr ewid. [...], a w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzja organu odwoławczego została wydana na podstawie przepisów art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej K.p.a.) oraz art. 11g ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 687 ze zm., dalej "specustawa drogowa"). Wojewoda Mazowiecki podał dalej, że wnioskiem z dnia 23 listopada 2011 r. Gmina [...] (inwestor) zwróciła się do Starosty Przasnyskiego o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej polegającej na przebudowie i rozbudowie drogi gminnej w miejscowości [...], inwestor domagał się wydania decyzji o zezwoleniu na realizację tej inwestycji drogowej, zatwierdzenia projektu budowlanego i zatwierdzenia projektu podziału, załączając stosowne dokumenty. Postanowieniem z dnia 1 grudnia 2011 r. Starosta Przasnyski wezwał Gminę [...] do usunięcia w określonym terminie wskazanych nieprawidłowości w dokumentacji projektowej. K. G. w piśmie z dnia 29 lutego 2012 r. stwierdził, że nie wyraża zgody na budowę drogi przez jego działkę. Starosta Przasnyski decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. zezwolił na realizację przedmiotowej inwestycji, a na podstawie art. 11f ust. 3 specustawy drogowej, pismem z dnia 18 kwietnia 2012 r. zawiadomił o wydaniu tej decyzji. Obwieszczenie z dnia 18 kwietnia 2012 r. o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej opublikowano w prasie lokalnej, w Biuletynie Informacji Publicznej oraz na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy w [...], a także na tablicach ogłoszeń sołectwa [...] na okres 14 dni. Po rozpatrzeniu wniesionych w sprawie odwołań, Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty Przasnyskiego z dnia [...] kwietnia 2012 r. Na powyższą decyzję skargę wniósł K. G. WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 19 lutego 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 1574/12 oddalił skargę K. G. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2013 r. II OSK 1436/13, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej K. G., uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie. WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 12 grudnia 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2257/13 uchylił zaskarżoną przez K. G. decyzję organu wojewódzkiego z 30 maja 2012 r. Skargę kasacyjną Gminy [...] od powyższego wyroku oddalił Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2014 r., II OSK 613/14. Po ponownym rozpatrzeniu odwołania K. G. od decyzji Starosty Przasnyskiego z dnia [...] kwietnia 2012 r. Wojewoda Mazowiecki w uzasadnieniu swej decyzji z [...] lipca 2014 r. stwierdził, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że Gmina [...] do wniosku o wydanie decyzji o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej załączyła wycinek mapy zasadniczej przedstawiający proponowany przebieg drogi gminnej z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych oraz istniejące uzbrojenie terenu, analizę powiązania drogi z innymi drogami publicznymi, mapy zawierające projekty podziału nieruchomości – działki nr ewid. [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] sporządzone zgodnie z przepisami o gospodarce nieruchomościami oraz określenie zmian w dotychczasowej infrastrukturze zagospodarowania terenu. Z ustaleń organu wynika, że inwestor uzupełnił wniosek, usuwając nieprawidłowości wskazane postanowieniem Starosty Przasnyskiego z dnia [...] grudnia 2011 r. Wojewoda Mazowiecki przywołując motywy wyroku WSA w Warszawie, VII SA/Wa 2257/13 w aspekcie zaprojektowania przebiegu drogi publicznej w zbliżeniu do ściany budynku K. G. uznał, że z załącznika do decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji wynika fizyczny brak terenu do zachowania warunków przewidzianych w przepisie art. 43 ustawy o drogach publicznych, to zaś uzasadniać może ubieganie się przez inwestora do ubiegania się o odstępstwo od warunków techniczno-budowlanych. Ze względu na złożoność sprawy do jej uzupełnienia na etapie przedmiotowego postępowania, organ odwoławczy zdecydował o uchyleniu w części zaskarżonej decyzji i wydaniu rozstrzygnięcia w tej części w stanie prawnym, na który zezwalać ma przedłożony materiał dowodowy. Skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2014 r. do WSA w Warszawie złożył K G. Skarga K. G. została podtrzymana przez jego pełnomocnika z urzędu w piśmie procesowym z dnia 13 stycznia 2015 r., który wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a., ponieważ decyzja miała być niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W motywach wyroku z dnia 4 lutego 2015 r. oddalającego skargę WSA w Warszawie stwierdził, że nie zasługiwała ona na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a ponadto jest zgodna z wydanymi w sprawie niniejszej wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz WSA w Warszawie. Odnosząc się do zarzutów skargi oraz zarzutów pełnomocnika skarżącego zawartych w piśmie z dnia 13 stycznia 2015 r., sąd I instancji stwierdził, że są one niezasadne. Podkreślił również, że ponieważ droga jest inwestycją liniową przebiegającą na dużych odległościach, to skarżący posiada legitymację do kwestionowania przedmiotowej decyzji tylko w zakresie jego własnego, indywidualnego interesu prawnego związanego z własnością jego nieruchomości, a nie w zakresie całej inwestycji. Zdaniem tegoż sądu postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone wnikliwie, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniony został właściwie, a mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane. Sąd I instancji nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które miałyby jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, a zatem skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Skargą kasacyjną K. G. zaskarżono powyższy wyrok sądu w całości i stosownie do treści art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej Ppsa) temuż wyrokowi zarzucono: I. naruszenie przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy - art. 153 Ppsa poprzez całkowite pominięcie zarówno przez sąd I instancji, jak i Wojewodę Mazowieckiego oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania określonych m. in. w wyroku WSA w Warszawie z dnia 12 grudnia 2013 r., VII SA/Wa 2257/13, w sytuacji gdy zgodnie z uzasadnieniem ww. wyroku (s. 8) "przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy odniesie się do wszystkich zarzutów skarżącego i podejmie rozstrzygnięcie mając na uwadze powyższe uwagi sądu I instancji oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego"; II. naruszenie przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy art. 135 Ppsa oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c Ppsa w zw. z "art. 1 ust. 1 i 2" ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002 r., Nr 153, poz. 1269 z późn. zm., dalej Pusa) poprzez błędne uznanie przez sąd I instancji, że zaskarżona decyzja Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2014 r. częściowo utrzymująca w mocy decyzję Starosty Przasnyskiego o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej i uchylająca decyzję w części dotyczącej nieruchomości nr ew. [...] ([...],[...]) odpowiada prawu i bezzasadnym oddaleniu skargi w sytuacji, gdy organ administracji wydając zaskarżoną decyzję naruszył zarówno przepisy prawa materialnego, jak również przepisy postępowania administracyjnego, i tak organ administracji naruszył: art. 11d ust. 1 i art. 11f ust. 1 specustawy drogowej poprzez częściowe utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Starosty Przasnyskiego przez Wojewodę Mazowieckiego o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej i jednoczesne uchylenie decyzji w części dot. nieruchomości o nr ew. [...] ([...],[...]) w sytuacji, gdy takie działanie powoduje, że decyzja Starosty Przasnyskiego jest niewykonalna, brak jest kompletnego projektu proponowanego przebiegu drogi, wyłączenie nieruchomości należącej do skarżącego uniemożliwi nawet częściowe wybudowanie drogi. Celem tej inwestycji było skomunikowanie piekarni znajdującej się na najdalej wysuniętej działce nr [...] z drogą powiatową nr [...]. Nie ma fizycznej możliwości wybudowania planowanej inwestycji drogowej bez jej przeprowadzenia przez działkę o nr ew. [...] należącej do skarżącego. Brak jest przy tym podstaw do uznania, że Gmina kiedykolwiek uzyska prawo do działki skarżącego, a tym samym istnieje duże ryzyko nie ukończenia inwestycji drogowej, co pociągać będzie za sobą niecelowość tej inwestycji, jak również nieekonomiczność. Wojewoda Mazowiecki winien był uchylić decyzję Starosty Przasnyskiego w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji; b) art. 138 § 2 K.p.a. poprzez nie uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i nie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, w sytuacji, gdy decyzja Starosty Przasnyskiego wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie; tym samym zasadnym było uchylenie w całości decyzji Starosty Przasnyskiego i ponowne rozpoznanie przez ten organ sprawy. Z ostrożności zarzucono również naruszenie przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 2 Ppsa poprzez nie stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy decyzja Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2014 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a. dotknięta jest nieważnością, albowiem była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały. Stosownie do treści art. 176 Ppsa wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania. Z powołaniem się na dyspozycję art. 250 Ppsa wniesiono również o przyznanie pełnomocnikowi skarżącego adw. R. P. kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu przed WSA w Warszawie oraz Naczelnym Sądem Administracyjnym w podwójnej wysokości stawki minimalnej wg norm przepisanych. Oświadczono, że koszty pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w postępowaniu zarówno przed WSA w Warszawie, jak i przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie zostały uiszczone w żadnej części. Jednocześnie wyłuszczono, że adw. R. P. jest podatnikiem podatku VAT. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że wbrew obowiązkowi wynikającemu z przepisu art. 153 Ppsa w aspekcie motywów wyroku VII SA/Wa 2257/13 nie odniesiono się w decyzji organu odwoławczego do wszystkich zarzutów skarżącego. Pominięto także inne wytyczne sądów uprzednio orzekających w sprawie. Częściowe utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Starosty Przasnyskiego przez Wojewodę Mazowieckiego o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej i jednoczesne uchylenie decyzji w części dotyczącej nieruchomości nr ew. [...] ([...],[...]) powoduje, że decyzja Starosty Przasnyskiego jest niewykonalna, brak jest kompletnego projektu proponowanego przebiegu drogi, a tym samym nie spełnione zostały warunki, o których mowa w art. 11d ust. 1 i art. 11f ust. 1 specustawy drogowej. Wyłączenie działki skarżącego spod budowy drogi wskazuje na niecelowość inwestycji. Wojewoda winien skorzystać z dyspozycji art. 138 § 2 K.p.a. i uchylić decyzję organu I instancji, przekazując mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Podczas rozprawy pełnomocnik skarżącego kasacyjnie podtrzymał zarzuty i wnioski zawarte w skardze kasacyjnej. K. G. ponadto wywodził, że kwestionuje czynności geodezyjne mające pozbawić go praw do nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 Ppsa rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 Ppsa, obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, opubl. ONSAiwsa z 2010 r., nr 1, poz. 1). Przesłanek nieważności postępowania wymienionych w art. 183 § 2 Ppsa Sąd się nie dopatrzył, wobec czego kontrola ograniczyć się musiała wyłącznie do zbadania zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów. W przedmiotowej sprawie skarga kasacyjna nie jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, aczkolwiek nie wszystkie z jej zarzutów są zasadne, bądź nie zostały prawidłowo sformułowane, co uniemożliwia ich rozpoznanie. Nie jest zasadny zarzut naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 2 Ppsa w ten sposób, że sąd I instancji nie stwierdził nieważności zaskarżonej decyzji, choć miała ona być dotknięta wadą nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a., albowiem była niewykonalna. Taki zarzut nie został bliżej rozwinięty w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Z jej lektury wynika jedynie, że owej niewykonalności natury faktycznej autor skargi kasacyjnej upatruje w tym, że bez skorzystania z działki skarżącego kasacyjnie o nr [...] nie jest możliwe zrealizowanie pierwotnego zamiaru wybudowania drogi. Zdaniem Sądu takie przekonanie strony o konieczności wykorzystania tej działki pod budowę drogi, jej negatywne nastawienie do zamiaru inwestycyjnego, nie wyczerpuje pojęcia niewykonalności decyzji organu odwoławczego. Wojewoda Mazowiecki w praktyce wobec braku możliwości zlokalizowania przebiegu drogi po ścianie budynku zlokalizowanego na działce nr [...], co zostało przesądzone zapadłym w graniach sprawy prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, uznał że działkę tę w istocie wyłączy spod planowanego zagospodarowania drogą, a pozostawi w obrocie rozstrzygnięcie utrzymujące w mocy decyzję organu I instancji obejmującą pozostałe działki przeznaczone pod rozbudowę drogi gminnej. Nie prowadzi to do niewykonalności takiej decyzji, odrębną zaś kwestią jest, czy tego typu rozstrzygnięcie nie narusza innych przepisów prawa. Zarzut naruszenia "art. 1 ust. 1 i 2" Pusa został wadliwie sformułowany. Przepisy Pusa dzielą się na paragrafy, nie zaś na ustępy, jak to zostało w skardze kasacyjnej wskazane. Przyjmując nawet, że Autorowi skargi kasacyjnej chodziło w istocie o przepisy art. 1 § 1 i 2 Pusa, to w skardze kasacyjnej nie uzasadniono, na czym miałoby polegać naruszenie cyt. przepisów przez sąd wojewódzki. Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 Pusa "Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej", zaś § 2 cyt. artykułu określa, że "Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej". WSA w Warszawie dokonał kontroli zaskarżonej do tego sądu decyzji, motywując oddalenie skargi zgodnością jej z prawem. Odrębnym zagadnieniem jest czy to stanowisko sądu nie naruszało innych przepisów. Przedmiotem kontroli sądu wojewódzkiego poddana była decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę, wydana w zakresie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. Ponieważ w sprawie dwukrotnie orzekał uprzednio już WSA w Warszawie oraz Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznający skargę sąd I instancji związany był oceną prawną zawartą w szczególności w wyrokach z dnia 9 sierpnia 2013 r., II OSK 1436/13 i z dnia 12 grudnia 2013 r., VII SA/Wa 2257/13. Oceną tą związany jest orzekający w sprawie Sąd. W wyrokach tych zwrócono uwagę na konieczność uwzględnienia reguł proceduralnych unormowanych przepisami K.p.a., a odnoszących się do zakresu rozpoznania sprawy w postępowaniu odwoławczym, zakresu postępowania wyjaśniającego, obowiązku ustosunkowania się przez organ odwoławczy w szczególności do zarzutów strony wnoszącej środek zaskarżenia. Eksponowano, w aspekcie zaprojektowania przebiegu drogi w zbliżeniu do budynku skarżącego na działce nr [...], na brak respektowania tych przepisów ustawy o drogach publicznych (art. 43 ust. 1 cyt. ustawy), które odnoszą się do określenia odległości obiektów budowlanych sytuowanych przy drogach publicznych. W wyroku VII SA/Wa 2257/13 nakazano organowi odwoławczemu przy ponownym rozpatrzeniu sprawy ustosunkować się do tych zarzutów i podjąć rozstrzygnięcie uwzględniające motywy zapadłych wyroków sądów administracyjnych obu instancji. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznając po raz kolejny sprawę WSA w Warszawie nie uwzględnił tej oceny kontrolując legalność decyzji Wojewody Mazowieckiego. W wyroku II OSK 1436/13 wskazano na konieczność wyjaśnienia odległości, w jakiej przebiegać będzie droga w stosunku do budynku skarżącego zlokalizowanego na działce nr [...] w aspekcie zachowania wymogów zawartych w przepisach ustawy o drogach publicznych. Brak wyjaśnienia tych okoliczności świadczył o naruszeniu przepisów art. 7 i 77 § 1 K.p.a. Szereg uproszczeń i odstępstw zawartych w specustawie drogowej, jak wskazał to Naczelny Sąd Administracyjny w cyt. wyroku, nie może stanowić o zwolnieniu sądu administracyjnego z prawidłowej kontroli zaskarżonego aktu wydanego w oparciu o przepisy tej ustawy. W wyroku z 12 grudnia 2013 r., VII SA/Wa 2257/13 WSA w Warszawie stwierdził, że wprawdzie organ odwoławczy orzekający w trybie specustawy nie posiada kompetencji do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji, ale ma obowiązek wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, szczególnie jeśli podnosi je strona, oceny tych okoliczności w świetle obowiązujących przepisów, wyjaśnienia w treści decyzji przyjętego stanowiska. Ponownie rozpoznający sprawę Wojewoda Mazowiecki swym rozstrzygnięciem w istocie "wyłączył" działkę nr [...] należącą do skarżącego kasacyjnie spod zamierzenia inwestycyjnego, nie podając w swej decyzji, czy takie rozstrzygnięcie zapewni zgodność m. in. z przepisem art. 43 ustawy o drogach publicznych. W motywach decyzji organ odwoławczy ograniczył się do stwierdzenia, że "istnieje fizyczny brak terenu do zachowania warunków art. 43 ustawy o drogach publicznych", a inwestor może ubiegać się o odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, bądź skorzystać z możliwości jakie daje art. 13 ust. 3 specustawy drogowej. Takie rozstrzygnięcie zaakceptował sąd I instancji, uznając przeprowadzone postępowanie za wnikliwe, ocenę dowodów za właściwą, a interpretację przepisów za prawidłową. Zdaniem Sądu zasadny jest zarzut naruszenia przepisu art. 153 Ppsa, stanowiącego, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Jak trafnie wskazano w zaskarżonym wyroku, wydane uprzednio prawomocne wyroki wiązały sąd wojewódzki przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, skoro przepisy prawa nie uległy zmianie. Wbrew wywodom WSA w Warszawie nie dokonano prawidłowej kontroli zaskarżonej decyzji, skoro nie usunięto wątpliwości co do zachowania wymogów dotyczących przepisów o drogach publicznych, a sąd a quo ograniczył się w swej argumentacji w tym względzie wyłącznie do stwierdzenia, że zarzuty skargi i pisma uzupełniającego te zarzuty, są niezasadne. Oceniając je sąd I instancji tłumacząc planowaną inwestycję jej liniowym charakterem, wywodzi iż legitymacja skarżącego związana jest z własnością jego nieruchomości, a nie w zakresie całej inwestycji. Umknęło uwadze sądu wojewódzkiego ustalenie zawarte w opisie technicznym do projektu zagospodarowania terenu (pkt. 3 "Cel opracowania"), wedle którego na odcinku od km 0+000 do km. 0+030 zgodnie ze stosownymi przepisami droga musi posiadać jezdnię o nawierzchni minimum szerokości 6.00 m, aby mogły wyminąć się samochody zjeżdżające ze skrzyżowania i wjeżdżające na nie z drogi wojewódzkiej, Jest to odcinek drogi przylegający do działki skarżącego – nr [...]. W decyzji organu I instancji w pkt I "Wymagania dotyczące powiązania drogi z innymi drogami publicznymi" wyraźnie określono, że "zostanie rozbudowany pas drogowy do 7,00 m szerokości". Skarżący kasacyjnie wskazywał, że wyłączenie jego działki nr [...] spod pozwolenia na budowę oraz podziału, w praktyce czyni cel inwestycji – wybudowanie drogi − niemożliwym do zrealizowania zgodnie z projektem. Podnosił także, że dopuszczalność odstępstwa od warunków technicznych jest możliwa, ale na etapie przed uzyskaniem pozwolenia na budowę. Do tych okoliczności sąd wojewódzki się nie odniósł, nie wyjaśnił ich, przeto dokonana zaskarżonym wyrokiem kontrola legalności zaskarżonej decyzji nie uwzględniła kierunku wytyczonego wskazanymi uprzednio prawomocnymi wyrokami sądów administracyjnych. Nie jest prawidłowe zatem stanowisko sądu wojewódzkiego odnośnie zgodności zaskarżonej decyzji z uprzednio wydanymi w sprawie wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego i WSA w Warszawie. Z tych przyczyn zasadne jest uchylenie wyroku i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpatrzenia (art. 185 § 1 Ppsa). W tych okolicznościach przedwczesne jest ustosunkowanie się do argumentacji skarżącego odnośnie naruszenia przez organ odwoławczy art. 138 § 2 K.p.a. oraz przepisów art. 11d ust. 1 i art. 11 f ust. 1 specustawy drogowej. Ponownie rozpoznając skargę w szczególności sąd wojewódzki winien odnieść się do zarzutów skargi, rozważyć zgodność z prawem zaskarżonej decyzji w aspekcie oceny prawnej zawartej w wyrokach II OSK 1436/13 i VII SA/Wa 2257/13. W swej ocenie sąd zwróci uwagę, czy wyłączenie działki skarżącego kasacyjnie pozwalać będzie na realizację drogi o zamierzonych parametrach technicznych (szerokość), uwzględniających obowiązujące przepisy w tym względzie, wskazane w projekcie budowlanym. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 Ppsa mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 Ppsa) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258–261 Ppsa. Stosownie do § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.) pełnomocnik skarżącego powinien złożyć w wojewódzkim sądzie administracyjnym stosowne oświadczenie, o jakim mowa w tym przepisie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło