II GZ 24/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Magdalena Bosakirska po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Z. H. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 23 października 2014 r. sygn. akt I SA/Gl 998/14 w zakresie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi Z. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] o odmowie umorzenia pożyczki postanawia: oddalić zażalenie I Zarządzeniem z dnia 23 października 2014 r. Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. wezwał Z. H. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lipca 2014 r. w przedmiocie umorzenia pożyczki w kwocie 200 zł. Jako podstawę prawną niniejszego zarządzenia wskazano § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.; powoływanego dalej jako: rozporządzenie o wysokości wpisu) oraz art. 220 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.). W zarządzeniu zamieszczono pouczenie o rygorze odrzucenia skargi w przypadku nieuiszczenia wskazanej kwoty w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu tegoż zarządzenia. II Zażalenie na powyższe zarządzenie wniósł Z. H. Skarżący wniósł o "uchylenie wskazanych w zarządzeniu kosztów i przydzielenie pomocy prawnej z urzędu". W uzasadnieniu podniósł, że z uwagi na trudną sytuację materialną, nie jest w stanie ponieść kosztów bez uszczerbku swojego utrzymania koniecznego. Wnoszący zażalenie podał m.in., iż jest osoba bezrobotną bez prawa do zasiłku, zaś z uwagi na zły stan zdrowia nie jest w stanie podjąć pracy. Zarządzeniem z dnia 7 listopada 2014 r. Z-ca Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. wezwał skarżącego do złożenia w terminie 7 dni oświadczenia, czy wniesione przez niego pismo stanowi zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, czy też jest to wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wezwanie opatrzono rygorem uznania pisma za zażalenie na zarządzenie wzywające do wpisu sądowego. Z uwagi na brak odpowiedzi skarżącego, Sąd I instancji potraktował złożone pismo jako zażalenie na zarządzenie wzywające do wpisu sądowego. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Z treści art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a. wynika, że od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały, przy czym jednym z tego rodzaju pism jest skarga. Oznacza to, że w chwili wniesienia pisma wszczynającego postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji - m.in. właśnie skargę na decyzję organu odwoławczego - powstaje obowiązek uiszczenia wpisu sądowego. Strona skarżąca ma obowiązek uiszczenia wpisu od każdej wnoszonej skargi, chyba że z obowiązku tego została zwolniona na mocy przepisu prawa, zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 – 3 i art. 240 p.p.s.a., bądź mocą postanowienia referendarza sądowego lub sądu, przyznającego jej prawo pomocy w tym zakresie (art. 239 pkt 4 p.p.s.a.). Zgodnie ze wskazanym w zaskarżonym zarządzeniu art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W sytuacji, gdy opłata taka nie została uiszczona, bądź została uiszczona w niepełnej wysokości, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo do jej uiszczenia lub uzupełnienia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Wezwanie takie opatrzone jest rygorem odrzucenia wniesionego środka zaskarżenia, który to rygor wynika z treści art. 220 § 3 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Z uwagi na to, iż rozpoznawana sprawa nie należy do kategorii spraw, w których nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych, wymienionych w treści art. 239 pkt 1 p.p.s.a., a z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia 1 października 2014 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy, zaś strona nie wniosła na powyższe postanowienie środka zaskarżenia w postaci sprzeciwu, należało uznać, że na stronie ciąży obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi. Podkreślenia nadto wymaga, że po otrzymaniu zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego, skarżący złożył do Sądu zażalenie o mało precyzyjnej treści, w związku z czym Sąd I instancji zwrócił się do strony o złożenie stosownego oświadczenia. Pomimo wezwania Sądu, skarżący nie doprecyzował czy wnosi o przyznanie prawa pomocy, czy też jego pismo stanowi jedynie zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu. Wobec braku po stronie skarżącego dbałości o swoje interesy w toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym i braku reakcji na wezwanie Sądu, która mogła pozwolić Sądowi na dokonanie oceny jego stanu majątkowego oraz zdolności płatniczych, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, nie zostało stronie przyznane, co skutkowało obowiązkiem uiszczenia wpisu od wniesionej skargi. Zgodnie z art. 231 p.p.s.a. wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, zaś w innych sprawach pobiera się wpis stały. Wysokość wpisów sądowych została określona w wydanym na podstawie art. 233 p.p.s.a. rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przedmiotem zaskarżenia w przedmiotowej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w przedmiocie odmowy umorzenia pożyczki ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych nie zaś sama pożyczka w kwocie 28.000 zł. W sprawie nie jest zatem sporna należność lecz akt odmawiający jej umorzenia. Należy zatem stwierdzić, że zaskarżenie decyzji o odmowie umorzenia pożyczki z PFRON nie oznacza, że przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, a zatem w sprawie należało pobrać wpis stały. Wysokość wpisów stałych została określona w § 2 wskazanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów. Z uwagi na to, że zaskarżona decyzja nie stanowi żadnego z rozstrzygnięć wymienionych w § 2 ust. 1 powołanego rozporządzenia, nie dotyczy koncesji, zezwoleń i pozwoleń wymienionych w § 2 ust. 2, jej przedmiot nie został wymieniony w § 2 ust. 3 i 4 omawianego aktu prawnego, jak również rozstrzygnięcie to nie zostało podjęte w administracyjnym postępowaniu nadzwyczajnym (§ 2 ust. 5 rozporządzenia), trafnie Sąd I instancji wskazał, że podstawą określenia wysokości wpisu sądowego od skargi w niniejszej sprawie jest § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. Zgodnie bowiem z tym przepisem, w sprawach skarg niewymienionych w ust. 1 – 5 wpis stały wynosi 200 zł. Powyższe oznacza, że zaskarżone zarządzenie odpowiada prawu, wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 oraz art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.