VII SA/Wa 1851/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant st. ref. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. (nr [...]), na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej kpa., po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] - uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. ([...]), nakazującą ww. spółce rozbiórkę stacji bazowej telefonii cyfrowej sieci [...] wybudowanej samowolnie na dachu budynku przy ul. [...] w [...] i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ wskazał, że postępowanie w tej sprawie wszczęto na wniosek M. D. PINB dla [...] - po uprzednim przeprowadzeniu 6 lutego 2009 r. dowodu z oględzin - postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r., na podstawie art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane, dalej ustawa, zobowiązał inwestora do przedłożenia w terminie określonych dokumentów, której zobowiązany nie przedłożył. Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. organ I instancji nakazał rozbiórkę stacji. [...]WINB decyzją z dnia [...].02.2010 r. uchylił ww. decyzję oraz poprzedzające ją postanowienie i umorzył postępowanie I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpatrzeniu skarg Ogólnopolskiego Stowarzyszenia [...] "[...]" i M. D., wyrokiem z dnia 16 września 2010 r., VII SA/Wa 778/10, uchylił zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy decyzją z dnia [...].03.2011 r. uchylił decyzję z dnia [...] czerwca 2009 r. oraz poprzedzające ją postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Sprawa inwestycji była rozpoznawana przez organ powiatowy na skutek uchylania kolejnych decyzji przez organ odwoławczy. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. PINB dla [...], na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy wstrzymał roboty budowlane związane z ww. budową i zobowiązał inwestora do przedłożenia w wyznaczonym terminie stosownej dokumentacji. Wobec niewykonania obowiązku wydał wskazaną na wstępie decyzję z dnia [...] kwietnia 2012 r. Organ odwoławczy stwierdził, że choć na uwzględnienie zasługiwał argument, że nie można w tym przypadku posiłkować się wyrokami zapadłymi w podobnych sprawach przed wejściem w życie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 czerwca 2010 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie (Dz.U. z 2010 r. Nr 115, poz. 773), obowiązującego od 15 lipca 2010 r., to jednak organy związane były wytycznymi zawartymi w wyroku WSA z dnia 16 września 2010 r., VII SA/Wa 778/10. Podał, że powyższy wyrok zapadł po wejściu w życie ww. rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. (Dz.U. z 2005 r. Nr 219, poz. 1864), choć odwołuje się do przepisów ww. rozporządzenia z dnia 26 października 2005 r. Stwierdził, że wyrok jest prawomocny, zatem organ nie może formułować ocen prawnych sprzecznych z poglądem Sądu. Sąd wskazał m.in. na konieczność dokonania starannej kwalifikacji inwestycji w świetle Prawa budowlanego i rozporządzenia z dnia 26 października 2005 r., przy uwzględnieniu zakresu robót budowlanych i charakteru inwestycji i w oparciu o te rozważania ustalenia, czy jest to urządzenie z art. 30 ust. 1 pkt 3b, czy też budowla z art. 3 pkt 3 ustawy. Ponadto zalecił wzięcie pod uwagę zapisy miejscowego planu, gdyż budowa obiektu budowlanego, nawet niewymagającego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, wbrew postanowieniom planu jest samowolą budowlaną. Jednocześnie Sąd wskazał, że organ stwierdzając samowolne zrealizowanie inwestycji zobowiązany był rozpoznać sprawę w trybie art. 50 i 51 ustawy. Wobec powyższego organ stwierdził, że sprawa wymaga wyjaśnienia pod kątem przesłanek z art. 50 i 51 ustawy. Skoro organ powiatowy zastosował art. 48 ustawy, to zasadne było zastosowanie art. 138 § 2 kpa. Skargę na powyższą decyzję złożyła [...] S.A., zarzucając: 1) naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na jego wynik: - art. 138 § 2 kpa polegające na błędnym zastosowaniu, podczas gdy okoliczności sprawy przemawiały za wydaniem decyzji o uchyleniu decyzji organu I instancji i umorzeniu postępowania, - art. 6, 7, 8 kpa, 2) naruszenie przepisów prawa materialnego: - art. 3 pkt 3 ustawy wobec przyjęcia, że stacja bazowa stanowi obiekt budowlany, - art. 29 ust. 2 pkt 15 ustawy poprzez jego niezastosowanie, pomimo że instalowanie urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, na obiektach budowlanych nie wymaga pozwolenia na budowę; - art. 50 i 51 ustawy poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie; - art. 47 i art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz.U. z 2010 r. Nr 106, poz. 675) poprzez nieuwzględnienie ich treści, z której wynika, iż stacja bazowa nie wymaga pozwolenia na budowę; - § 3 pkt 2 ww. rozporządzenia z dnia 26 października 2005 r. poprzez jego nieprawidłową interpretacją prowadzącą do wniosku, że stacja bazowa stanowi obiekt budowlany wymagający pozwolenia na budowę. Skarżąca nie zgodziła się z organem, co do bezwzględnie wiążącej mocy orzeczenia sądu oraz braku przesłanek do umorzenia postępowania. Wskazała, że w odwołaniu przedstawiono argumentację z analizą zmiany stanu prawnego oraz orzecznictwem sądowoadministracyjnym i wytycznymi GINB, do których organ II instancji się nie odniósł. Zwróciła uwagę, że zmiana stanu prawnego przed wydaniem wyroku obejmowała nie tylko rozporządzenie z 26 października 2005 r., ale polegała na kompleksowym dostosowaniu aktów prawnych, w wyniku którego powstała nowa regulacja dot. stacji bazowych telefonii komórkowych na obiektach budowlanych. Wskazała, że ww. ustawa z dnia 7 maja 2010 r. weszła w życie 17 lipca 2010 r. i zmieniła art. 3 pkt 3, art. 29 ust. 2 pkt 15, art. 30 ust. 1 w pkt 2 i pkt 3b. Na skutek zmian do budowli zaliczać należy tylko wolno stojące maszty antenowe, a instalowanie konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych na obiektach budowlanych stanowi wykonywanie robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę. W art. 30 ust. 1 pkt 2 i pkt 3b wprowadzono tylko wymóg zgłoszenia, jeśli urządzenia mają wysokość powyżej 3 m, a sporne urządzenie ma mniej niż 3 m. Dodała, że 15 lipca 2010 r. zaczęła obowiązywać nowelizacja rozporządzenia z 26 października 2005 r., bowiem w tym dniu weszło w życie rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 22 czerwca 2010 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie (Dz. U. z 2010 r. Nr 115, poz. 773). W § 3 pkt 2 ww. rozporządzenia wskazano, że przez telekomunikacyjny obiekt budowlany rozumie się - linię kablową podziemną, linię kablową nadziemną, kanalizację kablową, kontenery telekomunikacyjne, szafy kablowe oraz wolno stojące konstrukcje wsporcze anten i urządzeń radiowych, w tym wolno stojące maszty antenowe i wolno stojące wieże antenowe. Art. 2 ust. 1 pkt 4 cyt. ustawy stanowi, że kanalizacja kablowa, linia kablowa podziemna, instalacja radiokomunikacyjna wraz z konstrukcją wsporczą do wysokości 5 m, szafy i słupki telekomunikacyjne oraz inne podobne urządzenia i obiekty, a także związany z nimi osprzęt i urządzenia zasilające, jeżeli nie są zaliczone do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko lub nie stanowią przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na obszary Natura 2000 stanowią infrastrukturę telekomunikacyjną o nieznacznym oddziaływaniu. Zgodnie zaś z art. 47 nie wymaga wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, w rozumieniu ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, budowa infrastruktury telekomunikacyjnej o nieznacznym oddziaływaniu oraz wykonywanie innych robót budowlanych dotyczących takiej infrastruktury. Stosownie zaś do art. 50 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie wymagają wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego roboty budowlane niewymagające pozwolenia na budowę. Instalowanie na obiekcie budowlanym stacji bazowej o wysokości poniżej 3m, które uważane być musi zatem za infrastrukturę telekomunikacyjną o nieznacznym oddziaływaniu, nie będzie zatem wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. Odnosząc się do art. 153 ppsa skarżąca stwierdziła, powołując obszernie orzecznictwo, że zmiana stanu prawnego, która w niniejszej sprawie nastąpiła, wyłącza obowiązek bezwzględnego stosowania tego przepisu. Zwróciła też uwagę na zasadę wynikającą z art. 6 kpa. Z tego względu, zdaniem skarżącej, nastąpiła utrata mocy wiążącej wyroku WSA z dnia 16.09.2010r., co dawało podstawę do umorzenia postępowania, bowiem brak jest aktualnie podstaw do jego dalszego prowadzenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej ppsa. W świetle powołanych kryteriów skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Poddaną kontroli Sądu decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. nakazującą skarżącej, w oparciu o art. 48 ust. 1 i 4 ustawy, rozbiórkę spornej stacji bazowej telefonii cyfrowej i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność uwzględnienia oceny prawnej przedstawionej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2010r. w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 778/10. W związku z powyższym przypomnieć trzeba, że zgodnie z art. 153 ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez Sąd tylekroć będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 1998 r. III RN 130/97 - OSNAPiUS 1999, nr 1, poz. 2 oraz OSP 1999, z. 5, poz. 101, z glosą B. Adamiak ). Zaznaczyć przy tym należy, że ocena prawna zawarta w wyroku ma moc wiążącą, jeśli odnosi się do tych samych okoliczności faktycznych i prawnych. Traci tę moc tylko w przypadku zmiany stanu prawnego, zmiany istotnych okoliczności faktycznych, wzruszenia orzeczenia w przewidzianym do tego trybie oraz z uwagi na późniejsze podjęcie przez skład poszerzony NSA uchwały zawierającej ocenę prawną odmienną od wyrażonej we wcześniejszym wyroku sądu administracyjnego (uchwała NSA z dnia 30 czerwca 2008 r I FPS 1/08 - ONSAiWSA 2008, nr 5, poz. 75) Jak wskazuje się w piśmiennictwie ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji (Komentarz do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi J.P. Tarno - Wyd. Prawnicze Lexis- Nexis, Warszawa 2006, s. 325). Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie prawnym, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt, zostało uznane za błędne. W konsekwencji dokonując oceny legalności aktu administracyjnego wydanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy w wyniku uchylenia poprzedniej decyzji, sąd zobligowany jest do dokonania kontroli, czy organy prawidłowo uwzględniły wytyczne co do dalszego postępowania, zawarte w poprzednim wyroku, bądź prawidłowo wskazały okoliczności wyłączające zastosowanie tej zasady w związku z późniejszymi zmianami stanu prawnego, faktycznego, ze wzruszeniem wyroku. Okoliczności, które były już przedmiotem oceny sądu, a których strona nie kwestionowała poprzez zaskarżenie orzeczenia sądowego, nie mogą być zatem ponownie oceniane. W kontekście przedstawionych wyżej regulacji prawnych zarzuty i argumentacja przedstawiona w skardze nie zasługiwały na uwzględnienie. Wskazać należy, że powołanym na wstępie wyrokiem z dnia 16 września 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił uprzednio wydaną decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2010r., którą organ ten uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] kwietnia 20092r. oraz postanowienie z dnia [...] kwietnia 2009r. i umorzył postępowanie w I instancji. W motywach wyroku Sąd podał, między innymi, powołując się na art. 30 ust. 1 pkt 3 b ustawy, że przepis ten mówi o urządzeniach o wysokości powyżej 3m instalowanych na obiektach budowlanych, a przedmiotowa stacja bazowa telefonii cyfrowej z uwagi na definicję zawartą w § 3 rozporządzenia z dnia 26 września 2005r. , jest telekomunikacyjnym obiektem budowlanym, a właściwie budowlą, nie zaś urządzeniem funkcjonującym samodzielnie, to budowa taka nie mieści się w wyjątkach od zasady z art. 28 ustawy. Sąd stwierdził dalej, że prawidłowo organ odwoławczy wskazał, iż tryb określony w art. 49 b ustawy odnoszący się wyłącznie do obiektu budowlanego będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia, nie będzie miał zastosowania w przypadku stanowiącego jedną całość urządzenia stacji bazowej telefonii cyfrowej. W konsekwencji Sąd zgodził się ze stanowiskiem (organu odwoławczego), iż w takim przypadku organ I instancji stwierdzając zrealizowanie zamierzenia w warunkach samowoli budowlanej, zobowiązany był rozpoznać sprawę w trybie przepisów art. 50 i 51 Prawa budowlanego. W ocenie prawnej Sąd wskazał zatem wprost tryb, w jakim winno toczyć się ponowne postępowanie w tej sprawie. Nie zasługiwał na aprobatę również zarzut skargi o utracie mocy wiążącej oceny prawnej wyrażonej w ww. wyroku, który skarżąca wywodziła ze zmiany stanu prawnego w związku z wejściem w życie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 22 czerwca 2010 r. zmieniające rozporządzenie (z dnia 26 października 2005 r. - Dz. U. Nr 219, poz. 1864) w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie (Dz. U. z 2010 r. Nr 115, poz. 773). Podkreślić bowiem trzeba, że ograniczenie stosowania art. 153 ppsa w związku ze zmianą stanu prawnego może mieć miejsce tylko w przypadku, kiedy zmiana stanu prawnego nastąpiła po wydaniu wyroku. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 22 czerwca 2010 r. zaczęło natomiast obowiązywać od 15 lipca 2010r. (§ 11), a zatem przed wydaniem wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Prawidłowo zatem organ II instancji uchylił decyzję organu powiatowego z dnia [...] kwietnia 2012r., wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 tego przepisu oraz poprzedzające ja postanowienie, wskazując na konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania w trybie art. 50 i 51 ustawy, zgodnie z oceną prawną Sądu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ppsa, oddalił skargę.