II OZ 87/15

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2015-02-10

Skład orzekający: Andrzej Jurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy choroba psychiczna, w szczególności depresja, może stanowić podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, jeśli nie zostanie uprawdopodobniony brak winy w uchybieniu terminu oraz nagłe pogorszenie stanu zdrowia?
Ratio decidendi
Choroba psychiczna, w tym depresja, sama w sobie nie przesądza o braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Aby choroba mogła stanowić podstawę do przywrócenia terminu, musi mieć charakter niespodziewany, a strona musi uprawdopodobnić, że jej stan zdrowia uniemożliwiał jej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności procesowych w okresie otwartym do złożenia skargi. Choroba przewlekła co do zasady nie będzie stanowiła okoliczności wyłączającej brak winy, chyba że nastąpi nagłe pogorszenie stanu zdrowia.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, podnosząc, że nie mogła tego zrobić z powodu choroby psychicznej (depresji). Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił wniosek, uznając, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu. Skarżąca wniosła zażalenie na to postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów P.p.s.a. dotyczących przywrócenia terminu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 października 2014 r., sygn. akt II SA/Wr 663/14 oddalające wniosek I.P. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wymiany drzwi wejściowych do lokalu postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 6 października 2014 r., sygn. akt II SA/Wr 663/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił wniosek skarżącej I.P. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wymiany drzwi wejściowych do lokalu. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż pismem z dnia 22 sierpnia 2014 r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do złożenia skargi na ww. decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, podnosząc, że nie mogła złożyć skargi w terminie z powodu choroby – zaburzeń psychicznych i psychiatrycznych. Dalej Sąd przytoczył przepisy art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", oraz art. 87 § 1, 2 i 4 tej ustawy, a następnie wyjaśnił, że z akt administracyjnych doręczonych sądowi wynika, iż zaskarżoną decyzję doręczono skarżącej w dniu 4 lutego 2014 r. Zatem termin 30 dni do wniesienia skargi do sądu administracyjnego upłynął z dniem 6 marca 2014 r. Zaś skarga wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia została nadana w dniu 22 sierpnia 2014 r. (data stempla pocztowego), a więc po terminie do jej wniesienia. Zdaniem Sądu wniosek o przywrócenie terminu zawarty w skardze nie zasługiwał na uwzględnienie z tego powodu, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Następnie Sąd wskazał, że z treści wniosku i dołączonych do niego dokumentów nie wynika, że istniała jakakolwiek przyczyna, która uniemożliwiała skarżącej wniesienie skargi w terminie 30 dni od dnia otrzymania decyzji organu. Z treści wniosku nie wynika też, aby rzekoma przeszkoda ustała w ciągu 7 dni przed złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. W ocenie Sądu powołane przez skarżącą okoliczności, że jest ona osobą chorą oraz że nie może odbyć podróży do sądu, nie stanowią okoliczności, które wskazywałyby na to, że w terminie od 4 lutego 2014 r. do 6 marca 2014 r. skarżąca nie mogła wnieść skargi do sądu administracyjnego. Na istnienie przeszkody we wskazanym okresie nie wskazują też zaświadczenia lekarskie dołączone do wniosku. W kontekście powyższego Sąd wskazał, że sam fakt ciężkiej choroby nie daje podstawy do twierdzenia, iż w określonym okresie strona z przyczyn od niej niezależnych nie mogła dokonać określonych czynności procesowych. Uwzględniając powyższe Sąd doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki warunkujące przywrócenie terminu do wniesienia skargi. We wniosku nie uprawdopodobniono bowiem, iż uchybienie terminowi nastąpiło bez winy strony skarżącej. Dlatego wniosek o przywrócenie terminu został oddalony. Na powyższe postanowienie pismem z dnia 18 października 2014 r. zażalenie wniosła skarżąca domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: 1/ naruszenie art. 86 § 2 P.p.s.a. "poprzez odmowę przywrócenia terminu do odwołania, co miało ujemny skutek dla mnie w postępowaniu sądowym", 2/ naruszenie art. 87 § 5 P.p.s.a. "mimo iż nie upłynął rok od uchybionego terminu, co skutkowało jak wyżej". W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że nie uchybiła terminowi z własnej winy. Wskazała, że od 2010 r. leczy się psychiatrycznie i psychicznie, a jej choroba wiąże się z głęboką depresją. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 86 § 1 P.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W świetle art. 87 § 1 i § 2 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Oznacza to, że sąd może przywrócić termin jedynie pod warunkiem wniesienia prośby o jego przywrócenie w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu z równoczesnym dopełnieniem czynności, dla której termin był określony oraz uprawdopodobnieniem przez wnioskodawcę braku winy w uchybieniu terminu. Przy czym brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy oraz przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć zatem miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżąca uchybiła terminowi do złożenia skargi. Problem zaś sprowadza się do kwestii, czy wskazane przez stronę okoliczności świadczą o braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rację ma Sąd pierwszej instancji, iż skarżąca nie wskazała na takie okoliczności, które pozwalałyby uznać, że niezłożenie skargi w ustawowym terminie wynikało z powodu przeszkody niedającej się przezwyciężyć. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego długotrwałe leczenie choroby związanej z zaburzeniami psychicznymi (tutaj depresja jak podaje skarżąca) samo w sobie nie przesądza, że skarżąca z przyczyn od siebie niezależnych w terminie otwartym do złożenia skargi nie mogła jej wnieść. W orzecznictwie przyjmuje się, iż aby uznać, że choroba strony działającej w postępowaniu osobiście mogła stanowić przesłankę do przywrócenia terminu, muszą zostać spełnione określone warunki. Przede wszystkim choroba musi mieć charakter niespodziewany, a strona winna uprawdopodobnić, że w okresie otwartym do dokonania czynności stan zdrowia uniemożliwiał jej prowadzenie swoich spraw i dokonywanie czynności. Zatem okoliczności wyłączającej brak winy w uchybieniu terminu, co do zasady, nie będzie stanowiła choroba przewlekła, chyba że w danym okresie nastąpiło nagłe pogorszenie stanu zdrowia w związku z zaostrzeniem się objawów choroby. W niniejszej sprawie, jak wynika z zaświadczenia lekarskiego załączonego do wniosku, a wystawionego przez lekarza psychiatrę w marcu 2014 r., skarżąca leczy się tamtejszej Poradni od 2010 r. Zaś z zaświadczenia z dnia 14 sierpnia 2014 r. wystawionego przez specjalistę chorób zakaźnych wynika, że skarżąca leczy się z powodu nadciśnienia tętniczego oraz z powodu stanów lękowych. W dokumencie tym wskazano także, że skarżąca nie jest w stanie odbyć podróży do sądu. Powyższe zaświadczenia, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w żaden sposób nie uprawdopodobniają, że w okresie otwartym do wniesienia skargi skarżąca nie była w stanie, z powodu choroby, dokonać tej czynności procesowej. Mając zatem na uwadze powyższe stwierdzić należy, że postanowienie Sądu pierwszej instancji odpowiada prawu. Dlatego, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło