II SA/Wa 684/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.), Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Ewa Grochowska-Jung, Protokolant Referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2014 r. sprawy ze skargi G. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o odmowie wydania pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę Komendant Wojewódzki Policji w [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. odmówił G. M. wydania pozwolenia na broń palną myśliwską do celów łowieckich. Podstawę materialno-prawną wydania decyzji stanowił art. 10 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 oraz ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 576 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, iż G. M. w przeszłości był wielokrotnie karany za przestępstwa przeciwko działalności instytucji państwowych oraz samorządu terytorialnego oraz przeciwko mieniu i porządkowi publicznemu i dlatego, w ocenie organu, zainteresowany stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Na tę okoliczność organ wskazał następujące wyroki: wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] listopada 2010 r., sygn. akt [...] uniewinniający go od popełnienia zarzucanego mu czynu z art. 190 § 1 w zw. z art. 12 Kk; wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] września 2006 r., sygn. akt [...] uznający go winnym popełnienia czynu z art. 226 § 1 i art. 224 § 2 Kk; wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r., sygn. akt [...] uznający go winnym popełnienia czynu z art. 27a ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 18 maja 1985 r. o rybactwie śródlądowym; wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] czerwca 2002 r., sygn. akt [...] uznający go winnym popełnienia czynów z art. 278 § i art. 263 § 2 w zw. z art. 12 Kk - wyrok ten z powodu apelacji wniesionej przez obrońcę został zmieniony wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] marca 2003 r., sygn. akt [...] w ten sposób, że z kwalifikacji prawnej czynu przypisanego G. M. wyeliminowano przepis art. 12 Kk; wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] marca 2001 r., sygn. akt [...] uznający wymienionego winnym popełnienia czynu z art. 270 § 1 Kk; wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] września 1997 r. sygn. akt [...] uznający go winnym popełnienia czynu z art. 166 w zw. z art. 58 Kk. Nadto organ wskazał, że przeciwko G. M. Prokurator Rejonowy w [...] sporządził w dniu [...] października 2005 r. akt oskarżenia, zarzucający popełnienie czynu z art. 190 § 1 w zw. z art. 12 Kk. W sprawie tej znajduje się opinia biegłych [...] w związku z leczeniem [...] oskarżonego. G. M. wniósł odwołanie do Komendanta Głównego Policji, zarzucając organowi pierwszej instancji bezprawne powołanie się na treść wyroków karnych, pomimo zatarcia skazania oraz na zastosowanie nieobowiązującego obecnie brzmienia art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Po rozpatrzeniu odwołania, Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., działając na podstawie art. 138 § 2 i art. 268a Kpa oraz art. 10 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 oraz ust. 3 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, uchylił w całości decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] i przekazał temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji Komendant Główny Policji wskazał, co następuje: Powołane przez organ pierwszej instancji wyroki karne uległy już zatarciu. Wprawdzie, zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, zatarcie skazania nie stanowi przeszkody do ustalenia w trybie art. 75 Kpa, że osoba posiadająca pozwolenie na broń lub ubiegająca się o takie uprawnienie popełniła czyn, który sam w sobie lub w powiązaniu z innymi okolicznościami może wskazywać na to, że stanowi ona zagrożenie dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego, jednakże ustalenia takie winny uwzględniać także zachowania takiej osoby na przestrzeni ostatnich lat, a nie opierać się wyłącznie na dawnych skazaniach. Doświadczenie życiowe uczy, iż znaczna część osób naruszających prawo w młodym wieku, z biegiem czasu zmienia swoje postępowanie, a inni w zasadzie całe swe życie stanowią mniejsze lub większe zagrożenie dla porządku publicznego oraz powszechnie przyjętych wartości. Z tego względu należy podkreślić, iż przy ocenie osobowości danej osoby ważny jest nie tyle fakt jej skazania bądź nie, ale dotychczasowe życie i sposób postępowania tej osoby. Decyzja wydana w oparciu o przepis art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji wymaga rzetelnej oceny wszystkich przesłanek zawartych w tym przepisie. W niniejszej sprawie zabrakło dokładnych i aktualnych ustaleń dotyczących sposobu postępowania i postawy życiowej wnioskodawcy, co w ocenie Komendanta Głównego Policji, narusza przepisy art. 7 i 77 § 1 Kpa, a w konsekwencji także art. 80 Kpa, bowiem wydanie rozstrzygnięcia przy takich brakach musi nastąpić w wyniku dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego. Słusznie organ pierwszej instancji ustalił okoliczności popełnionych przez stronę w przeszłości przestępstw, słusznie także uzyskał materiały obrazujące jej postępowanie w toku konfliktu z żoną oraz artykuł prasowy z 2004 r. obrazujący postrzeganie strony przez społeczność lokalną. Wszystkie te okoliczności dotyczą jednak zdarzeń sprzed wielu lat, a w opinii z lipca 2013 r. wskazano jedynie ogólnie, iż G. M., na chwilę obecną, w miejscu zamieszkania posiada opinię pozytywną i nie stwierdzono, aby był osobą konfliktową czy sprawiał kłopoty sąsiedzkie. Zważywszy na ustalenia dotyczące zachowania wnioskodawcy w przeszłości, należy także ustalić jego sytuację rodzinną i zawodową, tj. jak się zachowuje w tych okolicznościach i czym się zajmuje, czy jest z kimś skonfliktowany, a jeśli tak - jak w tej sytuacji - reaguje. Zasadniczym też wydaje się ustalenie wśród sąsiadów i bliskich strony, czy ewentualne wyposażenie jej w broń myśliwską będzie stanowiło zagrożenie (jeśli tak – dla kogo i z jakiego powodu). Należy też wystąpić o opinię o zainteresowanym do środowiska myśliwych bowiem w myśl przepisów prawa łowieckiego musiał on odbyć stosowny staż pod opieką doświadczonego myśliwego oraz zdać egzamin dotyczący uzyskania uprawnień do wykonywania polowania. Z pewnością środowisko łowieckie miało możliwość oceny jej postawy i może wydać o niej opinię w wyniku obserwacji jej postępowania w trakcie stażu. Wyjaśnienia także wymaga zdarzenie opisane we wspomnianym wyżej artykule prasowym, bowiem brak jest w aktach sprawy informacji na ten temat, np. czy toczyło się w tej sprawie postępowanie karne i jakie okoliczności ustalono, a ponadto czy sprawa ta ma jakikolwiek wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy administracyjnej. Odnosząc się do zarzutu strony dotyczącego zastosowania przez organ pierwszej instancji niewłaściwej treści przepisów prawa materialnego, Komendant Główny Policji wskazał, iż osoba stanowiąca zagrożenie dla samej siebie, bezpieczeństwa lub porządku publicznego może użyć broni w sposób godzący w te dobra. Zatem użycie przez organ pierwszej instancji tych sformułowań nie świadczy o stosowaniu nieaktualnych przepisów. G. M. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzji Komendanta Głównego Policji zarzucił rażące naruszenie art. 10 ust. 1 i ust. 3 pkt 2 ustawy o broni i amunicji w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy oraz art. 6, art. 106 i art. 107 § 3 Kpa. W konkluzji skargi wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji, co do tej jej części, która stanowi o przekazaniu sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, gdyż w jego ocenie, Komendant Główny Policji zasadnie uchylił decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], jednakże jako organ drugiej instancji, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, powinien wydać skarżącemu decyzję przyznającą pozwolenie na posiadanie broni myśliwskiej jako osobie niekaranej i wykazującej potrzeby uzasadniające posiadanie broni. W uzasadnieniu skargi oraz w dodatkowym piśmie procesowym z dnia 24 września 2014 r. wskazywał, miedzy innymi, iż od dnia 10 marca 2011 r. została w istotny sposób zmieniona treść art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Z obecnego brzmienia przepisu - "pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu... " wynika, całkowite zlikwidowanie uznaniowości organów policji w materii wydawania pozwolenia na broń. Zatem skoro orzeczone wobec niego wyroki karne uległy zatarciu, nie mieści się on w kategorii osób, którym należy odmówić posiadania broni, zgodnie z treścią art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Przepis ten w sposób kompleksowy i wyczerpujący podaje definicję osoby stanowiącej zagrożenie dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego i jest to przepis zawierający katalog zamknięty osób, którym odmawia się wydania pozwolenia na posiadanie broni. Do tych samych przesłanek odwołuje się art. 10 ust. 1 omawianej ustawy. Dalej skarżący argumentował, iż organ odwoławczy, tworząc w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nowe, pozaustawowe zasady odmowy wydania pozwolenia na broń, naruszył zasadę praworządności określoną w art. 6 Kpa, z której wynika, że organ administracji publicznej może czynić tylko to na co prawo mu zezwala. Zaznaczył, iż powyższa zasada jest zasadą konstytucyjną. Organ naruszył także art. 106 Kk, który mówi wyraźnie, że z chwilą zatarcia skazania, skazanie uznaje się za niebyłe, a wpis o skazaniu usuwa się z rejestru skazanych. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i podkreślił kasacyjny charakter swojego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona, czyli w tej sprawie - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 270 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga nie jest zasadna. Orzecznictwo i praktyka w zakresie istnienia w obrocie prawnym wyroku skazującego za określone przestępstwo, jako przesłanki skutkującej o niemożność legalnego posiadania broni, zostało ukształtowane w znacznej mierze o zbieg przepisów art. 18 i art. 15 ustawy o broni i amunicji. Skazanie za przestępstwo określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy stanowi obligatoryjną przesłankę cofnięcia takiej osobie dotychczas posiadanego przez nią pozwolenia na posiadanie broni. Stąd też nacisk całej argumentacji zawartej w uzasadnieniach wyroków sądów administracyjnych w niniejszych sprawach, zwłaszcza rozpatrywanych na podstawie stanu prawnego ustawy o broni i amunicji obowiązującym po dniu 10 marca 2011 r., sprowadzał się do przesłanki prawomocnego skazania, przy pominięciu albo marginalizowaniu (jako mało istotnych w takich przypadkach) innych okoliczności warunkujących uzyskanie pozwolenia na broń. Podkreślić tu należy, iż we wskazanych wyżej przypadkach dana osoba spełniała niegdyś wszystkie zasady warunkujące uzyskanie pozwolenia na broń i w związku z tym pozwolenie takie uzyskiwała i następnie na skutek prawomocnego skazania za określone przestępstwo, z tej właśnie przyczyny pozwolenie to traciła. Ocena zasadności tej przyczyny, jako implikującej utratę pozwolenia, stanowiła przedmiot tych spraw. Zatem w sprawach tych sądy administracyjne zajmowały się jedynie oceną zasadności cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni z przyczyny prawomocnego skazania jej posiadacza za określone przestępstwo. W niniejszej sprawie zagadnienie jest szersze. Dotyczy bowiem sprawy nie o cofniecie pozwolenia na broń, ale o wydanie takiego pozwolenia. Jest to istotna różnica co do materiału podlegającego ocenie w tego typu sprawach. Różnicy tej skarżący nie dostrzega, formułując swoje wywody gównie w oparciu o sprawy dotyczące cofania pozwolenia na broń, a nie o wydanie takiego pozwolenia. W niniejszej sprawie decydujące dla jej prawidłowego rozpoznania jest zgromadzenie i ocena materiału dowodowego przede wszystkim w oparciu o następujące postanowienia art. 10 ustawy o broni i amunicji: teść ust. 1 - właściwy organ Policji wydaje pozwolenie na broń, jeżeli wnioskodawca nie stanowi zagrożenia dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego oraz przedstawi ważną przyczynę posiadania broni; treść ust. 2 - pozwolenie na broń wydaje się w szczególności w celach: 3) łowieckich; treść ust. 3 - za ważną przyczynę, o której mowa w ust. 1, uważa się w szczególności: 2) posiadanie uprawnień do wykonywania polowania, ustalonych na podstawie odrębnych przepisów - dla pozwolenia na broń do celów łowieckich. Analizując ust. 1 tego przepisu nie sposób abstrahować od obowiązku dogłębnego badania czy w danej sprawie nie zachodzą przypadki uniemożliwiające wydanie pozwolenia w postaci przesłanki ocennej - czy wnioskodawca nie stanowi zagrożenia dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Zatem organ Policji jest obowiązany w każdej sprawie badać istnienie tych przesłanek i właśnie do tego obowiązku nawiązuje Komendant Główny Policji w uzasadnieniu swojej decyzji gdy wskazuje na katalog czynności, które winien przeprowadzić i ocenić w niniejszej sprawie organ pierwszej instancji. Przesłanek tych nie można sprowadzić, jak tego sobie życzy skarżący, jedynie do oceny czy jest on, zgodnie z polskim prawem karnym, osobą karaną czy też nie. Można przecież wyobrazić sobie taką sytuację, gdy nigdy przedtem niekarana osoba, z uwagi na okoliczności zagrożenia dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego nie powinna posiadać pozwolenia na broń – oczywiście przy założeniu zasadnej i przekonywującej argumentacji przez organ takiej oceny danej osoby. W tej materii wskazać także należy na reglamentowany charakter pozwolenia na broń w prawie polskim. Pozwolenie takie można uzyskać jedynie poprzez spełnienie przewidzianych w ustawie o broni i amunicji przesłanek warunkujących jej posiadanie. Art. 2 ustawy wyraźnie stanowi, iż poza przypadkami określonymi w ustawie nabywanie, posiadanie oraz zbywanie broni i amunicji jest zabronione. Z treści art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy wynika, iż prawomocne skazanie za popełnienie określonych w tym przepisie przestępstw stanowi obligatoryjną przesłankę do odmowy wydania pozwolenia na broń albo do jego cofnięcia (art. 18), gdyż sama okoliczność takiego skazania ustawodawca zakwalifikował jako zagrożenie dla osoby zainteresowanego, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. W takiej sytuacji cofniecie pozwolenia na posiadanie broni jest obligatoryjne i nie podlega ocenie organu. Jednakże nie znaczy to, iż w zakres pojęcia "zagrożenie dla zainteresowanego, porządku lub bezpieczeństwa publicznego" nie mogą wchodzić także inne okoliczności niż prawomocne skazanie, które będą, w przypadku ich wystąpienia, stanowić podstawę do wydania decyzji odmawiającej pozwolenia albo cofającej pozwolenie na posiadanie broni. Na poparcie powyższych wywodów wskazać można na orzecznictwo sadów administracyjnych (porównaj: wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 2163/12; wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 268/13; wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 207/12). Przechodząc do niniejszej sprawy, wskazać należy, iż w postępowaniu przed organem pierwszej instancji nie zebrano i nie wyjaśniono w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Trafnie wskazuje tu organ drugiej instancji na braki w jednoznacznej ocenie zachowania skarżącego na czas obecny, na konieczność zasięgnięcia w tej materii różnych opinii i dowodów, wskazanych szczegółowo w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lutego 2014 r. Dlatego też Komendant Główny Policji, uchylając wadliwą niewątpliwie decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] - albowiem obecnego zachowania skarżącego nie można oceniać jedynie na podstawie zatartych wyroków karnych, gdyż nie są one podstawą do aktualnej oceny jego zachowania, w aspekcie kryteriów zagrożenia, o których wspomina art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy - wskazał jednocześnie w uzasadnieniu swojej decyzji jaki materiał należy w sprawie zgromadzić i poddać wszechstronnej ocenie. Organ drugiej instancji ma prawo do wydania w takim przypadku decyzji kasacyjnej, przewidzianej w treści art. 138 § 2 Kpa, który to przepis organ prawidłowo przywołuje w sentencji swojej decyzji. Zatem na tym etapie sprawy administracyjnej, po uchyleniu przez organ odwoławczy decyzji organu pierwszej instancji, przedmiotowa sprawa jest otwarta, a jej wynik zależy od materiału dowodowego, który zostanie zebrany zgodnie z wytycznymi zawartymi w decyzji z dnia [...] lutego 2014 r. i od oceny tego materiału. Z tych wszystkich wyżej wskazanych przyczyn nie są zasadne zarzuty skargi, zarówno odnoszące się do naruszenia prawa materialnego, jak i prawa procesowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się naruszenia prawa przez Komendanta Głównego Policji przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji, które mogłoby stanowić o nieważności albo być powodem uchylenia tej decyzji i dlatego, na mocy art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.