I OSK 1984/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-02-02

Skład orzekający: Joanna Runge-Lissowska, Jolanta Sikorska, Dorota Jadwiszczok

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, oparty na zarzutach sfałszowania dowodów, niewłaściwego składu orzekającego lub braku udziału strony w postępowaniu, może zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła dowodów na sfałszowanie dowodów, nie wykazała istotnego wpływu zarzucanych uchybień na wynik sprawy, a pracownicy organu nie wydawali decyzji, lecz jedynie brali udział w czynnościach procesowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wznowienie postępowania na podstawie zarzutu sfałszowania dowodów wymaga przedstawienia orzeczenia sądowego stwierdzającego sfałszowanie, chyba że jest to oczywiste i niezbędne dla uniknięcia poważnej szkody. Zarzut niewłaściwego składu orzekającego nie jest zasadny, gdy pracownicy organu nie wydawali decyzji, a jedynie brali udział w czynnościach procesowych. Brak udziału strony w postępowaniu może być podstawą wznowienia tylko wtedy, gdy strona wykaże, że uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, czego w tym przypadku nie uczyniono. W związku z tym skarga kasacyjna została oddalona.
Stan faktyczny
T. W. złożyła wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego dotyczącego odmowy przyznania świadczeń z pomocy społecznej, wskazując jako podstawy sfałszowanie dowodów, niewłaściwy skład organu oraz brak udziału w postępowaniu. Organ odwoławczy odmówił uchylenia decyzji, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę T. W. na tę decyzję. T. W. wniosła skargę kasacyjną, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Prostuje z urzędu oczywistą omyłkę pisarską w rubrum zaskarżonego wyroku i oddala skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska sędzia NSA Jolanta Sikorska sędzia del. WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Justyna Stępień po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 lutego 2015 r. sygn. akt II SA/Lu 610/14 w sprawie ze skargi T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] maja 2014 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie świadczeń z pomocy społecznej 1. prostuje z urzędu oczywistą omyłkę pisarską w rubrum zaskarżonego wyroku w ten sposób, że słowa: " z dnia [...] maja 2014 r. Nr [...] " zastępuje słowami: " z dnia [...] maja 2014 r. Nr [...] "; 2. oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 10 lutego 2015r., sygn. akt II SA/Lu 610/14, oddalił skargę T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] maja 2014 r., nr [...]w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie świadczeń z pomocy społecznej. Wyrok ten wydany został w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Decyzją z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] , wydaną na podstawie art. 151 § 1 w związku z art. 150 § 1 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1, 3 i 4 k.p.a., po ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] w sprawie odmowy uchylenia decyzji własnej z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w N. z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] , odmawiającą przyznania T. W. usług opiekuńczych, świadczenia na zakup żywności, w tym na zakup żywności w ramach programu rządowego oraz świadczenia na zakup opału, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] kwietnia 2014 r. Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. T. W. złożyła do Kolegium wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją tego organu z dnia [...] stycznia 2014 r. Wyjaśniła, że w tej sprawie zachodzi przesłanka wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., gdyż dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, a także przesłanka wznowienia wymieniona w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., tj. niewyłączenie od rozpoznania sprawy pracowników socjalnych H. L. i E. W. oraz członków Kolegium – K. A. i Z. C. Jako podstawę wznowienia wnioskodawczyni wskazała również art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., podnosząc, że nie brała udziału w postępowaniu bez swojej winy. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r. organ odwoławczy wznowił postępowanie zakończone decyzją własną z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...]. W uzasadnieniu wydanej w wyniku wznowienia postępowania decyzji z dnia [...] kwietnia 2014 r., odmawiającej wnioskodawczyni uchylenia decyzji z dnia [...] stycznia 2014 r., Kolegium podniosło, że we wniosku o wznowienie postępowania T. W. nie wskazała, jakie dowody zostały sfałszowane. W ocenie organu odwoławczego twierdzenia wnioskodawczyni, że fałszowanie dowodów miało miejsce w innych jej sprawach, które wcześniej były prowadzone przez organ, nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy. Ponadto, odnosząc się do podniesionego we wniosku o wznowienie zarzutu niewyłączenia ze sprawy pracowników socjalnych: H. L. i E. W. oraz członków Kolegium – K. A. i Z. C., Kolegium uznało brak podstaw do wyłączenia tych osób od rozpoznania tej sprawy. Odnośnie podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., Kolegium wyjaśniło, że mimo zawiadomienia wnioskodawczym pismem z dnia 7 listopada 2013 r., doręczonym jej 8 listopada 2013 r., o terminie aktualizacji wywiadu środowiskowego zaplanowanego na dzień [...] listopada 2013 r., wnioskodawczyni nie otworzyła drzwi mieszkania pracownikom organu. Następnie organ pierwszej instancji pismem z dnia 22 listopada 2013 r. doręczonym T. W. w dniu 25 listopada 2013 r., powiadomił ponownie o terminie aktualizacji wywiadu środowiskowego w dniu [...] listopada 2013 r., lecz ponownie nikt nie otworzył drzwi mieszkania pracownikom socjalnym. Kolegium podniosło również, że w dniu 2 stycznia 2014 r. zawiadomiło wnioskodawczynię o możliwości zapoznania się z aktami sprawy w trybie art. 10 k.p.a., jednak nie skorzystała ona z tej możliwości. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Kolegium z dnia [...] kwietnia 2014 r. T. W. powtórzyła zarzuty sformułowane we wniosku o wznowienie postępowania. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] maja 2014 r., utrzymującej w mocy decyzję własną z dnia [...] kwietnia 2014 r., będącej przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie, Kolegium powtórzyło argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2014 r. W skardze na powyższą decyzję T. W. zarzuciła bezprawne rozpatrzenie przez organ pierwszej instancji kilku jej wniosków jedną decyzją, niepouczenie jej przez organ pierwszej instancji w trybie art. 10 k.p.a., a także fałszowanie do dnia [...] grudnia 2012 r. (aktualizacja wywiadu) stanu jej zdrowia i sytuacji mieszkaniowej przez organ pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zwartą w uzasadnieniach decyzji z dnia [...] kwietnia 2014 r. oraz z dnia [...] maja 2014 r. Dodatkowo Kolegium podniosło, że zarzut rozpoznania kilku wniosków skarżącej jedną decyzją nie może stanowić przesłanki wznowienia postępowania, gdyż nie mieści się w dyspozycji żadnej z norm zawartych w art. 145 § 1 i 2 k.p.a. Kolegium ponownie podkreśliło, że podstawą prawną decyzji Kierownika OPS w N. z dnia [...] grudnia 2013 r. o odmowie przyznania T. W. świadczenia na opłacenie pomocy osób drugich jest art. 107 ust. 4a ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182 ze zm., dalej zwanej u.p.s.), tj. uniemożliwienie przez skarżącą przeprowadzenia z nią rodzinnego wywiadu środowiskowego poprzez jej kilkakrotną nieobecność w miejscu zamieszkania w terminach wyznaczonych przez organ, o których skarżąca była zawiadamiana stosownymi pismami. Zdaniem organu odwoławczego, w takim stanie rzeczy rozstrzygnięcie z dnia [...] grudnia 2013 r. o odmowie przyznania wnioskowanych przez T. W. świadczeń z pomocy społecznej ma charakter formalny, co oznacza, że jest ono następstwem określonego negatywnego zachowania zainteresowanej (niewyrażenia zgody na przeprowadzenie wywiadu) niezależnie od sytuacji, w której się ona znajduje. Uzasadniając wydany w niniejszej sprawie wyrok Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wskazał, co następuje: T. W. domagała się wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] stycznia 2014 r., w przedmiocie odmowy przyznania świadczeń z pomocy społecznej, wskazując jako podstawy wznowienia – art. 145 § 1 pkt 1, 3 i 4 k.p.a. W przekonaniu Sądu I instancji prawidłowe jest stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie, że w rozpoznawanej sprawie żadna z tych podstaw wznowienia nie zachodziła. W pierwszej kolejności skarżąca zarzuciła, że dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe (art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.). Wznowienie postępowania z tej przyczyny jest możliwe co do zasady dopiero po stwierdzeniu orzeczeniem sądu sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa. Strona, która domaga się wznowienia postępowania na tej podstawie, musi przedłożyć organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument był sfałszowany (tak wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2000 r., I SA 1123/99). Przed wydaniem takiego orzeczenia wznowienie jest natomiast możliwe tylko wówczas, gdy sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a jednocześnie wznowienie jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego (art. 145 § 2 k.p.a.). W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że ani przed sądem karnym, ani przed innymi organami powołanymi do ścigania przestępstw nie toczyło się żadne postępowanie dotyczące sfałszowania jakiegokolwiek dokumentu będącego podstawą rozstrzygania w sprawie, której wznowienia domaga się skarżąca. Nie występują jednocześnie okoliczności, o których mowa w art. 145 § 2 k.p.a. Sama skarżąca nie wskazała, jaki – według jej wiedzy – dowód został sfałszowany, podnosząc jedynie, że fałszowanie dowodów co do stanu jej zdrowia i warunków mieszkaniowych miało miejsce do dnia [...] grudnia 2012 r. w innych jej sprawach, które wcześniej były prowadzone przez organ. Powyższe świadczy o tym, że skarżąca w istocie kwestionuje należyte ustalenie stanu faktycznego sprawy w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem decyzji Kolegium. Tego rodzaju zarzuty nie mogą jednak stanowić podstawy uchylenia ostatecznej decyzji administracyjnej w postępowaniu wznowieniowym. Postępowanie to nie stanowi bowiem konkurencyjnego względem postępowania odwoławczego trybu weryfikacji nieostatecznej decyzji administracyjnej, lecz ma ono charakter nadzwyczajnego postępowania służącego usunięciu istotnych wadliwości proceduralnych, jakie wystąpiły w toku postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną. Zarzuty, jakie zdaniem skarżącej uzasadniają jej stanowisko o sfałszowaniu dowodów, mogły być podnoszone jedynie w ramach postępowania odwoławczego. WSA w Lublinie stwierdził także, że nietrafny jest zarzut skarżącej odnoszący się do przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., sprowadzający się do kwestionowania udziału w postępowaniu objętym wnioskiem o wznowienie pracownic organu pierwszej instancji: E. W. i H. L. oraz członków etatowych Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie: K.A. i Z. C. Podejmowanie przez tych pracowników czynności w innych sprawach toczących się z udziałem skarżącej nie stanowi bowiem przesłanki wyłączenia ich od udziału w sprawie. Skarżąca, jak wynika z akt administracyjnych sprawy, nie wskazała przy tym żadnych merytorycznych podstaw wyłączenia tychże osób, a jej subiektywne odczucia o ich działaniu ze szkodą dla skarżącej nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy. Ponadto w stosunku do H. L. i E. W. zarzut oparty na treści art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. nie mógł być uwzględniony również z innej przyczyny. Otóż nie ulega wątpliwości, że podobnie jak w przypadku innych przesłanek umożliwiających wyeliminowanie ostatecznej decyzji z obrotu prawnego na skutek wznowienia postępowania, także przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. powinna być interpretowana w sposób ścisły. Skoro zatem w przepisie tym mowa jest o "wydaniu decyzji" przez pracownika, zaś w art. 24 k.p.a. użyto sformułowania "udział w postępowaniu", to oczywiste jest, że ta pierwsza przesłanka jest węższa i ogranicza się w swojej istocie wyłącznie do udziału pracownika (lub organu) w sprawie w fazie jej rozstrzygania. Postawa wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. dotyczy zatem włącznie sytuacji, gdy dany pracownik "wydawał" decyzję administracyjną, nie dotyczy zaś pracowników, którzy wprawdzie brali udział w podejmowaniu określonych czynności procesowych w toku postępowania, lecz nie podejmowali decyzji (B. Adamiak [w:] J. Borkowski, B. Adamiak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2009, s. 522; M. Jaśkowska [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2009, s. 714; R. Stankiewicz [w:] M. Wierzbowski, A. Wiktorowska (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2013, s. 851-852). W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że wskazane przez skarżącą pracownice socjalne zatrudnione w Ośrodku Pomocy Społecznej w N. – H. L. i E. W. nie wydały decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r. odmawiającej przyznania T. W. żądanych świadczeń. Decyzję tę, z upoważnienia Wójta Gminy N., wydała B. Z. Sąd I instancji stwierdził, że brak było również podstaw do uchylenia w trybie wznowienia postępowania decyzji organów obu instancji z uwagi na uchybienie przez organ pierwszej instancji dyspozycji art. 10 k.p.a. Należy bowiem podkreślić, iż warunkiem koniecznym uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania jest wykazanie, że takie naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Do strony stawiającej zarzut należy wykazanie związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy. Zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. poprzez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek jedynie wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Skarżąca nie wykazała w żaden sposób, by została pozbawiona możliwości udowodnienia swoich twierdzeń, czy też możliwości złożenia wyjaśnień i by uchybienie tym przepisom mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Nie wykazała w szczególności, by fakt niezawiadomienia jej przed wydaniem decyzji organu pierwszej instancji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych, uniemożliwił jej branie czynnego udziału w postępowaniu. Co więcej, T. W. była kilkakrotnie zawiadamiana przez pracowników organu pierwszej instancji o terminie i miejscu przeprowadzenia z nią wywiadu środowiskowego, jednak w żadnym z tych terminów nie otworzyła pracownikom socjalnym drzwi mieszkania. Ponadto skarżąca została pouczona o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w postępowaniu przed organem drugiej instancji. W przekonaniu Sądu Wojewódzkiego nie sposób również podzielić zarzutu, że organy wadliwie rozstrzygnęły jedną decyzją kilka wniosków skarżącej, dotyczących różnych świadczeń z pomocy społecznej. Przede wszystkim taki zarzut nie mógł zostać uwzględniony w postępowaniu wznowieniowym, gdyż nie mieści się w ramach żadnej z podstaw wznowienia postępowania określonych w art. 145 § 1 k.p.a. Ponadto Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 62 k.p.a., w sprawach, w których prawa lub obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony. Powyższy przepis ma zastosowanie wówczas, gdy spełnione są kumulatywnie następujące przesłanki: istnieje wielość spraw administracyjnych, prawa i obowiązki w każdej z tych spraw wynikają z tego samego stanu faktycznego bądź z tej samej podstawy prawnej, w każdej z tych spraw właściwy jest ten sam organ administracji publicznej (por. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 4. wydanie, Warszawa 2011, s. 437). Sąd I instancji zauważył, że w niniejszej sprawie wprawdzie rozpatrzone decyzją organu pierwszej instancji wnioski skarżącej opierały się na różnych przepisach prawa materialnego, jednak rozstrzygnięcie organów co do każdego z tych żądań w istocie opierało się na tej samej przesłance, tj. na braku współdziałania skarżącej z pracownikami socjalnymi, a zatem wynikało z tej samej podstawy prawnej, tj. art. 11 ust. 2 i art. 107 ust. 4a u.p.s. W tej sytuacji rozpatrzenie wszystkich tych wniosków w jednym postępowaniu administracyjnym zakończonym jedną decyzją uznać należy za dopuszczalne. Z tych względów WSA w Lublinie stwierdził, że skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 lutego 2015 r. T. W. wniosła skargę kasacyjną, domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, podnosząc, że wyrok wydany został z naruszeniem: - art. 151 P.p.s.a w zw. z art. 10 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. - poprzez oddalenie skargi, pomimo że ziściła się przesłanka do jej uwzględnia z uwagi na naruszenie prawa stanowiącego przesłankę wznowienia postępowania, to jest okoliczność, iż skarżąca bez własnej winy nie brata udziału w końcowym stadium postępowania oraz faktu, iż przed wydaniem decyzji organ I instancji nie umożliwił jej wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów; - art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 24 § 5 k.p.a. i art. 145 § 1 pkt. 3 k.p.a. - poprzez oddalenie skargi, pomimo że ziściła się podstawa do jej uwzględnienia z uwagi na naruszenie prawa stanowiącego przesłankę wznowienia postępowania, to jest okoliczność, że pracownice organu I instancji biorące udział w postępowaniu wznowieniowym, a które również uprzednio brały udział w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...], winne być wyłączone od udziału w postępowaniu objętym wnioskiem o wznowienie. Uzasadniając zarzuty skarżąca kasacyjnie wskazała, że WSA w Lublinie błędnie uznał, że brak było podstaw do uchylenia w trybie wznowienia postępowania decyzji organów obu instancji z uwagi uchybienie przez organ I instancji dyspozycji art. 10 k.p.a. Przede wszystkim organ I instancji nie pouczył skarżącej o możliwości zajęcia stanowiska w przedmiotowej sprawie. Okoliczność, że T. W. była dwukrotnie zawiadamiana o terminie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, nie zmienia faktu, iż organ pozbawił ją możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji, a postępowanie organu w konsekwencji uniemożliwiło skarżącej wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Za nieuzasadnione uznał autor skargi kasacyjnej również stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, że niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek jedynie wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, iż zarzucanej uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Przeciwne stanowisko znajduje poparcie w orzecznictwie Podkreślenia wymaga także fakt, że w postępowaniu objętym wnioskiem o wznowienie, brały pracownice organu I instancji, które zdaniem skarżącej w tym postępowaniu winny być wyłączone w oparciu o art. 24 § 5 k.p.a. Sąd I instancji podniósł, że skoro w art. 145 § 1 pkt. 3 k.p.a. jest mowa o "wydaniu decyzji" przez pracownika, zaś w art. 24 k.p.a. użyto sformułowania "udział w postępowaniu", to zdaniem tego Sądu pierwsza przesłanka jest węższa i ogranicza się w swojej istocie wyłącznie do udziału pracownika (lub organu) w fazie jej rozstrzygania. Nie może zatem stanowić podstawy wznowienia postępowania sam udział pracowników w czynności procesowych w toku postępowania. WSA w Lublinie powołał się na stanowisko doktryny. Skarżąca kasacyjnie nie zgadza się z powyższą argumentacją, wskazując przeciwne stanowisko naukowe, które reprezentuje Z. Janowicz, (Komentarz, s. 345). Autor skargi kasacyjnej stoi na stanowisku, że w każdym stadium postępowania administracyjnej pracownice socjalne zatrudnione w Ośrodku Pomocy Społecznej N. winne być wyłączone z postępowania objętego wnioskiem o wznowienie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który - w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego - nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 P.p.s.a.. Przepis art. 174 pkt 1 tej ustawy przewiduje dwie postaci naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne jej rozumienie, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. W przypadku drugiej podstawy kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. ustawa wymaga ponadto, aby skarżący wykazał istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Przedstawione w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczą wyłącznie naruszenia przepisów postępowania. W tych ramach autor skargi kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisu art. 151 P.p.s.a w zw. z art. 10 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. poprzez zignorowanie przez Sąd Wojewódzki faktu, że skarżąca nie brała udziału w końcowym stadium postępowania i oddalenie skargi. Zarzut ten dotyczy postępowania, w którym wydana została decyzja SKO [...] stycznia 2014 r., utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w N. z dnia [...] grudnia 2013 r., odmawiającą przyznania T. W. usług opiekuńczych, świadczenia na zakup żywności, w tym na zakup żywności w ramach programu rządowego oraz świadczenia na zakup opału. Wnosząc o jego wznowienie skarżąca wskazał powyższą okoliczność jako jedną z przesłanek uzasadniających wznowienie. Zarzut ten, w przekonaniu składu orzekającego NSA, jest niezasadny. Kontrolując postępowanie wznowieniowe WSA w Lublinie zasadnie wskazał, że brak podstaw do uchylenia w trybie wznowienia postępowania decyzji organów obu instancji z uwagi na uchybienie przez organ pierwszej instancji dyspozycji art. 10 k.p.a., ponieważ skarżąca nie wykazała w żaden sposób, by została pozbawiona możliwości udowodnienia swoich twierdzeń, czy też możliwości złożenia wyjaśnień i by uchybienie tym przepisom mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Nie wykazała w szczególności, by fakt niezawiadomienia jej przed wydaniem decyzji organu pierwszej instancji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych, uniemożliwił jej branie czynnego udziału w postępowaniu. T. W. była kilkakrotnie zawiadamiana przez pracowników organu pierwszej instancji o terminie i miejscu przeprowadzenia z nią wywiadu środowiskowego, jednak w żadnym z tych terminów nie otworzyła pracownikom socjalnym drzwi mieszkania. Ponadto skarżąca została pouczona o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w postępowaniu przed organem drugiej instancji. Pozbawiony uzasadnionych podstaw jest także zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 24 § 5 k.p.a. i art. 145 § 1 pkt. 3 k.p.a. poprzez oddalenie skargi, pomimo że pracownice organu I instancji biorące udział w postępowaniu wznowieniowym, które również uprzednio brały udział w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., winne być wyłączone od udziału w postępowaniu objętym wnioskiem o wznowienie. Zasadnie Sąd Wojewódzki wskazał, że przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. powinna być interpretowana w sposób ścisły. Skoro zatem w przepisie tym mowa jest o "wydaniu decyzji" przez pracownika, zaś w art. 24 k.p.a. użyto sformułowania "udział w postępowaniu", to oczywiste jest, że ta pierwsza przesłanka jest węższa i ogranicza się w swojej istocie wyłącznie do udziału pracownika (lub organu) w sprawie w fazie jej rozstrzygania. Postawa wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. dotyczy zatem włącznie sytuacji, gdy dany pracownik "wydawał" decyzję administracyjną, nie dotyczy zaś pracowników, którzy wprawdzie brali udział w podejmowaniu określonych czynności procesowych w toku postępowania, lecz nie podejmowali decyzji. W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że wskazane przez skarżącą pracownice socjalne zatrudnione w Ośrodku Pomocy Społecznej w N. – H. L. i E. W. nie wydały decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r. odmawiającej przyznania T. W. żądanych świadczeń. Decyzję tę, z upoważnienia Wójta Gminy N., wydała B. Z. Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zasadnie wskazał, że wzruszenie ostatecznej decyzji w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego ma charakter wyjątkowy i może nastąpić wyłącznie wówczas, gdy organ ustali, że zaistniały szczególne okoliczności wyczerpujące przesłanki wznowienia określone w art. 145 i 145 a k.p.a. W ocenie Sądu I instancji organ administracji, rozpoznając przedmiotowy wniosek, prawidłowo stwierdził, że opisane w nim okoliczności nie wypełniają powyższych ustawowych podstaw wznowienia. W przekonaniu składu orzekającego NSA skarga kasacyjna skutecznie tego nie podważyła. Powyższe ustalenia prowadzą do wniosku, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie prawidłowo zaaprobował stanowisko organu, który uznał, iż brak jest podstaw do wznowienia postepowania. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Jednocześnie sprostowana została z urzędu na podstawie przepisu art. 156 § 3 P.p.s.a. oczywista omyłka pisarska w rubrum zaskarżonego wyroku poprzez wpisanie prawidłowego numeru kontrolowanej przez WSA decyzji SKO z dnia [...] maja 2014 r. Odnosząc się do wniosku pełnomocnika skarżącej o przyznanie wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej na zasadzie prawa pomocy, wyjaśnić należy, że wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej składa się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego (art. 254 § 1 P.p.s.a.), który przyznaje je w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 – 261 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło