II SA/Gl 439/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka,, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.), Protokolant Izabela Maj- Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2014 r. sprawy ze skargi M.P. i C. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie zajęcia nieruchomości i wejścia na nieruchomość oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r., znak: [...] Prezydent Miasta R., wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, działając na podstawie art. 124b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2010 r., nr 102, poz. 651 ze zm.) zezwolił Przedsiębiorstwu Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. z siedzibą w R. na czasowe zajęcie nieruchomości położonej w R. przy ul [...], oznaczonej jako działka nr 1. Zezwolenie to zostało udzielone na okres do jednego miesiąca, w celu usunięcia awarii wodociągu [...] przebiegającego przez przedmiotową działkę. W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że wystąpiły przesłanki do wydania zezwolenia z uwagi na awarię urządzenia i spowodowany tym wyciek wody, a tym samym straty materialne, ograniczenie dostaw wody oraz zagrożenie podmycia terenu. Podał także, że część współwłaścicieli nieruchomości nie wyraziło zgody na wejście na ich grunt w celu usunięcia awarii, a zatem koniecznym było wydanie w sprawie decyzji opartej na przepisie art. 124 b ustawy o gospodarce nieruchomościami. Decyzja organu I instancji zawierała prawidłowe pouczenie o dopuszczalności wniesienia od niej odwołania oraz o terminie i sposobie jego wniesienia. Ze zwrotnych potwierdzeń odbioru wynika, że decyzja ta została doręczona aktualnym skarżącym M. P. i C. P. w dniu [...] roku. W dniu [...] r. (data nadania w urzędzie pocztowym) M. P. i C. P. wnieśli pismem oznaczonym datą [...] r. odwołanie od opisanej decyzji Prezydenta Miasta R. bezpośrednio do Wojewody [...]. Wojewoda pismem z dnia [...] r. przekazał je w trybie art. 65 § 1 w związku z art. 129 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej kpa Prezydentowi Miasta R., który z kolei pismem z dnia [...] r. na podstawie art. 133 kpa przesłał to odwołanie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu. Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 134 w związku z art. 129 § 2 kpa, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Uzasadniając to postanowienie organ odwoławczy wskazał, że termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...] r. podkreślając przy tym, że z treści zaskarżonej decyzji wyraźnie wynikało, iż odwołujący zostali prawidłowo pouczeni o przysługującym odwołaniu oraz terminie do jego złożenia. Tym samym skoro wnieśli oni odwołanie w dniu [...] r. to należało stwierdzić, że nie dotrzymali oni, mimo prawidłowego pouczenia terminu do jego wniesienia, a skoro nie wystąpili z wnioskiem o przywrócenie tego terminu to należało orzec jak wyżej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na to postanowienie M. P. i C. P. podnieśli, że w piśmie Prezydenta Miasta R. z dnia [...] r. przekazującym odwołanie organowi odwoławczemu, poinformowano ich, iż zostało ono wniesione w terminie. Dodatkowo wskazali, że z uwagi na okres przedświąteczny i noworoczny nie mieli wolnego czasu na sporządzenie przedmiotowego odwołania. W skardze zawarto również szereg zarzutów wobec decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem brak jest zdaniem Sądu podstaw do przyjęcia, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa, a tylko pod tym względem podlega ono kontroli w postępowaniu sądowoadministracyjnym zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.). Stosownie bowiem do art. 1 ust. 1 powołanej ustawy sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie Wojewody [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta R., którą zezwolono Przedsiębiorstwu Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. z siedzibą w R. na czasowe zajęcie nieruchomości. Kontrolując legalność zaskarżonego postanowienia zauważyć należało, że orzeczenie to zostało wydane w oparciu o przepis art. 134 kpa nakazujący organowi odwoławczemu stwierdzenie w drodze postanowienia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie to ma charakter ostateczny. Norma wynikająca z przywołanego przepisu ma zaś charakter bezwzględnie obowiązujący, z jej dyspozycji wynika bowiem, że wydanie takiego postanowienia nie zależy od uznania organu i jest on zobligowany do jego wydania w przypadku uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Stosownie do art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Każde, nawet nieznaczne przekroczenie tego terminu, już stanowi jego uchybienie (por. wyrok NSA z dnia 27 listopada 1996 r., SA/Łd 2665, Biul. Skarb. 1997, nr 5, s. 32). Stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 kpa winno zostać jednak poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego co do przekroczenia terminu określonego w art. 129 § 2 kpa, w przeciwnym wypadku należałoby stwierdzić, ze postanowienie takie narusza art. 7 i 77 kpa (por. wyrok NSA z dnia 11 maja 1994 r., SA/Gd 2813/93, Wspólnota 1994, nr 39, poz. 14). W kontrolowanym postępowaniu bezspornym jest, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona skarżącym w dniu [...] r., co wynika ze zwrotnych potwierdzeń odbioru znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy. Decyzja ta zawierała także prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie wniesienia odwołania. Poza sporem jest również to, że odwołanie od wyżej wymienionej decyzji skarżący nadali za pośrednictwem urzędu pocztowego przesyłką poleconą w dniu [...] r. Zgodnie z treścią art. 57 § 5 pkt 2 kpa termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem nadano pismo w polskiej placówce pocztowej. Bezsporne jest również to, że odwołanie zostało wniesiono bezpośrednio do organu odwoławczego. Okoliczność ta zdaniem Sądu nie ma znaczenia dla oceny zachowania przez skarżących ustawowego terminu, bowiem w świetle art. 65 § 1 i § 2 kpa, jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, powinien niezwłocznie przekazać je do organu właściwego, zawiadamiając o tym wnoszącego odwołanie. Odwołanie wniesione do organu odwoławczego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu (vide: wyrok WSA w Lublinie z dnia 11 października 2007 r., sygn. akt II SA/Lu 371/07, dostępny na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych prowadzonej przez NSA). W rozpoznawanej sprawie odwołanie zostało jednak wniesione z uchybieniem terminu wskazanego w art. 129 § 2 kpa, bowiem termin ten upłynął w dniu [...] r. Uchybienie ustawowego terminu wynikającego z art. 129 § 2 kpa powoduje zaś bezskuteczność wniesionego odwołania, a następstwem tego jest uzyskanie waloru ostateczności decyzji organu I instancji, którą w tym wypadku była decyzja Prezydenta Miasta R. z dnia [...] r. Wyjaśnić też należy, że rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowiłoby rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Oznaczałoby bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a zatem decyzji, która uzyskała przymiot trwałości (art. 16 § 1 kpa). Na uwzględnienie nie zasługiwał w związku z tym zarzut skarżących zwracających uwagę, że z pisma organu I instancji przekazującego ich odwołanie wynikało, iż zostało ono wniesione w terminie. Taka błędna informacja stanowić mogła bowiem co najwyżej przesłankę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania przez organ II instancji, natomiast nie mogła mieć wpływu na ocenę kwestii niedotrzymania tego terminu. W tym stanie rzeczy przyjdzie stwierdzić, że decyzja Prezydenta Miasta R. w dacie wniesienia odwołania przez skarżących miała już walor ostateczności, a skoro skarżący nie wystąpili o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania to mogli się domagać wzruszona tej decyzji tylko w trybach nadzwyczajnych uregulowanych w rozdziałach 12 i 13 działu II kpa. Tym samym należało stwierdzić, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).