I SA/Sz 544/14

WyrokWSA w Szczecinie2014-09-30

Skład orzekający: Ewa Wojtysiak, Patrycja Joanna Suwaj, Joanna Wojciechowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania płatności rolnośrodowiskowej jest zasadna, gdy w gospodarstwie rolnym stwierdzono niezachowanie minimalnej obsady drzew owocowych oraz nieprawidłowości dotyczące jakości materiału szkółkarskiego, pomimo późniejszego uzupełnienia nasadzeń?
Ratio decidendi
Odmowa przyznania płatności rolnośrodowiskowej jest zasadna, gdy w trakcie kontroli stwierdzono niezachowanie minimalnej obsady drzew owocowych oraz nieprawidłowości dotyczące jakości materiału szkółkarskiego, nawet jeśli rolnik podjął próby naprawienia tych uchybień po kontroli. Przepisy dotyczące płatności rolnośrodowiskowych nie przewidują możliwości przeprowadzenia czynności naprawczych uchylających skutki stwierdzonych nieprawidłowości.
Stan faktyczny
Rolniczka złożyła wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych na rok 2013, deklarując Pakiet 2. Rolnictwo ekologiczne. Kontrola na miejscu wykazała niezgodność z wymogami dotyczącymi minimalnej obsady drzew jabłoni oraz jakości materiału szkółkarskiego. Pomimo późniejszego uzupełnienia nasadzeń i złożenia wyjaśnień, organy administracji odmówiły przyznania płatności, co zostało zaskarżone do sądu. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące nierzetelności protokołu kontroli i wskazywała na działania naprawcze.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Sędziowie Sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj (spr.),, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant sekretarz sądowy Anna Furtak-Biernat, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 września 2014 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej oddala skargę. 1. W dniu 17 kwietnia 2013 r. do Biura Powiatu S. ARiMR wpłynął wniosek Pani T. P. (dalej przywoływana jako: "Skarżąca") o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych na rok 2013. Był to wniosek złożony w drugim roku realizacji programu rolnośrodowiskowego. Wniosek obejmował deklarację Pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, w wariancie 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania) na 1 działce rolnej o deklarowanej powierzchni [...] ha, zlokalizowanej na 4 graniczących ze sobą działkach ewidencyjnych. Uprawą wskazaną w treści wniosku była jabłoń domowa. Wraz z wnioskiem złożony został materiał graficzny w postaci 4 ortofotomap obejmujących działki ewidencyjne, na których zadeklarowane zostały uprawy Skarżącej. 2. W dniach 8 - 9 lipca 2013 r. na gruntach objętych wnioskiem Skarżącej przeprowadzona została kontrola na miejscu. Wnioskodawczyni została (w dniu 5 lipca 2013 r.) powiadomiona o planowanej kontroli i uczestniczyła w jej pracach, odmawiając podpisania protokołu i wnosząc doń zastrzeżenia Inspektorzy ARiMR ustalili, iż powierzchnia faktycznie użytkowana rolniczo przez Stronę odpowiada deklarowanej (jest mniejsza, lecz w granicach tolerancji, w związku z czym uznano areał deklarowany). Dokonując oceny drzewek posadzonych na gruntach Skarżącej, kontrolujący stwierdzili, iż odnośne wymogi spełnia [...] drzewek, niezgodne z normami są [...] sztuki. Do grupy tej kontrolujący zaliczyli drzewka martwe, częściowo martwe z I uschniętym pędem głównym oraz rośliny o wysokości poniżej 80 cm. Zważywszy na fakt, iż minimalna obsada jabłoni wynosi 125 szt/ha, liczba zgodnych z normami drzew na zadeklarowanej powierzchni powinna wynosić - z zastosowaniem 5% marginesu – [...] (w protokole podano [...] ). Zastrzeżenia Skarżącej wniesione w toku kontroli dotyczyły liczby wypadniętych nasadzeń, oraz ogólnej liczny nasadzeń, która miała zostać zaniżona. 3. W dniu 7 sierpnia 2013 r. (pismo z dnia 3 sierpnia 2013 r.) Skarżąca złożyła pismo z zastrzeżeniami do ustaleń zawartych w raporcie z czynności kontrolnych. W szczególności nie zgodziła się z podaną w raporcie liczbą jabłoni niespełniających wymogów. Ponadto Skarżąca wskazała, iż późna wiosna 2013 r. z opadami śniegu i mrozami spowodowała nadmiernie intensywne żerowanie dzikiej zwierzyny, która dokonała dużych zniszczeń w nasadzeniach. Nasadzenia nie mogły zostać uzupełnione bezpośrednio po odkryciu przez Stronę, iż zaistniała taka konieczność, albowiem dostępne w tym okresie sadzonki były w takim stadium wegetacji, że realną była groźna, że się nie przyjmą. Ze względu na powyższe, Pani T. P. wniosła o niestosowanie sankcji i umożliwienie dokonania nasadzeń uzupełniających. Wnioskodawczyni zobowiązała się do przeprowadzenia ich do 31 października 2013 r. 4. W dniu 20 listopada 2013 r. do Biura Powiatu Szczecineckiego Agencji wpłynęła kopia certyfikatu zgodności nr [...] z dnia 5 sierpnia 2013 r., do którego załączono kopię noszących tę samą datę: pisma pokontrolnego, stwierdzającego zagrożenie w zakresie wymaganej minimalnej obsady roślin sadowniczych i jagodowych oraz Ostrzeżenia nr [...] . Z dokumentów tych wynika, iż Polskie Centrum Badań i Certyfikacji SA - jednostka certyfikująca w zakresie rolnictwa ekologicznego - w dniu 11 lipca 2013 r. przeprowadziła kontrolę w gospodarstwie Skarżącej. W wyniku tej kontroli stwierdzona została niezgodność w postaci niezachowania minimalnej obsady drzew, w związku z czym na Panią T. P. został nałożony obowiązek usunięcia nieprawidłowości i wdrożenia działań, które uniemożliwią ponowne ich wystąpienie. Wraz z powyższymi dokumentami wpłynęło pismo (datowane na 20 listopada 2013 r.), w treści którego Strona poinformowała o uzupełnieniu brakujących (zgodnie z protokołem z kontroli z dnia 11 lipca 2013 r.) nasadzeń. 5. W dniu 12 grudnia 2013 r. Kierownik Biura Powiatu S. ARiMR wydał decyzję nr [...] , na mocy której odmówił przyznania Pani T. P. płatności rolnośrodowiskowych na rok 2013. Podstawą dla takiego rozstrzygnięcia było przyjęcie przez Organ I instancji, iż: 1). Materiał szkółkarski nie spełnia określonych wymagań, 2). Nie jest utrzymywana minimalna obsadą drzew i krzewów. Organ I instancji wskazał, iż zarówno z protokołu z kontroli na miejscu i przeprowadzonej przez ARiMR, jak i z protokołu z kontroli przeprowadzonej przez jednostkę certyfikującą jednoznacznie wynika, iż na gruntach zadeklarowanych przez Skarżącą do płatności rolnośrodowiskowych w zakresie rolnictwa ekologicznego w wariancie 2.9 Uprawy j sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania) w roku 2013 nie była utrzymana minimalna obsada roślin na hektar. Z okolicznością tą odnośne przepisy wiążą konieczność zastosowania pomniejszenia należnej płatności o 100%. Ponadto Organ I instancji wskazał, że z okolicznością, iż materiał szkółkarski nie spełnia wymagań dotyczących wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określone dla drzewek owocowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego, odnośne regulacje wiążą konieczność odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowych. Decyzja powyższa została doręczona pełnoletniemu domownikowi Skarżącej w dniu 16 grudnia 2013 r. 6. Dnia 30 grudnia 2013 r. Skarżąca złożyła odwołanie od powyższej decyzji Kierownika Biura Powiatu S. Agencji. W jego treści podniosła, iż zrealizowała wszystkie zalecenia pokontrolne. Jednocześnie wniosła o dodatkowy termin na złożenie wyjaśnień, zobowiązując się do złożenia dodatkowych dokumentów w terminie 14 dni. 7. Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR, działając jako Organ II instancji w dniu 27 lutego 2014 r. wydał decyzję Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Nr [...] z dnia 12 grudnia 2013 r. wydaną przez Kierownika Biura Powiatu S. ARiMR. 8. Skargą z dnia 26 marca 2014 r. Skarżąca wniosła o unieważnienie decyzji Organu II instancji podnosząc, iż zapisy protokołu z kontroli są nierzetelne i znacznie odbiegające od stanu faktycznego. Skarżąca wskazała na usunięcie w terminie do 30 października 2013 r. naruszeń stwierdzonych w czasie kontroli oraz na wykonanie ogrodzenia całego terenu. Skarżąca wskazała na wymianę [...] szt. drzew z tego [...] na działce nr [...] [...] szt. na działce nr [...] [...] szt. na działce [...] oraz [...] szt. na działce nr[...] . Skarżąca podkreśliła, że działki [...] oraz [...] z uwagi na swoje położenie są wyjątkowo narażone na działanie niekorzystnych czynników atmosferycznych oraz szkody czynione przez zwierzynę łowną. 9. W dniu 4 września 2014 r. do tut. Sądu wpłynęło pismo pełnomocnika Skarżącej, w którym wniósł on o uchylenie w całości decyzji Organów obu instancji, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego wg norm prawem przepisanych. W piśmie pełnomocnik wskazał na naruszenia § 43 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. 2013 r., poz. 361 ze zm.) w zw. z art. 24 ust. 2 akapit 3 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r., (dalej przywoływane jako "rozporządzenie 73/2009"), ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L z 2009 r., Nr 30, poz. 16 ze zm.). W uzasadnieniu wskazał na wadliwość i nienależyte sporządzenie raportu z dnia 9 lipca 2013 r., wskazując na usunięcie zastrzeżeń do protokołu dopiero 15 dni po kontroli. Wskazał na poprawki oraz przekreślenia dotyczące najistotniejszego w ocenie pełnomocnika faktu, który miał zostać stwierdzony przez protokół, w zakresie liczby drzewek spełniających wymogi uprawy ekologicznej. Pełnomocnik podniósł, iż nieznana osoba dokonała zmiany liczby drzewek niespełniających wymogu z [...] sztuk do [...] sztuk, a także liczbę drzewek spełniających wymogi z [...] sztuk na [...] sztuk; zamieszczono także dopisek zawierający opis nieprawidłowości. Pełnomocnik podniósł, iż zmienione zapisy dotyczyły prawie 70% pierwotnie ustalonej liczby sadzonek, co oznacza, że po upływie prawie 2 tygodni od dnia kontroli osoba dokonująca lustracji zmienia swoje zasadnicze wnioski w 70 % i nie wyjaśnia w żaden sposób przesłanek lub okoliczności, które mogłyby tę zmianę uzasadnić. Pełnomocnik podniósł także wynik kontroli przeprowadzonej przez Polskie Centrum Badań i Certyfikacji S.A. Oddział Badań i Certyfikacji w P., zgodnie z którym Skarżąca dopuściła się jedynie drobnych naruszeń. W wyniku tejże kontroli nałożono na Skarżącą program naprawczy obejmujący usunięcie nasadzeń w terminie do dnia 30 października 2013 r., które to zalecenia Skarżąca dobrowolnie i terminowo wypełniła. Pełnomocnik wskazał, że obecnie istnieją zatem dwa wykluczające się dokumenty – jeden raport z kontroli przeprowadzonej przez ARiMR, stwierdzający istotne naruszenia zobowiązań rolnośrodowiskowych, drugi zaś – instytucji certyfikującej, kwalifikującej Skarżącą jako spełniającego wymogi programu rolnośrodowiskowego. 10. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 11. Na wstępie wywodu należy nakreślić ramy prawne sprawy. W przypadku pomocy finansowej z tytułu realizacji Programu rolnośrodowiskowego, o przyznanie której Strona skarżąca wnioskowała poprzez złożony w dniu 14 maja 2013 roku wniosek o przyznanie płatności, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Szczecinie rozważył czy spełnione zostały warunki wynikające z § 2 oraz § 50 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ze. zm., dalej przywoływane jako "rozporządzenie rolnośrodowiskowe 2013"). Zgodnie z przywołanym § 2, płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia Nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem" jeżeli: 1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym"; 2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia Nr 73/2009, wynosi co najmniej 1 ha; 3) realizuje 5 - letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), zwane "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej oraz 4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu. Zgodnie z § 50 ww. rozporządzenia, rolnik który podjął zobowiązanie rolnośrodowiskowe na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 33, poz. 262 ze zm., zwanego dalej "rozporządzeniem rolnośrodowiskowym 2009") w zakresie m. in wariantu dziesiątego pakietu, Rolnictwo ekologiczne (tj. wariantu 2.10 Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania)), może kontynuować realizację tego zobowiązania, zgodnie z wymogami określonym dla tego wariantu w przepisach rozporządzenia rolnośrodowiskowego 2009 . Ponadto - zgodnie z ust, 3 § 50 rozporządzenia rolnośrodowiskowego 2013 - w przypadku uprawy sadowniczej zadeklarowanej we wniosku o przyznanie kolejnej płatności rolnośrodowiskowej płatność jest przyznawana, wówczas gdy są spełnione warunki do jej przyznania określone w rozporządzeniu rolnośrodowiskowym 2009. Powołując się zatem na § 9 ust. 2 pkt 3) rozporządzenia rolnośrodowiskowego 2009, w którym ustawodawca określił warunki, po spełnieniu których jest przyznawana płatność rolnośrodowiskową, wskazać należy, że płatność za realizację pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, w przypadku wariantu 2.10 Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako sady, w których są uprawiane drzewa lub krzewy z gatunków wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia. Ponadto, wszystkie uprawiane drzewa mają być drzewami ukorzenionymi i spełniającymi wymagania dotyczące wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, które zostały określone dla drzewek owocowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego. Ww. wymagania określone zostały w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 lutego 2007 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania i jakości materiału siewnego (Dz. U. z 2007 r., Nr 29, poz. 189 ze. zm.), zgodnie z którym sadzonka jabłoni domowej powinna spełniać warunek odpowiedniej wysokości nie mniejszej niż 80 cm, mierząc od szyjki korzeniowej a średnica jej pnia powinna wynosić nie mniej niż 8 mm, mierząc na wysokości 10 cm powyżej miejsca uszlachetniania. Podkreślenia wymaga fakt, iż jedynie łączne spełnienie przez rolnika ww. przesłanek stanowi podstawę przyznania płatności rolnośrodowiskowej. Z kolei załącznik nr 3 do ww. rozporządzenia w zakresie pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne zawiera m. in. następujące wymogi dla wariantu 2.10 Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania): a) wykonywanie na plantacji zabiegów uprawowych i pielęgnacyjnych oraz przeznaczenie uzyskanego plonu na paszę, do bezpośredniego spożycia przez ludzi lub do przetwórstwa, b) utrzymywanie minimalnej obsady drzew (...), która w przypadku drzew jabłoni stanowi 125 sztuk na 1 ha powierzchni oraz c) prowadzenie produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną przy zachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby. Brak przestrzegania wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów, skutkuje przyznaniem w danym roku płatności rolnośrodowiskowej w zmniejszonej wysokości w części dotyczącej działek rolnych, w stosunku do których stwierdzono uchybienie (§ 27 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego 2009 w związku z § 50 ust. 3 pkt 2) rozporządzenia rolnośrodowiskowego 2013). Wysokość zmniejszeń określa załącznik nr 7 do rozporządzenia, zgodnie z którym nieutrzymywanie minimalnej obsady drzew lub krzewów m. in. w wariancie 2.10 Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) skutkuje 100% zmniejszeniem płatności w stosunku do działek rolnych, na których stwierdzono uchybienie (z zaznaczeniem, iż dopuszczalna granica błędu wynosi do 5% wymaganej obsady). Zmniejszenie płatności rolnośrodowiskowej w wysokości 100% ma również zastosowanie w przypadku uchybienia polegającego na prowadzeniu produkcji rolnej niezgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną oraz niezachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby. W odniesieniu do warunku z § 9 ust. 2 pkt 3) lit. a) rozporządzenia rolnośrodowiskowego określonego dla uprawy sadowniczej, dotyczącego spełnienia przez wszystkie uprawiane drzewa wymogu co do ukorzenienia oraz wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określonych dla drzewek owocowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego, ponownie należy wskazać, iż zgodnie z przepisem § 50 ust. 3 pkt 1) rozporządzenia rolnośrodowiskowego 2013, kolejna płatność rolnośrodowiskowa za realizację pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne m. in. w wariancie 2.10 Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania), może zostać przyznana rolnikowi wyłącznie po spełnieniu warunków jej przyznania, a więc także ww. warunku określonego w § 9 ust. 2 pkt 3) lit. a). Konkludując powyższe należy podkreślić, że znajdujące zastosowanie w sprawie przepisy - zarówno europejskie, jak i krajowe - nie przewidują możliwości przeprowadzenia przez rolnika czynności naprawczych i nie konstytuują mechanizmu prawnego, który pozwoliłby na uchylenie skutków stwierdzonych nieprawidłowości, jeżeli zainteresowany producent rolny dokona ich naprawy w określonym terminie. 12. W niniejszej sprawie, objętej odwołaniem od decyzji Nr [...] w której Organ I instancji odmówił przyznania płatności rolnośrodowiskowej, inspektorzy terenowi Biura Kontroli na Miejscu Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR - w dniach 8-9 lipca 2013 roku - przeprowadzili zapowiedzianą kontrolę w gospodarstwie Pani T. P., stwierdzając nieprawidłowości na działkach rolnych zagospodarowanych uprawą jabłoni domowej. Jak wynika to z Raportu z kontroli o nr dok. [...] stwierdzone nieprawidłowości oznaczono symbolami DR50, DR52, DR53, E2, i E7. Wskazano, że liczba drzewek niespełniających wymogi to [...] szt. (poprawione z [...] szt.); liczba drzewek spełniających wymogi – [...] szt. (poprawione z [...] szt.), minimalna obsada dla powierzchni [...] ha to [...] zaś minimalna obsada z uwzględnieniem 5% tolerancji to[...] . W raporcie widnieje adnotacja, że wymóg niespełniony. Wskazana powyżej ilość, którą Organ określił jako minimalną obsadę drzew, która powinna była znajdować się na ww. działce, organ ustalił na podstawie wymogu utrzymywania minimalnej obsady jabłoni domowej w ilości 125 sztuk/ha powierzchni określonej w załączniku nr 3 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego 2009, z uwzględnieniem granicy błędu do 5% wymaganej obsady, określonej w załączniku nr 7 do rozporządzenia, w brzmieniu nadanym w rozporządzeniu nowelizującym z dnia 12 marca 2012 r. (Dz. U. z 2012r., poz. 278). Przy czym zachowanie minimalnej obsady drzew o określonej jakości w ilości nie mniejszej niż wskazał Organ stanowiłoby podstawę do zachowania prawa do płatności. Jak wynika zatem z akt sprawy, kontrola na miejscu, wykazała zaistnienie nieprawidłowości wpływających na uprawnienie Skarżącej do uzyskania płatności rolnośrodowiskowych na rok 2013 (i na to stwierdzenie nie mają wpływu poprawki dokonane w raporcie). W opinii organu II instancji, co podziela Sąd w tej sprawie, poza sporem jest, że w dacie kontroli część drzew posadzonych na gruntach zgłoszonych do płatności rolnośrodowiskowych przez Panią T. P., nie spełniało wymogów określonych prawem. Potwierdzeniem powyższego jest: 1). protokół z kontroli na miejscu przeprowadzonej przez ARiMR, 2). protokół z kontroli przeprowadzonej przez jednostkę certyfikującą w zakresie rolnictwa ekologicznego. 3) treść pism – oświadczeń Skarżącej, z których wynika, iż uzupełniono obsadę drzew na jej gruntach (nie uzupełnia się bowiem nieistniejących braków). 13. Zwrócić uwagę w tym miejscu należy na udokumentowane ustalenia kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie Skarżącej. Na podstawie szkiców stanowiących załączniki do raportu czy dokumentacji fotograficznej kontrolowanych obszarów, w sposób nie budzący wątpliwości można stwierdzić, iż wymagana obsada drzewek na ww. działce rolnej nie została zachowana, bowiem część drzewek była sucha bądź nie spełniała wymagań jakościowych co do wysokości i grubości pnia. W ocenie Sądu słusznie Organ II instancji uznał, że inspektorzy terenowi w sposób właściwy dokonali kwalifikacji drzewek uwzględnionych do wyliczeń obsady, wśród których znalazły się wyłącznie sadzonki żywe, o wysokości nie mniejszej niż 80cm i średnicy pnia nie mniejszej niż 8 mm, mierzonej na wysokości 10 cm powyżej miejsca uszlachetnienia. 14. Z okoliczności, iż na części plantacji stwierdzono sadzonki o wysokości poniżej 80 cm, licząc od szyjki korzeniowej (co wynika z dokumentacji zdjęciowej), wynika dodatkowa konsekwencja wpływająca na sytuację prawną Skarżącej. Z § 9 ust. 2 pkt 3) lit a) rozporządzenia rolnośrodowiskowego 2009 wynika bowiem, iż w przypadku pakietu 2 płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako sady, w których są uprawiane drzewa lub krzewy z gatunków wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego 2009, jeżeli wszystkie uprawiane drzewa są ukorzenione i spełniają wymagania dotyczące wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określone dla drzewek owocowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego, czyli w tak zatytułowanym rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 lutego 2007 r. (Dz. U. z 2007r. nr 29, poz. 189 ze zm.). W Załączniku nr 9 akt ten określa m.in., iż elitarny i kwalifikowany materiał szkółkarski dla drzewek owocowych powinien liczyć nie mniej niż 80 cm wysokości, mierząc od szyjki korzeniowej. Sąd w tym miejscu wskazuje, iż Organ II instancji nie kwestionował, iż przyczyną, dla której część drzew cechuje wysokość niższa, niż wymagana, mogło być zgryzienie przez dziką zwierzynę, co sugeruje pismo Strony z dnia 3 sierpnia 2013 r., w treści którego Skarżąca zgłosiła swoje zastrzeżenia do ustaleń poczynionych przez kontrolerów ARiMR. Jednak przepisy szczególne odnoszące się do płatności rolnośrodowiskowych nie przewidują możliwości uzasadnienia nieprawidłowości tego rodzaju i niezastosowania sankcji. Mają one zastosowanie zawsze, niezależnie od tego, z jakiej przyczyny wysokość drzewek uległa zmniejszeniu do poziomu poniżej 80 cm. Potwierdzenie dla wyłączenia części drzewek jabłoni z liczby sadzonek uwzględnionych do obsady, którą inspektorzy terenowi obowiązani byli obliczyć podczas kontroli, organ uzyskał w sporządzonej dokumentacji fotograficznej, z której — w sposób nie budzący jakichkolwiek wątpliwości - wynika zasadność nieuwzględnienia części materiału nasadzeniowego w ustalonej obsadzie. Na zdjęciach (fotografiach o nr: [...] ), udokumentowano drzewka niespełniające wymogów). 15, Wskazać w tym miejscu należy, iż Skarżąca miała świadomość, że działki rolne będące w jej posiadaniu, a które zgłosiła do przyznania płatności za realizację Programu rolnośrodowiskowego, mogą zostać skontrolowane. Składając wniosek o przyznanie płatności Pani Skarżąca oświadczyła, że znane są jej zasady i tryb realizacji Programu, jak również, iż świadoma jest skutków niewykonania zobowiązań wynikających z jego realizacji. Dodatkowo zobowiązała się do przestrzegania na obszarze całego gospodarstwa zasad zwykłej dobrej praktyki rolniczej oraz warunków uczestnictwa w programie przez okres pięciu lat od dnia rozpoczęcia jego realizacji. Ponadto, decydując się na korzystanie z mechanizmów wsparcia funkcjonujących w ramach Wspólnej Polityki Rolnej podpisała zawarte w formularzu wniosku zobowiązanie do niezwłocznego powiadomienia organu "o każdym fakcie mogącym mieć wpływ na nienależne lub nadmierne przyznanie płatności objętej wnioskiem, jak również o każdej zmianie, która nastąpi w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności, w szczególności gdy dotyczy wykorzystywania gruntów rolnych czy wielkości powierzchni upraw". 16. W skardze Skarżąca stawia zarzut, iż kontrola została przeprowadzona nierzetelnie. Zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego podczas kontroli, tj. raportu, dokumentacji fotograficznej i szkiców, ustalenia poczynione podczas kontroli na wszystkich działkach sadowniczych, mimo skreśleń i poprawek nie budzą wątpliwości. Stan działek i znajdujących się na nich drzewek jabłoniowych udokumentowany został w sposób należyty poprzez dokumentację zdjęciową. Raport z kontroli - zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym do ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 173, dalej przywoływanej jako "ustawy EFRROW"),, tj. § 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 sierpnia 2007 r. (Dz. U. z 2007 r., N 168, poz. 1181 ze. zm.), zawiera wszystkie określone w tych przepisach informacje, w tym m. in. datę i miejsce jego sporządzenia, podstawę prawną do wykonywania kontroli, opis stwierdzonego stanu faktycznego (w tym wykrytych uchybień i ich zakresu), jak również pouczenie o prawie, sposobie i terminie zgłoszenia umotywowanych zastrzeżeń oraz o prawie do odmowy podpisania protokołu. 17. Podsumowując powyższe rozważania, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz przepisów warunkujących przyznanie płatności za realizację Programu rolnośrodowiskowego, w tym ww. rozporządzeń rolnośrodowiskowych 2009 i 2013 roku, w których określono, iż płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi wówczas gdy realizuje 5 - letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych, jak również rolnik ten winien spełniać warunki przyznania płatności w ramach określonych w rozporządzeniu pakietów lub ich wariantów, Organy obu instancji, rozstrzygając o odmowie przyznania Skarżącej płatności rolnośrodowiskowej wydały decyzje zgodną z obowiązującym prawem. Należy w tym miejscu podkreślić, iż Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa musi gwarantować, że w sposób dokonywania jakichkolwiek płatności odbywa się przy spełnieniu odpowiednich wymogów wspólnotowych oraz zgodnie z obowiązującym prawem krajowym i unijnym. W związku z powyższym ARiMR jako agencja płatnicza nie tylko przyznaje płatności do gruntów rolnych, ale także w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości we wnioskach złożonych przez producentów rolnych ma obowiązek stosować odpowiednie sankcje. Istotne okoliczności sprawy nie budzą wątpliwości. Jak to bowiem wynika ze zgodnych ustaleń ARiMR oraz jednostki certyfikującej, na gruntach objętych wnioskiem Skarżącej nie była - przejściowo - dotrzymana minimalna obsada drzew na hektar. Niezależnie od tego z ustaleń kontrolerów ARiMR wynika, iż w dacie kontroli część nasadzeń nie spełniało wymogu wysokości określonej w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego. Z przywołanych regulacji prawa krajowego, wobec niemającego znaczenia dla instytucji przyznawania dopłat następczego dokonania naprawy stwierdzonych naruszeń wynika jednoznacznie, iż w ustalonych okolicznościach faktycznych decyzja o odmowie przyznania Skarżącej płatności rolnośrodowiskowych na rok 2013 wydana została zgodnie z obowiązującymi przepisami. 18. Jednocześnie analiza akt sprawy nie doprowadziła do stwierdzenia istotnych nieprawidłowości, które naruszałyby prawnie chronione interesy Strony bądź naruszały obowiązujące przepisy prawa - zarówno procesowego jak i materialnego - w zakresie wpływającym na prawidłowość postępowania i kształt przyjętego rozstrzygnięcia. 19. W konsekwencji, mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło