VI SA/Wa 721/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska Protokolant sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2014 r. sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rejestracji odbiorników telewizyjnych i ustalenia opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję D.S.A. z dnia [...] września 2012 r. ; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Administracji i Cyfryzacji na rzecz skarżącej C. Sp. z o.o. z siedzibą w P. kwotę 1573 (jeden tysiąc pięćset siedemdziesiąt trzy) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem skargi wniesionej przez C. sp. z o. o. z siedzibą w P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie była decyzja z [...] 2012 r. Ministra Administracji i Cyfryzacji, wydana na podstawie art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. Nr 85, poz. 728, ze zm.) – także jako ustawa - oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S. A. z [...] września 2012 r., nakazująca spółce dokonania rejestracji 16 używanych odbiorników telewizyjnych oraz ustalająca opłatę za używanie przez okres 30 dni - niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych - w kwocie 8 880 zł. Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym; [...] czerwca 2012 r. o godz. 11:10 w lokalu użytkowym zajmowanym przez H. w S. przy [...] przeprowadzono kontrolę z zakresie realizacji obowiązku rejestracji odbiorników radiowych i telewizyjnych. Przedmiotowy lokal należał do C. sp. z o.o. z siedzibą w P.. W wyniku czynności kontrolnych kontrolujący uznali, że w lokalu użytkowym funkcjonuje16 odbiorników telewizyjnych nieokreślonej marki sprawnych do odbioru programów. Przebieg kontroli został potwierdzony protokołem, sporządzonym w obecności kierownika placówki - I. J.. Do protokołu załączono oświadczenie kierownika placówki, w którym stwierdziła, iż odbiorniki znajdujące się w obiekcie są przystosowane do natychmiastowego odbioru programu. Weryfikacja tej okoliczności nie była możliwa, z uwagi na pobyt gości w pokojach. Kontrolerzy uznali, na podstawie oświadczenia kierownika, iż okres używania 16 odbiorników telewizyjnych wynosił 1 miesiąc, jednakże okres ten nie został potwierdzony odpowiednią dokumentacją. W toku czynności wyjaśniających, poprzedzających wszczęcie postępowania administracyjnego, strona oświadczyła, iż w H. w S. znajdowało się 16 sztuk monitorów, a nie telewizorów z wbudowanymi odtwarzaczami DVD, które użyczano klientom, zaś w pokojach hotelowych nie zastosowano instalacji umożliwiającej odbiór telewizji. Dodatkowo strona wyjaśniła, iż zgodnie z art. 5 ust. 2 pkt. 3 ustawy o opłatach abonamentowych, jest ona zwolniona z obowiązku rejestracji posiadanych monitorów, z uwagi na zakres swej działalności obejmującej m. in. przekazywanie odbiorników osobom trzecim do używania. Pismem 11 lipca 2012 r. organ poinformował stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w zakresie oceny wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Spółka składając kolejne wyjaśnienia w sprawie, podniosła m. in., że postępowanie kontrolne w H. w S. zostało przeprowadzone z naruszeniem prawa, gdyż nie powiadomiono strony o zamiarze dokonania kontroli, na co najmniej na 7 dni przed jej rozpoczęciem. Ponadto podkreśliła, iż kontrolerzy nie zweryfikowali statusu posiadanych przez spółkę monitorów, a mimo to z urzędu uznali je za odbiorniki telewizyjne. Odnośnie oświadczenia kierownika placówki, wskazano, iż nie była to osoba upoważniona przez spółkę do jej reprezentacji. Decyzją z [...] września 2012 r., Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A. nakazał spółce dokonania rejestracji 16 używanych odbiorników telewizyjnych oraz ustalił opłatę za używanie tych odbiorników bez wymaganej rejestracji przez okres 30 dni - w kwocie 8880 zł. Przytaczając podstawy prawne podjętego rozstrzygnięcia organ podkreślił, iż zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych oraz zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, realizację obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych stanowi zgłoszenie nabycia odbiorników w placówce operatora publicznego w ciągu 14 dni od zakupu. Ponadto organ podkreślił, iż zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o opłatach abonamentowych, przyjmuje się domniemanie, że podmiot posiadający odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny będący w stanie pozwalającym na natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Pismem z 11 października 2012 r., spółka odwołała się od powyższej decyzji, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności, względnie o jej uchylenie. W uzasadnieniu, strona podniosła, że podczas czynności kontrolnych nie była należycie reprezentowana, bowiem umocowanym do działania w imieniu spółki C. sp. z o.o., był Zarząd spółki, który nie udzielił stosowanego pełnomocnictwa kierownikowi przedmiotowej placówki. Dodatkowo, spółka podkreśliła, iż podczas trwania czynności, kontrolerzy zachowali się nieprofesjonalnie, bowiem nie uwzględnili w protokole sprostowań przedstawionych telefonicznie przez osobę reprezentującą stronę oraz wyjaśnień I. J., którzy zgodnie przyznali, iż składnikiem wyposażenia hotelu były monitory z wbudowanym odtwarzaczem DVD, użyczane klientom hotelu. Dodatkowo wyjaśniła, iż w zakresie przedmiotu swej działalności spółka posiada uprawnienia do przekazywania przedmiotowych monitorów osobom trzecim do używania na podstawie umów, co jej zdaniem determinowałoby zwolnienie jej z wymogu rejestracji na podstawie art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych. W wyniku rozpoznania odwołania decyzją powołaną na wstępie, Minister utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z [...] września 2012 r. W uzasadnieniu organ przytoczył stan faktyczny sprawy i odnosząc go m.in. do treści art. 7 ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych podkreślił, że wystarczającym dla uznania odpowiedzialności podmiotu było wykazanie, iż odbiorniki będące w stanie technicznym umożliwiającym odbiór programu znajdowały się w lokalu o charakterze handlowym, usługowym czy produkcyjnym, użytkowanym przez przedsiębiorcę. Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ wyjaśnił, iż obecność osoby umocowanej do reprezentacji spółki podczas dokonywanej kontroli nie była konieczna, bowiem działania te nie dotyczyły działalności gospodarczej podmiotu, a jedynie jego obowiązków, wynikających z przepisów ustawy o opłatach abonamentowych. Zdaniem organu uczestnicząca w kontroli I. J. złożyła precyzyjne i wyraźne oświadczenia wiedzy w zakresie niezbędnym do nałożenia przewidzianych przez ustawę o opłatach abonamentowych obowiązków. Osoby kontrolujące odstąpiły od weryfikacji informacji uzyskanych od kierownika hotelu, bowiem uznały je za rzetelne i wystarczające. W toku czynności kontrolnych I. J. podpisała protokół oraz oświadczenie nie wnosząc do tych dokumentów zastrzeżeń. Zdaniem organu, I. J., jako osoba najlepiej zorientowana w sprawach hotelu, dysponowała wiedzą niezbędną dla ustalenia okoliczności faktycznych stanowiących podstawę dla organu I instancji do wydania decyzji administracyjnej. Organ podkreślił, iż strona w toku postępowania nie przedstawiła dowodów, które mogłyby choćby uprawdopodobnić, iż ujawnione w toku kontroli urządzenia nie umożliwiały odbioru programów telewizyjnych. Ponadto powołując się na doświadczenie życiowe, organ uznał za mało prawdopodobne, iż w obiektach hotelowych instaluje się monitory bez możliwości odbioru programów telewizyjnych, które miałyby służyć jedynie do odtwarzania płyt DVD, wypożyczanych przez klientów hotelu we własnym zakresie. Konkludując organ wyjaśnił, iż w niniejszej sprawie nie miało znaczenia, iż w umowie spółki oznaczono, że strona może na podstawie umów przekazywać odbiorniki osobom trzecim do używania. Prowadzenie działalności hotelarskiej polega na udostępnianiu klientom pokoi hotelowych wraz z ich wyposażeniem, na które składają się również odbiorniki RTV. Świadcząc taką usługę nie zawiera się odrębnej umowy, na podstawie której gość hotelowy uzyskuje prawo używania udostępnionych odbiorników. Od powyższej decyzji pismem z 4 czerwca 2013 r., spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, alternatywnie o jej uchylenie. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów prawa, w tym: - art. 5 ust. 1, ust. 2 pkt 3 i ust. 3, art. 7 ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych w związku z § 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 7 lipca 2005 r. w sprawie określenia jednostek operatora publicznego przeprowadzających kontrolę wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych i uiszczania opłat abonamentowych za ich używanie, wzoru upoważnienia do wykonywania czynności kontrolnych oraz zasada i trybu wydawania tych upoważnień (Dz. U. Nr 132, poz. 1116, ze zm.); - art. 104 k.p.a. Uzasadniając skargę, strona podtrzymała argumentację prezentowaną na etapie postępowania administracyjnego W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podkreślając że prawidłowo wskazał podstawy prawne i wyczerpująco wyjaśnił zaskarżone rozstrzygnięcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają w pierwszej instancji wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy). W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż skarga ma uzasadnione podstawy dla jej uwzględnienia. Skargę oparto zarówno na podstawie naruszenia prawa materialnego jak i naruszeniu przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem rozważyć należało zasadność zarzutów o charakterze procesowym, albowiem zarzuty naruszenia prawa materialnego mogą być przedmiotem oceny tylko w stosunku do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania obu decyzji administracyjnych i w dacie kontroli) - odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach operatora publicznego, w rozumieniu ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. Nr 130, poz. 1188, z późn. zm.5)). Za odbiorniki telewizyjne ustawa uznaje urządzenia umożliwiające odbiór nadawanego programu (art. 2 ust. 2 i ust. 7). Nie należą zatem do odbiorników radiowych i telewizyjnych monitory nie posiadające zdolności do odbierania programów radiowo-telewizyjnych, lecz wyłącznie umożliwiające odtwarzanie nagrań na z płyt DVD, a na taką okoliczność skarżąca konsekwentnie wskazywała w sprawie. Skarżąca podkreślała, że udostępnianie przez nią urządzenia są wyłącznie monitorami z wbudowaną funkcją odtwarzania płyt DVD. Organ administracji, z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. okoliczności tej nie ustalił, co doprowadziło w efekcie do naruszenia również art. 80 i 107 § 3 k.p.a., które to naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oświadczenie kierownika hotelu o zainstalowaniu w pokojach i używaniu odbiorników TV sporządzone zostało na druku nieprzewidującym używania monitorów. W ramach ustaleń kontrolujący, wpisując w protokole kontroli adnotację o używaniu odbiorników telewizyjnych, także nie ustalili, jakiego rodzaju to były urządzenia. W tym zakresie opieranie się przez organ administracji na doświadczeniu życiowym, z którego miałoby wynikać, że w hotelach nie instaluje się monitorów z funkcją odtwarzania płyt DVD, nie można poczytać za ustalenia wymagane przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. W związku z powyższym, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, Sąd orzekający w sprawie nie wypowiadał się w kwestii naruszenia prawa materialnego, bowiem przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ administracji publicznej dokona powtórnie ustaleń materialnoprawnych. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku, postanawiając o kosztach postępowania w oparciu o art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p,s,a,