II SA/Gl 588/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.),, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2014 r. sprawy ze skargi J.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Wnioskiem z [...] r. [...] Komendant Wojewódzki Policji zwrócił się do Starosty [...] o skierowanie J. D. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kategorii B. W podstawie prawnej podano przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137, zwanej dalej p.r.d.) w związku z art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. nr 30, poz. 151, zwanej dalej ustawą o kierujących). W uzasadnieniu wniosku stwierdzono, że kierowca w okresie od [...] r. do [...] r. otrzymał łącznie 32 punkty za naruszenia przepisów ruchu drogowego (przekroczenie prędkości). Naruszenia, za które przypisano punkty miały miejsce 3 kwietnia 2011 r.- 6 pkt, 24 lipca 2011 r. - 10 pkt, 25 sierpnia 2011 r. – 6 pkt, 2 listopada 2011 r. – 10 pkt. Z akt sprawy wynika, że z tego samego powodu do Starosty Komendant skierował także wniosek o skierowanie kierowcy na badanie psychologiczne. Pismem z [...] r. Starosta [...] zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji i pouczył stronę o jej prawach w postępowaniu, a następnie pismem z [...] r. zawiadomił o możliwości zapoznania się z materiałem sprawy. W reakcji strona podała jedynie adres do korespondencji. Decyzją z [...] r. nr [...] Starosta [...] skierował kierowcę na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kategorii B, podając w podstawie prawnej przepisy art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d. w związku z art. 99 ust. 1 pkt 1 i art. 139 pkt 3 ustawy o kierujących. W uzasadnieniu powołano się w szczególności na wniosek Komendanta Policji. W odwołaniu od decyzji strona wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Zarzuciła, że organ nie wykazał istnienia przesłanek do wydania skierowania określonych w art. 49 ust. 1 pkt 2 i w art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących. Zwróciła uwagę, że przepis art. 130 p.r.d. utracił moc obowiązującą z dniem 19 stycznia 2013 r. Stwierdziła, że termin do poddania się sprawdzeniu nie koreluje z decyzją o skierowaniu na badanie psychologiczne, w przekonaniu strony w momencie przystąpienia do kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji powinny już być znane wyniki badania psychologicznego. Zaskarżoną decyzją z [...] r., nr [....] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu wyjaśniono, że pomimo wejścia w życie z dniem 19 stycznia 2013 r., ustawy o kierujących pojazdami, w tym art. 99 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, utrzymany został w mocy przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d. Z uwagi na przepis art. 139 pkt 3 ustawy o kierujących, przepisy dotyczące kursu reedukacyjnego w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego za przekroczenie 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego wchodzą w życie dopiero 4 stycznia 2016 r. Kolegium stwierdziło, że w sprawie zaistniała przesłanka skierowania strony na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, albowiem wniosek Komendanta potwierdza, że kierowca w ciągu roku przekroczył liczbę 24 punktów. Wniosek ten stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., a strona nie wzruszyła podanych przez Komendanta danych, w szczególności nie podjęła kroków w celu zweryfikowania danych zawartych we wniosku. W konsekwencji Starosta zobowiązany był do wydania decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Bez związku z tą sprawą pozostaje postępowanie w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne. W skardze do sądu administracyjnego skarżący wniósł o zmianę decyzji Kolegium i uwzględnienie odwołania, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu zanegowano zasadność twierdzenia, że organy związane były wnioskiem Komendanta Wojewódzkiego Policji. Wskazano, że wniosek był błędny, Komendant wystąpił z wnioskiem [...] r., a punkty przyznano w roku 2011, zatem upłynął już ponad rok od rejestracji punktów i podlegały one usunięciu. Okoliczność tę winien uwzględnić Starosta, ewentualnie zwrócić się do Komendanta o wyjaśnienie. Skarżący podał, że swoje zarzuty formułował już w piśmie z 31 grudnia 2013 r. Na Staroście spoczywał obowiązek wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zwróciło uwagę, że zasada usuwania punktów z ewidencji po upływie roku od daty ich wpisania nie dotyczy przypadków, gdy przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24. Data złożenia wniosku przez Komendanta nie ma w tej sytuacji znaczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu, albowiem wydane w sprawie decyzje nie naruszają przepisów prawa. Prawidłowo został przez organy ustalony stan prawny mający zastosowanie. Jakkolwiek z dniem 19 stycznia 2013 r. zaczęła obowiązywać ustawa z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, to w zakresie określonym art.136 ust. 1 i 139 pkt 3 tej ustawy zachowały obowiązywanie wybrane regulacje ustawy Prawo o ruchu drogowym. W szczególności dotyczy to przepisu art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d. Zgodnie z art. 139 pkt 3 ustawy o kierujących, wchodzi ona w życie z dniem 19 stycznia 2013 r., z wyjątkiem m. in. art. 125 pkt 10 lit. g w zakresie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b prawa o ruchu drogowym. Przepis art. 125 pkt 10 lit. g przewiduje uchylenie w ustawie o ruchu drogowym rozdziału 2 i 2b. Na mocy art. 139 pkt 3 ustawy o kierujących skutek uchylenia nie odnosi się jednak do zawartego w rozdziale 2 p.r.d. przepisu art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d., który w konsekwencji zachowuje moc obowiązującą do 4 stycznia 2016 r. Przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d. przewiduje, że kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Zasadne zatem było oparcie wydanych w sprawie decyzji na przepisie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d. w związku z art. 139 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami. Przepisy te wyznaczają przesłanki wystarczające i konieczne dla wydania decyzji o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Nie mają natomiast w konsekwencji znaczenia dla skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji przesłanki określone w art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących, jego powołanie przez organy nie miało jednak żadnego wpływu na wynik sprawy, brak też jest podstaw do formułowania zarzutu, że nie wykazano określonej w tym przepisie przesłanki do wydania skierowania, skoro przesłanki takie w pełnym zakresie określa art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d. Dla ustalenia reżimu prawnego mającego zastosowanie w sprawie znaczenie ma także reguła intertemporalna określona w art. 136 ust. 1 ustawy o kierujących, zgodnie z którą w stosunku do osób, które dopuściły się naruszeń przepisów ruchu drogowego przed dniem 4 stycznia 2016 r. i naruszenia te skutkowały przekroczeniem liczby 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, a w przypadku kierowców, którzy dopuścili się tych naruszeń w okresie jednego roku od wydania po raz pierwszy prawa jazdy - liczby 20 punktów, stosuje się tryb postępowania oraz skutki według stanu prawnego na dzień popełnienia naruszenia powodującego przekroczenie dopuszczalnej liczby punktów. W tym celu Policja może przetwarzać dane zgromadzone w trybie art. 130 p.r.d. Nie jest zasadny w konsekwencji zarzut skarżącego, dotyczący skutków upływu czasu i podstaw do usunięcia punktów z ewidencji. Po pierwsze należy zauważyć, że Starosta nie jest organem prowadzącym tę ewidencję i nie do jego kompetencji należy wpisywanie i usuwanie danych dotyczących punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Skarżący nie kwestionował przy tym samego faktu popełnienia naruszeń wskazanych we wniosku Komendanta Policji. Zastosowanie trybu postępowania i skutków według stanu prawnego na dzień popełnienia naruszenia powodującego przekroczenie dopuszczalnej liczby punktów w niniejszej sprawie oznacza uwzględnienie stanu prawnego na dzień 2 listopada 2011 r. W konsekwencji uzasadnione jest powołanie się przez Kolegium w odpowiedzi na skargę na przepis art. 130 ust. 2 p.r.d., zgodnie z którym punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty (lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 - 20 punktów). W takim przypadku nie dochodzi do usunięcia punktów, zaś organ prowadzący ewidencję zobowiązany był do złożenia wniosku, o jakim mowa w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b pr.d., inicjującego postępowanie w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, osoba która limit punktów przekroczyła, podlega bowiem kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Wydanie zaś decyzji w tym zakresie należało do kompetencji właściwego starosty. Tryb ten został w sprawie wdrożony. Obowiązujący stan prawny nie dawał przy tym podstaw do kwestionowania przez Starostę liczby punktów, nie uprawniał go też do badania z urzędu prawidłowości ich ujawnienia w ewidencji. Kwestionując utrzymywanie wpisów strona winna wystąpić do organu prowadzącego ewidencję punktów o dokonanie ich usunięcia. Prawidłowe jest zatem także stanowisko organów, że wniosek Komendanta Policji złożony w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d. zobowiązywał Starostę do wydania decyzji o skierowaniu, bez potrzeby weryfikowania prawdziwości danych zawartych we wniosku, a dotyczących ilości punktów. Mając na uwadze podane argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 27 ze zm.), orzekł jak w sentencji.