II SA/Wa 744/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Ewa Grochowska-Jung (spr.), Protokolant Referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2014 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Szkoły Głównej Handlowej w [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. nr brak numeru w przedmiocie odmowy przyznania stypendium 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Komisji Stypendialnej Szkoły Głównej Handlowej w [...] z dnia [...] listopada 2013 r.; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Odwoławczej Komisji Stypendialnej Szkoły Głównej Handlowej w [...] na rzecz skarżącego M. L. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Odwoławcza Komisja Stypendialna Szkoły Głównej Handlowej w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 173 ust. 1 pkt 3 oraz art. 175 ust. 3 i 4 i art. 207 ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku — Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.), w związku z Regulaminem ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej oraz przyznawania miejsc w domach studenta, stanowiącym załącznik do Zarządzenia Rektora Szkoły Głównej Handlowej nr [...] z dnia [...] września 2011 r. odmówiła przyznania M. L. stypendium rektora na semestr zimowy roku akademickiego 2013/2014 z powodu nieprzekroczenia progu punktowego. W uzasadnieniu organ wskazał, że M. L. złożył w dniu [...] października 2013 r. wniosek o przyznanie stypendium rektora na semestr zimowy roku akademickiego 2013/2014. Komisja Stypendialna Szkoły Głównej Handlowej w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. odmówiła przyznania stypendium z powodu nieprzekroczenia progu punktowego. W związku z niekorzystną dla siebie decyzją, wnioskujący w dniu [...] grudnia 2013 r. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie wniosku o stypendium rektora, podnosząc, że Komisja Stypendialna błędnie obliczyła średnią stypendialną. Odwoławcza Komisja Stypendialna, po rozpatrzeniu sprawy, w decyzji z dnia [...] stycznia 2014 r. odmawiającej przyznania wnioskodawcy żądanego świadczenia, wskazała, że zgodnie z § 27 ust. 1 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej oraz przyznawania miejsc w domach studenta, stanowiący załącznik do Zarządzenia Rektora Szkoły Głównej Handlowej nr [...] z dnia [...] września 2011 r. dla każdego studenta, który złożył wniosek oblicza się liczbę punktów rankingowych (dalej: PR) do stypendium rektora jako sumę liczby punktów za wysoką średnią stypendialną, liczby punktów za osiągnięcia naukowe oraz liczby punktów za osiągnięcia sportowe. Średnią stypendialną, która jest brana pod uwagę w procedurze przyznawania stypendium rektora, wylicza się w oparciu o liczbę punktów ECTS, ocenę końcową studenta oraz tzw. czynnik korygujący dla każdego z realizowanych przedmiotów. Organ wyjaśnił, że w wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, iż w semestrze letnim roku akademickiego 2012/2013 wnioskodawca zrealizował 14 przedmiotów za 51 punktów ECTS, które wzięto pod uwagę przy obliczaniu średniej stypendialnej, zgodnie z przepisami Regulaminu. Wnioskodawca uzyskał średnią stypendialną w wysokości 4.286179, która przełożyła się na 28.6179 punktów rankingowych za wysoką średnią. Ponadto ustalono, że w przedmiotowym semestrze wnioskodawca nie odnotował żadnych punktowanych osiągnięć naukowych lub sportowych, w związku z czym za te składowe nie przyznano punktów rankingowych. Tym samym student uzyskał łącznie 28,6179 PR i z takim wynikiem wziął udział w procedurze przyznawania stypendium rektora. Próg stypendialny właściwy dla grupy wnioskodawcy wyniósł 39,2524 punktów rankingowych. Jest to wartość wyższa niż wynik uzyskany przez M. L. w postępowaniu o przyznanie stypendium rektora, w związku z czym stypendium rektora za przedmiotowy semestr studentowi nie przysługuje. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi M. L. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł on o nakazanie Komisji, aby ponownie rozpatrzyła jego wniosek zgodnie z § 27 Regulaminu uwzględniając, że jego grupą końcową jest odpowiedni rok na kierunku Management, a brane pod uwagę oceny z egzaminów semestralnych mają być właściwe dla tej grupy oraz nakazanie Komisji spowodowanie wpłacenia prawidłowo wyliczonej kwoty za należny okres wraz z odsetkami ustawowymi na jego konto w przypadku spełnienia warunków niezbędnych do uzyskania stypendium. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przytoczoną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, stosownie do § 2 powołanego artykułu, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga M. L. zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów, aniżeli podniesione przez skarżącego. Zezwala na to treść art. 134 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Stosownie do art. 173 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j. Dz. U z 2012 r., poz. 572 ze zm.) student może ubiegać się o pomoc materialną ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa m.in. w formie stypendium rektora dla najlepszych studentów. W art. 175 ust. 3 cytowana ustawa wprowadza istotne rozgraniczenie, stanowi bowiem, że od decyzji kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej w sprawie stypendium socjalnego, stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych oraz zapomogi studentowi przysługuje odwołanie do rektora, składane w terminie czternastu dni od dnia otrzymania decyzji. W przypadku decyzji rektora w sprawie stypendium dla najlepszych studentów przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Na wniosek właściwego organu samorządu studenckiego kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej lub rektor przekazują uprawnienia w zakresie przyznawania stypendium socjalnego, stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych, zapomogi oraz stypendium rektora dla najlepszych studentów odpowiednio komisji stypendialnej lub odwoławczej komisji stypendialnej (ust. 4 cytowanego przepisu). Stosownie zaś do art. 207 § 2 cytowanej ustawy decyzje wydawane przez rektora w pierwszej instancji są ostateczne. W takim przypadku stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Z powyżej cytowanych przepisów jednoznacznie wynika, że wniosek o przyznanie stypendium rektora dla najlepszych studentów jest rozstrzygany ostateczną decyzją rektora, od której nie przysługuje odwołanie. Jednakże strona może wnieść do rektora wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W sytuacji opisanej w art. 175 ust. 4 cytowanej ustawy, gdy rektor przekazuje swoje uprawnienia w zakresie przyznawania pomocy materialnej odpowiednio komisji stypendialnej i odwoławczej komisji stypendialnej, nie zmienia się ta zasada, zatem odwoławcza komisja stypendialna, działająca jak rektor, rozpatruje wniosek o przyznanie stypendium rektora dla najlepszych studentów ostateczną decyzją, od której nie przysługuje odwołanie. Jednakże strona może wnieść do odwoławczej komisji stypendialnej wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z powyższego wynika więc, że wniosek o przyznanie stypendium rektora jest dwa razy rozpoznawany przez odwoławczą komisję stypendialną. Taki wniosek płynie też z § 7 ust. 4 i § 51 ust. 4 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej oraz przyznawania miejsc w domach studenta, stanowiący załącznik do Zarządzenia Rektora Szkoły Głównej Handlowej nr [...] z dnia [...] września 2011 r., w których w przypadku rozpoznawania sprawy dotyczącej stypendium rektora powtórzono zasadę ponownego rozpatrzenia sprawy. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie wniosek skarżącego z dnia [...] października 2013 r. o przyznanie stypendium rektora rozpoznała w dniu [...] listopada 2013 r. Komisja Stypendialna. Od decyzji tej skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, który rozpoznała Odwoławcza Komisja Stypendialna i w dniu [...] stycznia 2014 r. wydała decyzję o odmowie przyznania żądanego świadczenia. Taki tryb postępowania, w ocenie Sądu, był niezgodny z przytoczonymi powyżej przepisami. Co prawda Odwoławcza Komisja Stypendialna rozpoznała wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, jednakże organ pominął okoliczność, że sprawa została rozpoznana przez organ niewłaściwy. Doszło bowiem do sytuacji, w której uprawnienie rektora, które może być przekazane wyłącznie Odwoławczej Komisji Stypendialnej zostało wykorzystane przez organ do tego nieuprawniony. Zatem decyzja Komisji Stypendialnej z dnia [...] listopada 2013 r. wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości (art. 156 § 1 pkt 1 kpa), co skutkuje jej unieważnieniem przez Sąd. W odniesieniu natomiast do zaskarżonej decyzji Odwoławczej Komisji Stypendialnej z dnia [...] stycznia 2014 r. należy wskazać, że została ona wydana z rażącym naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem rażące naruszenie prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana, jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Organ utrzymał bowiem w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa wadliwą – co zostało wykazane powyżej, decyzję Komisji Stypendialnej. Dodatkowo należy zwrócić uwagę organowi, że art. 138 kpa stanowi zamknięty katalog rozstrzygnięć organu odwoławczego. Co oznacza, że organ ten (w rozpoznawanej sprawie organ rozpoznający wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) nie jest uprawniony do wydania decyzji o sentencji innej, niż wymienione we wskazanym przepisie. Nie jest więc dopuszczalne wydanie przez organ odwoławczy decyzji o sentencji, w której udziela odpowiedzi na odwołanie w innej formie (por. A. Wróbel "Komentarz aktualizowany do art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego" [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel "Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego", pub. LEX nr: 151167). Konkludując, w ocenie Sądu, zarówno decyzja Komisji Stypendialnej z dnia [...] listopada 2013 r., jak i decyzja Odwoławczej Komisji Stypendialnej z dnia [...] stycznia 2014 r. zostały wydane z naruszeniem przepisów, które skutkuje stwierdzeniem ich nieważności. Ponownie rozpoznając sprawę Odwoławcza Komisja Stypendialna rozpatrzy wniosek skarżącego z poszanowaniem przepisów dotyczących właściwości organów. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art 156 § 1 pkt 1 i 2 kpa orzekł jak w sentencji. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O zwrocie kosztów sądowych Sąd orzekł na podstawie art. 205 § 1 i 2 oraz art. 209 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.