II OSK 938/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łuczaj po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 grudnia 2014 r., sygn. akt IV SA/wa 1571/14 w sprawie ze skargi I. M. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] czerwca 2014 r. znak: [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego postanawia uchylić zaskarżone postanowienie Postanowieniem z dnia 10 grudnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 1571/1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej ppsa) odrzucił skargę I. M. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] czerwca 2014 r., znak [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że I. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] czerwca 2014 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] lutego 2014 r. o wymeldowaniu L. W. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. K. w Warszawie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o odrzucenie skargi. Sąd I instancji wskazał, że w niniejszej sprawie stronami postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją byli L. W. oraz J. G., natomiast I. M. występowała w charakterze pełnomocnika swojej córki. Z tego względu w postępowaniu administracyjnym nie przysługiwał skarżącej własny, indywidualny interes prawny w sprawie dotyczącej wymeldowania jej córki z pobytu stałego. Sąd stwierdził, że skarżąca nie posiada interesu prawnego w sprawie, w której działała wyłącznie jako pełnomocnik strony postępowania, nie mogła skutecznie we własnym imieniu wnieść skargi do sądu administracyjnego. Brak interesu prawnego powoduje bowiem niedopuszczalność skargi oraz skutkuje jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ppsa (postanowienie NSA z dnia 26 listopada 2014 r. sygn. akt I FNP 8/14). Skargę kasacyjną na powyższe orzeczenie wywiodła I. M. reprezentowana przez adwokata P. Z., zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy: - art. 58 § 1 pkt 6 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 w zw. z art. 50 § 1 ppsa polegające na dokonaniu przez Sąd I instancji nieprawidłowej kontroli zaskarżonej decyzji, które prowadziło do nieuwzględnienia skargi pomimo istnienia w sprawie istotnych naruszeń przepisów postępowania, w wyniku których doszło do odmówienia skarżącej statusu strony mającej interes prawny w sprawie administracyjnej prowadzonej przez Wojewodę Mazowieckiego pod sygnaturą [...] oraz w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w sprawie o sygnaturze IV SA/Wa 1571/14; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa przez oddalenie skargi podczas gdy rozstrzygnięcie Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] czerwca 2014 r. wydane w sprawie o sygnaturze [...] nastąpiło z naruszeniem art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz art. 7 oraz 77 § 1 oraz art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego (w sposób szczegółowo opisany w treści Skargi z dnia 17 lipca 2014 r.), co doprowadziło do tego, że materiał dowodowy zebrany został nienależycie (w sposób niewyczerpujący istoty sprawy) czego Sąd I instancji w ogóle nie wziął pod uwagę; - art. 106 § 5 ppsa w zw. z art. 233 § 2 kpc. oraz art. 133 ppsa przez brak wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego mającego istotny wpływ na wynik sprawy oraz przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i dokonanie tej oceny w sposób wybiórczy i dowolny co doprowadziło Sąd I instancji do błędnego wniosku, że skarżącej nie przysługuje interes prawny w sprawie prowadzonej pod sygnaturą akt IV SA/Wa 1571/14, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego obejmującego: o treść decyzji z dnia [...] czerwca 2014 r. wydanej w sprawie o sygnaturze [...], o treść skargi z dnia [...] lipca 2014 r. (sygnatury podanej w lewej górnej stronie pisma). o treść pisma z dnia [...] kwietnia 2014 r. skierowanego do Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego, Wydziału Spraw Obywatelskich wynika, że skarżąca wniosła skargę od decyzji wydanej przez Wojewodę Mazowieckiego w sprawie o sygnaturze [...], która dotyczyła praw i obowiązków skarżącej, i w którym to postępowaniu skarżąca legitymowała się interesem prawnym i tym samym miała w nim status strony, - art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 ppsa przez wadliwą konstrukcję uzasadnienia wyroku [postanowienia], polegającą na ogólnikowej aprobacie ustaleń i stanowiska zawartego w treści odpowiedzi na skargę z dnia [...] lipca 2014 r. bez uprzedniej analizy i wyjaśnienia wątpliwości jaka decyzja była rzeczywiście przedmiotem skargi wniesionej we własnym imieniu przez I. M.; - art. 49 § 1 w zw. z art. 6 ppsa przez jego niezastosowanie, co doprowadziło do zaniechania wezwania skarżącej do wyjaśnienia rozbieżności związanej z brakiem jednoznacznego oznaczenia decyzji, od której wnoszona była skarga, pomimo tego, że w jej treści (w lewym górnym rogu) wskazano prawidłową sygnaturę, oznaczono stronę skarżącą jak również z treści uzasadnienia skargi wynikało jednoznacznie, że zaskarżona decyzja dotyczyła bezpośrednio interesu prawnego skarżącej. Wskazując na powyższe naruszenia skarżąca wniosła o : - uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie; - zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. W odpowiedzi na skargę J. G. wniósł o utrzymanie postanowienia z dnia [...] grudnia 2014 r. w mocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej ppsa), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, z. 1, poz. 1). Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Zasadnym okazał się zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 6 i art. 50 § 1 ppsa. Należy zgodzić się ze stanowiskiem zawartym w skardze kasacyjnej, że Sąd I instancji bez żadnych wyjaśnień przyjął stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę kasacyjną jako słuszne. Nie budziły wątpliwości Sądu I instancji niespójne informacje zawarte w skardze np.: w górnym lewym rogu podanie nr sprawy [...]; wskazanie I. M. jako skarżącej; w treści skargi wskazano na decyzję z [...] czerwca 2014 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z [...] lutego 2014 r. orzekającą o wymeldowaniu L. W.; nadto we wnioskach wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] lutego 2014 r. i stwierdzenie, że brak jest podstaw do wymeldowania skarżącej. Już powyższe niespójności budzą wątpliwości co do określenia zaskarżonej decyzji, a tym samym przedmiotu skargi i strony skarżącej. Wskazać należy, iż – jak zdaje się wynikać z akt administracyjnych i sądowych – Prezydent m.st. Warszawy odrębnymi decyzjami orzekł o wymeldowaniu z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. K. w Warszawie I. M. i L. W. Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] czerwca 20114 r. znak: [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy o wymeldowaniu L. W. zaś decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. znak: [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy o wymeldowaniu I. M. W pierwszym ze wskazanych postępowań I. M. występowała w postępowaniu administracyjnym jako pełnomocnik córki – L. Waszkiewicz, zaś w drugim w imieniu własnym. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zostały wniesione dwie skargi zarejestrowane w Reperytorium SA/Wa pod sygn. akt IV SA/Wa 1571/14 i sygn. akt IV SA/Wa 1572/14. Jak wynika z zażalenia, zawartego na k. 35, zamiarem I. M. było wniesienie w imieniu własnym skargi na decyzję o wymeldowaniu I.M. i drugiej skargi na decyzję o wymeldowaniu L. W. w imieniu córki L. W. jako jej pełnomocnik. W aktach administracyjnych niniejszej sprawy znajduje się pełnomocnictwo udzielone I. M. przez L. W. do działania I. M. przed sądami administracyjnymi jako pełnomocnik L. W. Pełnomocnictwo to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skserował i załączył do akt sądowych (k. 24). Pomimo powyższych okoliczności Sąd I instancji nie podjął stosownych czynności celem wyjaśnienia, którą skargę I. M. wniosła w imieniu własnym, a którą w imieniu córki. Nadmienić należy, że – jak wynika z danych zawartych w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach (cbois.nsa.gov.pl) - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 28 stycznia 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 1572/14 odrzucił skargę L. W. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] czerwca 2014 r. znak : [...] To zaś zdaję się wskazywać, że obie wniesione do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi Sąd potraktował jako wniesione na tą samą decyzję dotyczącą wymeldowania L. W. W niniejszej sprawie rodzi się pytanie, czy I. M. w tej sprawie wniosła skargę na decyzję orzekającą o wymeldowaniu I. M., czy tak jak uznał Sąd I instancji – na decyzję orzekającą o wymeldowaniu L. W. Jeżeli przedmiotem skargi jest decyzja o wymeldowaniu I. M., to niewątpliwie I. M. ma przymiot strony w tym postępowaniu. Jeśli zaś I. M. wniosła skargę w imieniu córki to Sąd I instancji nie przywiązał należytej wagi do wskazanego wyżej pełnomocnictwa notarialnego. Sąd I instancji winien wezwać I. M. jak i organ do wyjaśnienia powyższych niejasności Również pismo skarżącej z 10 września 2014 r. nie wskazuje jednoznacznie, która decyzja jest przedmiotem skargi, ponieważ w główce wskazany jest znak [...] (a więc nr decyzji dotyczącej wymeldowania L. W.) natomiast w treści pisma wskazano na decyzję utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] lutego 2014 r. orzekającą o wymeldowaniu I. M. z pobytu stałego z lokalu [...] przy ul. K. w Warszawie (k. 19 akt sądowych). W związku z powyższych Sądu I instancji winien należycie zbadać, która z powyższych decyzji jest zaskarżona w niniejszej sprawie. Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu poprzestał na akceptacji stanowiska organu zawarty w odpowiedzi na skargę. Pozostałe zarzuty wskazane w skardze kasacyjnej nie mogły odnieść zamierzonego skutku, gdyż Sąd I instancji nie badał sprawy merytorycznie. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, dotycząca zasadności skargi, może być przedmiotem rozważań Sądu I instancji dopiero na etapie rozpoznania skargi. W szczególności zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c i art. 151 ppsa, nie mógł być przedmiotem badania Naczelnego Sądu Administracyjnego, bowiem Sąd I instancji, odrzucając skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ppsa, nie mógł naruszyć wskazanych jako wzorzec kontroli przepisów, skoro nie dokonywał kontroli merytorycznej decyzji z [...] czerwca 2014 r. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 zw. z art. 182 § 1 ppsa, uchylił zaskarżone postanowienie.