I OZ 1144/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Izabella Kulig - Maciszewska po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Polskich Sieci Energetycznych S.A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 25 września 2014 r., sygn. akt II SA/Bk 727/14 wstrzymujące wykonanie zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. i M. B. na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 września 2014 r., sygn. akt II SA/Bk 727/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wstrzymał wykonanie decyzji Wojewody Podlaskiego z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zawartym w piśmie procesowym z dnia 27 sierpnia 2014 r. podano, że skarga do sądu administracyjnego na decyzję wydaną na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami powoduje wstrzymanie jej wykonania z urzędu przez organ i nie wymaga wniosku strony (art. 9 ustawy). W sprawie niniejszej pomimo wniesienia skargi do sądu administracyjnego, organ pomimo ustawowego obowiązku nie wstrzymał wykonania decyzji. Stąd koniecznym stało się złożenie wniosku o jej wstrzymanie do Sądu, szczególnie że inwestor wszczął już postępowanie egzekucyjne (do wniosku dołączono tytuł wykonawczy), a prowadzona egzekucja może spowodować trudno odwracalne skutki, jak również wyrządzić skarżącym znaczną szkodę. Wskazano, że nieruchomość skarżących ma priorytetowe znaczenie dla prowadzonego przez nich gospodarstwa rolnego. Aktualnie obsiewana jest zbożem ozimym, a jej posiadanie oraz utrzymanie w dobrej kulturze rolnej gwarantuje płatności unijne w kwocie ok. 13.000- 15.000 zł. Bezspornie zatem, w ocenie skarżących, następstwa prawne i faktyczne zaskarżonej decyzji wywołają skutki powodujące istotną i trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego będzie albo w ogóle niemożliwy, albo też – dopiero po dłuższym czasie i stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Sąd rozpoznając złożony wniosek podał, że zgodnie z treścią art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, stanowiącym podstawę prawną zaskarżonej decyzji starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Przepis art. 9 u.g.n. stanowi, że w sprawach, o których mowa w przepisach działu III, z wyłączeniem art. 97 ust. 3 pkt 1, art. 122, art. 124 ust. 1a, art. 124b ust. 1, art. 126 i art. 132 ust. 1a, wykonanie decyzji następuje po upływie 14 dni od dnia, w którym upłynął bezskutecznie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję do sądu administracyjnego. W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tych sprawach organ, który wydał decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie, w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. Z powyższej regulacji wynika, że skarga do sądu administracyjnego na decyzję wydaną na podstawie art. 124 u.g.n. powoduje wstrzymanie jej wykonania z urzędu. Natomiast powód takiego uregulowania wydaje się być oczywisty - ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości przez organ poprzez udzielenie zezwoleń na zakładanie i przeprowadzanie systemów infrastruktury i wykonanie takiej decyzji powoduje i szkody i trudne do odwrócenia skutki, bowiem różnego rodzaju ciągi elektryczne, gazowe itp. mogą zostać położone na nieruchomości, zaś los zgodności z prawem decyzji pozostaje niepewny, aż do czasu zakończenia sprawy przed sądami administracyjnymi. Wniesienie skargi do sądu i związany z tym, nałożony na organ obowiązek wstrzymania z urzędu wykonania decyzji nie wymaga wniosku strony wobec oczywistości wyrządzenia szkody i trudnych do odwrócenia skutków. Regulacje dotyczące poniesienia tych szkód tylko potwierdzają ich oczywistość. Sąd podkreślił, że w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że w sytuacji, gdy organ nie wykonał obowiązku nałożonego art. 9 u.g.n., to niezależnie od argumentacji powołanej we wniosku, czy też jej braku lub lakonicznych stwierdzeniach we wniosku uzasadnione jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na wniosek strony skarżącej (vide: postanowienia NSA z 8 października 2008 r., I OZ 770/08, Lex nr 1130771, z 29 września 2010 r., I OZ 717/10, Lex nr 741971). W przedmiotowej sprawie pomimo wniesienia do sądu administracyjnego skargi na decyzję wydaną na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. organ nie wstrzymał jej wykonania. W takiej sytuacji już sam wniosek skarżących o wstrzymanie wykonania tej decyzji skierowany do sądu uzasadniał jego uwzględnienie. Nadto w ocenie Sądu skarżący w uzasadnieniu wniosku wykazali zaistnienie przesłanek niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosły Polskie Sieci Energetyczne S.A., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie Sąd I instancji przyjął, że w sytuacji, gdy organ administracyjny nie wykonał obowiązku nałożonego przez art. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami, to w przypadku skierowania do Sądu wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji niedopuszczalna jest odmowa jego uwzględnienia. Wskazać jednak należy, iż Sąd I instancji nie wziął w ogóle pod uwagę, że Wojewoda Podlaski decyzją z dnia [...] maja 2014 r. znak: [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty Suwalskiego z dnia [...] marca 2014 r. znak: [...] udzielającą Polskim Sieciom Energetycznym S.A. zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości położonej w obrębie [...], gmina [...], oznaczonej jako działka o nr geod. [...] o pow. [...] ha stanowiącej własność skarżących, która została wydana na podstawie art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami. W takiej sytuacji Sąd I instancji winien rozważyć czy w niniejszej sprawie zachodzi możliwość zastosowania art. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.